پزشکی و سلامت

میکروبیوت‌ها: این باکتری‌های محافظ بدن

نوشته شده توسط فاطمه مهدی پور

خیلی از ما حتی با شنیدن نام میکروب و باکتری نیز وحشت‌زده میشویم و آنها را دشمن بدن و سلامتی می‌دانیم. اما همه باکتریها الزاما مضر و آسیب رسان نیستند. میکروبیوت‌ها یا همان فلور روده، واژن، پوست یا دهان جزو میکروارگانیسم‌های هستند که باکتری‌های مفید شهرت گرفته‌اند.اما اینکه کار این باکتری‌ها دقیقا چیست؟ از کجا می‌آیند و چگونه باید از آنها محافظت کنیم را در ادامه می‌خوانید.
موجودات میکروسکوپی یا میکروارگانیسم‌هایی همچون باکتری‌ها، مخمرها، قارچ‌ها و حتی ویروس‌ها الزاما مضر نیستند.زمانیکه این میکروارگانیسم‌ها به صورت گروهی در بخش خاصی از بدن جمع می‌شوند میکروبیوت یا همان فلور را تشکیل می‌دهند.بدن همه ما میزان چندین گروه از این باکتری‌ها از قبیل فلور روده، فلور واژن، فلور ریه، فلور پستان، فلور دهان و فلور پوست است. فلور روده به تنهایی حاوی بیش از ۱۰۰۰ گونه باکتری مختلف است. تعداد باکتری‌های آن حدود ۱۰۰ میلیارد تخمین زده شده که چیزی حدود ۱۰ برابر تعداد سلولهای بدن است و حدود ۲ کیلوگرم وزن دارد.

میکروبیوت یا فلور از کجا می‌آید؟
بدن هر انسانی فلور خاص خود را دارد.کیفیت این فلور ارتباط مستقیمی با تنوع گونه‌های باکتریایی بدن دارد.ساخت این فلور باکتریایی از زمان تولد و به واسطه نخستین تماس‌های نوزاد با محیط اطراف آغاز می‌شود. زایمان طبیعی و شیردهی به واسطه انتقال فلور واژن، روده، پوست و پستان مادر به نوزاد باعث افزایش تنوع باکتریایی بدن نوزاد می‌شود.برعکس، تولد با عمل سزارین، تغذیه با شیر خشک و مصرف مکرر آنتی بیوتیک‌ها و همچنین استرس، مصرف دخانیات و الکل به نظر به تنوع فلور باکتریایی نوزاد آسیب می‌رساند.

اختلال در فلور باکتریایی و بیماری‌های مرتبط
سوال مهم این است که فلور باکتریایی به چه دردی می‌خورد؟این میکروارگانیسم‌ها نقش مهمی در تقویت و کنترل سیستم ایمنی بدن داشته و از آن در برابر عفونت‌های مربوط به باکتریهای بیماری‌زا محافظت می‌کند.اگر مشکل و اختلالی در فلور باکتریایی بدن بروز کند کل سیستم بدن تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد. در واقع هر تغییری در تنوع میکروارگانیسم‌های موجود در فلور نرمال باعث بروز اختلالی به نام دیسبیوز می‌شود.مدتی است که متخصصان به این نتیجه رسیده‌اند که دیسبیوز یا اختلال در فلور روده بدن را در برابر عفونت‌ها و مشکلات عدیده‌ای مانند سندرم روده تحریک پذیر، آلرژی‌ها، چاقی مفرط، دیابت نوع ۲، افسردگی، دردهای استخوانی و عضلانی،بیماری کرون، اوتیسم، استرس،عفونت‌های واژینال، قارچ، پوسیدگی‌های دندانی، بیماری‌های مربوط به لثه، بوی بد دهان و همچنین مشکلات مختلف پوستی مانند درماتیت آتوپیک(خشکی و خارش پوست)، اگزما، پسوریازیس یا بیماری صدفی و آکنه آسیب‌پذیر می‌کند.

چگونه باید مراقب فلور باکتریایی روده باشیم؟
تغذیه مناسب مهمترین روش حفظ و مراقبت از فلور باکتریایی روده محسوب می‌شود. مواد غذایی مصرفی باید همزمان حاوی پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها باشد.پروبیوتیک‌ها اساسا باکتری‌ها یا مخمرهای زنده هستند و در ماست، کفیر، سوپ میزو(نوعی سوپ ژاپنی) و برخی پنیرها و غیره وجود دارد. پری‌بیوتیک‌ها نیز ترکیبات غیرقابل‌ هضم و غذای مفید باکتریهای روده هستند.این ترکیبات در سیر،پیاز، بروکلی، شلغم، تره فرنگی، مارچوبه،برنج، جوی دوسر، موز،آرتیشو، انار، سبزیجات معطر و بلغور جوی دوسر وجود دارند.اگر فردی دچار دیسبیوز باشد مصرف موادغذایی به تنهایی جوابگوی مشکل نخواهد بود. در این صورت نیاز به مداخله پزشک وجود دارد.

درباره نویسنده

فاطمه مهدی پور

دیدگاه شما چیست