فضا و نجوم

مریخ حمله می کند!

نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

سال ۱۸۷۷ میلادی، زمانی که جیووانی اسکیاپارلی Giovanni Schiaparelli مدیر رصدخانه میلان، رگه های کانال مانندی روی مریخ مشاهده کرد. پرسیوال لاول Percival Lowell که یک ستاره شناس آمریکایی بود، این خطوط را کانال هایی دانست که اهالی مریخ آنها را برای آبیاری مزارع یا حتی حمل کالاهایشان با قایق های باری ساخته اند. از آن زمان به این سو  تصور زندگی در مریخ ، به رویای دیرینه بشر تبدیل شده است. داستان ها و فیلم های فراوان با موضوعات علمی و تخیلی درباره مریخ نوشته و ساخته شده است. فیلم مریخ حمله می‌کند! Mars Attacks اثر تیم برتون در سال ۱۹۹۶ یا مریخی The Martian از ریدلی اسکات در سال ۲۰۱۵ و بسیاری دیگر، محصول تخیلات انسان از زندگی در مریخ و یا ساکنان فرازمینی این سیاره هستند. مریخ همیشه در اولین های لیست ژانر علم تخیلی بوده است.

چندی پیش نتیجه بررسی هایی منتشر شد که نشان می داد در خاک مریخ ماده پرکلرات وجود دارد. پژوهش جدید مرکز آستروبیولوژی دانشگاه ادینبرا نشان می داد که نور مافوق بنفش خورشید، ترکیبات کلورین (پرکلرات) را در خاک مریخ فعال می کند. ماده ای که احتمال وجود حیات میکروبی در مریخ را افزایش می دهد و در عین حال برای انسان خطرناک است و حیات فضانوردانی را که در آینده به این مریخ می روند را تهدید می کند. به گفته این دانشمندان ، میزان بالای پرکلرات در خاک مریخ برای انسان سمی است با وجود آن انسان نمی تواند در مریخ زندگی کند.

اما زندگی در مریخ به عنوان دومین خانه انسان در منظومه شمسی ، موضوعی نبود که تنها در فیلم ها یا روی کاغذ و در کتابهای علمی تخیلی بتوان پیدا کرد. ایلان ماسک از سال ها پیش رویای سکونت انسان در مریخ را در سر می پروراند. ایلان ماسک جایی گفته بود : دو راه پیش روی انسان وجود دارد. یا روی زمین بماند و با خطر انقراض دست و پنجه نرم کند، یا اینکه سیاره دیگری را به خانه دوم خود تبدیل نماید. او بر این باور است که مریخ بهترین گزینه برای اجرای عملیات سکونت انسان در خارج از زمین است، چرا که اولا به زمین نزدیک است و ثانیا شباهت بسیاری هم با وضعیت زیستی کنون انسان در زمین دارد. او با برنامه ریزی پروژه عظیم اسپیس اکس SpaceX اظهار داشته که اولین سفینه بدون سرنشین این پروژه یعنی Dragon را تا سال ۲۰۱۸ به مریخ می فرستد و تا سال ۲۰۲۴ نیز نسان را راهی مریخ خواهد کرد.

خبرهای خوب و بد درباره مریخ ، یکی در میان به ما می رسند. حدود دو سال پیش جیم گرین، مدیر بخش سیارات ناسا خبر اکتشاف آب در مریخ توسط مدارگرد تجسسی مریخ (Mars Reconnaissance Orbiter (MRO را اعلام کرد و باز هم به گمانه زنی ها در باره وجود یا عدم وجود حیات در مریخ دامن زد. البته تصور امروز ما از وجود حیات در مریخ ، تصوری شبیه به موجودات فضایی فیلم های تخیلیET  یا “مریخ حمله می کند” نیست. کلمه ET ای تی یا  همان حیات فرازمینی که از اصطلاح Extra Terrestrial گرفته شده گاهی به صورت ETI یا ETL هم به کار می رود در زبان و ادبیات علمی و تخیلی به معنی موجودات فرازمینی متداول است. . I حرف اول کلمهء Intelligence به معنای هوش و L حرف اول Life به معنی حیات. اگر چه انسان در پی یافتن حیات فرازمینی است و این حیات حتی اگر حیات میکروبی یا باکتریایی باشد باز هم برای دانشمندان درخور توجه است. چیزهای بسیاری از مریخ وجود دارد که نمی دانیم. چیزهایی هم هست که می دانیم. مثلا می دانیم که در مریخ، حیات از نوع ET  وجود ندارد و اگر به دنبال نوعی از حیات فرازمینی هستیم که بتوان با آن به گفتگو پرداخت، چنین حیات فرازمینی در مریخ وجود ندارد.

 

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست