پزشکی و سلامت

نمک؛ مفید برای مقابله با کم آبی بدن

نوشته شده توسط فاطمه مهدی پور

هوا بسیار گرم است و در دمای بالا و گرمای شدید امکان دهیدراته شدن یا همان کم آبی بدن بالا می‌رود. در این شرایط نیز برای مقابله و پیشگیری از دهیدراته شدن گاهی باید نوشیدنی نسبتا شور مصرف کرد.

دهیدراته شدن بدن در یک نگاه
۶۰ درصد وزن بدن را آب تشکیل می‌دهد و در واقع بدن ما یک دریاچه سیار است. هر روز به میزان ۲٫۴ لیتر آب از طریق تنفس، تعریق و ادرار از بدن دفع می شود. هر فرد بالغ برای جبران آب از دست رفته باید حداقل یک و نیم لیتر آب در روز مصرف کند. به گفته متخصصان بهتر است قبل از تشنگی آب نوشید. زمانیکه احساس تشنگی بروز می‌کند به این معنی است که زنگ خطر به صدا درآمده و بدن قبلا به میزان ۳ درصد با کم آبی مواجه شده است. در این صورت نیز خطر چندان دور نیست چون از بین رفتن آب بدن به میزان ۷ تا ۱۰ درصد ممکن است باعث کما و در نهایت مرگ شود. سردرد، خستگی، سرگیجه، حالت تهوع، استفراغ، کاهش حجم ادرار، بالا رفتن درجه حرارت بدن و غیره جزو نخستین علائم نگران‌کننده دهیدراته شدن بدن به ویژه در نوزادان و سالمندان است. کودکان و سالمندان جزو افراد آسیب پذیر و حساس هستند که چنین علائمی باید در آنها جدی گرفته شود. البته در سالمندان قضیه کمی متفاوت است. آنها گاهی اصلا احساس تشنگی نمی‌کنند و یا زمانیکه بدن‌شان به میزان زیادی دهیدراته شده باشد تشنه می‌شوند.
عوامل کم آبی بدن متعدد است. اسهال و تب شدید در شیرخوارها که بدن‌شان از ۷۸ درصد آب تشکیل شده است، قرار گرفتن طولانی در معرض گرمای شدید، استفراغ ناشی از بیماریهایی مانند التهاب معده و روده و یا عدم مصرف آب کافی در افراد سالمند که احساس تشنگی نمی‌کنند از جمله عوامل اصلی بروز کم‌آبی در بدن محسوب می‌شود.

سدیم؛ لازم برای تعادل بدن
زمانیکه آب بدن تبخیر می‌شود نمک نیز از بین می‌رود.کافیست طعم شور عرقی که روی پوست یا لباس مانده است را بچشید. اما سدیم برای حفظ تعادل بدن لازم است بویژه اینکه در توزیع آب در بدن، تنظیم فشار و حجم خون نقش دارد. سدیم برای فعالیت عضلات، ریه ها،قلب و همچنین انتقال سیگنال‌های عصبی لازم و ضروری است. در نهایت اینکه سدیم آب را در بافت‌های بدن حبس کرده و در پیشگیری از دهیدراته شدن نقش دارد. نوزادان و سالمندانی که به دلیل دهیدراته شدن بدن در بیمارستان بستری می‌شوند سرم حاوی سدیم و املاح معدنی دریافت می‌کنند.
شاید برایتان جالب باشد که بدانید در ورزشهایی مانند رالی دوچرخه سواری یا دوی ماراتن به دونده‌ها توصیه میشود به میزان یک چهارم قاشق چایخوری به ازای هر لیتر، نمک به آب قمقمه‌هایشان اضافه کنند. یا اینکه نوشیدنی‌های معروف به نوشیدنی‌های ایزوتونیک غنی شده با نمک مصرف کنند. به همین دلیل است که در مسابقات دوی ماراتن در غرفه‌های تامین آذوقه بیسکوییت‌های شور یا قطعات پنیر گذاشته می‌شود.حتی ممکن است ورزشکاران در شرایط سختی مانند مسافت‌های طولانی و بیابانی از قرص نمک استفاده کنند. البته در ورزش‌های روزمره که در سالنهای ورزشی یا محیط باز انجام می‌شود نیازی به این کارها نیست و مصرف آب معدنی برای تامین آب بدن و جلوگیری از دهیدراته شدن کافیست و به میزان کافی پتاسیم و منیزیم برای پیشگیری از کرامپ‌های عضلانی به بدن می‌رساند.
در نهایت اینکه اگر تصور می‌کنید قرار است به مدت طولانی مدت در معرض نور خورشید باشید یا اینکه به خاطر دلایلی مانند اسهال و غیره در معرض کم آبی بدن هستید حتما از پودرهای ORS استفاده کنید.این پودر را مطابق دستورالعمل بسته در آب حل کرده و میل کنید. در صورتی که به این پودرها دسترسی نداشته باشید می‌توانید به هر لیتر آب جوشیده و سرد شده ۱ قاشق مرباخوری نمک و ۸ قاشق مرباخوری شکر افزوده و به مرور میل کنید. این نوشیدنی با دهیدراته شدن بدن مقابله و مایعات و نمک از بین رفته را جبران می‌کند.

درباره نویسنده

فاطمه مهدی پور

دیدگاه شما چیست