فضا و نجوم

برنامه آهسته و پیوسته چین برای فتح ماه

نوشته شده توسط محمدرضا رضائی
چین برنامه بلندمدتی برای برای اعزام فضانورد به ماه دارد. مقامات این کشور اعلام کرده‌اند در دهه ۲۰۲۰میلادی نخستین فضانوردان خود را به ماه اعزام می‌کنند. مشخص نیست آیا این سفر فقط به دور ماه است یا فرود روی آن هم برنامه‌ریزی شده است. اما بدون‌شک هدف نهایی فرود فضانوردان چینی در ماه و احتمالا در ادامه ساخت پایگاه‌هایی برای اقامت دائمی در آنجاست.
چین برای دستیابی به این هدف بسیار مصمم به نظر می‌رسد. این کشور در قالب برنامه فضایی چانگه (Chang’e)، تعدادی کاوشگر به ماه پرتاب کرده است. از جمله ماه‌نورد رباتیک چانگه ـ ۳ که سال ۱۳۹۲ روی ماه فرود آمد.
چینی‌ها حتی در آبان سال ۹۳ موفق شدند نمونه کوچکی از یک کپسول فضایی بدون‌سرنشین را به مدار ماه فرستاده و سپس با موفقیت به زمین بازگردانند. این کشور در نظر دارد سال آینده میلادی کاوشگر چانگه ـ ۳ را به ماه پرتاب کند.
هدف این ماموریت بازگرداندن نمونه از ماه به زمین است. ماموریتی که می‌تواند تجربیات ارزشمندی را در اختیار مهندسان چینی برای آزمایش سامانه‌های فرود بر ماه و بازگشت از آن قرار دهد.
اما همه چیز به ماموریت‌های رباتیک چین در ماه ختم نمی‌شود. این کشور در سه دهه گذشته گام‌های آهسته و پیوسته‌ای برای ارتقای فناوری پروازهای سرنشین‌دار خود برداشته است.
چین نخستین فضانورد خود را در سال ۱۳۸۲ به فضا اعزام کرد و به سومین کشور دارای فناوری اعزام انسان به فضا تبدیل شد. فناوری‌ای که برای نزدیک به چهار دهه فقط در انحصار روسیه و آمریکا بود.
چین از سال ۱۳۸۲ تاکنون در شش ماموریت فضایی سرنشین‌دار، جمعا ۱۴ فضانورد به فضا اعزام کرده و دو ایستگاه فضایی نیز در مدار زمین قرار داده است.
اکنون ایستگاه فضایی تیانگونگ ـ ۲ در مدار زمین فعال است و تاکنون دو گروه از فضانوردان چینی در آن اقامت‌های ۱۵ و ۳۰ روزه داشته‌اند. در خبرها آمده فضانوردان این کشور برای سومین اقامت طولانی‌مدت در تیانگونگ ـ ۲ آماده و در ماه‌های آینده رهسپار فضا می‌شوند.
از طرفی سازمان فضایی چین اعلام کرده است تا سال ۱۴۰۰، ایستگاه فضایی تیانگونگ ـ ۳ را نیز در مدار زمین قرار می‌دهد. این ایستگاه برخلاف نمونه‌های قبلی از یک بخش تشکیل نشده است؛ بلکه متشکل از چند واحد جداگانه بوده که هر کدام به صورت مجزا به فضا پرتاب و در مدار به هم ملحق می‌شود.
هر گروه از فضانوردان چینی این امکان را دارند تا در این ایستگاه اقامت‌های سه تا شش ماهه داشته باشند. از تجربیات به دست‌آمده در هر یک از این اقامت‌ها، بعدها در برنامه فضایی چین برای اعزام انسان به ماه استفاده می‌شود.
چین در حالی به تسخیر ماه می‌اندیشد که نیم‌نگاهی نیز به فعالیت‌های فضایی هندوستان به عنوان رقیب اصلی آسیایی‌اش دارد. هند تا دستیابی به فناوری اعزام انسان به فضا فاصله چندانی ندارد و این کشور نیز سودای اعزام فضانورد به ماه را در سرش می‌پروراند.
با این اوصاف به نظر می‌رسد در آینده نزدیک باید شاهد رقابت فضایی نفسگیری بین این دو کشور آسیایی باشیم. هرچند سوت آغاز این رقابت چندسالی است به صدا در آمده است.
اما هندوستان تنها رقیب چین برای تسخیر ماه نیست. به نظر می‌رسد با روی کار آمدن دولت ترامپ، آمریکا نیز به دنبال احیای برنامه فضایی بازگشت فضانوردان این کشور به ماه است.
این در حالی است که روسیه هم در سال‌های قبل طرح‌هایی را برای ساخت پایگاه دائمی در ماه ارائه کرده و شاید در دهه آینده میلادی به رویای ۵۰ ساله خود برای سفر فضانوردانش به ماه جامه عمل بپوشاند.
+ منبع: جام‌جم

درباره نویسنده

محمدرضا رضائی

علاقه من به علوم فضایی و نجوم از یک طرف و عشق به روزنامه‌نگاری و نویسندگی از سوی دیگر باعث شد که به سمت روزنامه‌نگاری علمی کشیده شوم. از سال ۱۳۸۵ فعالیت در مطبوعات را به طور رسمی شروع کردم و حالا این افتخار را دارم که با بهترین و معتبرترین روزنامه‌ها، نشریات و خبرگزاری‌ها همکاری می‌کنم.

۲ دیدگاه

  • سلام،
    ممنون از مقالتون، ایا فتح ماه فقط یک رقابت سیاسی-علمی هست یا ماه دارای منابع و معادنی هست که این پروژه ها صرفه اقتصادی داشته باشند؟ به نظرم شاید تمرین خوبی برای اسکان در مریخ باشد ولی باز پروژه مارس وان بدون توجه به ازمایش های حقیقی مثل تجربه زندگی در ماه دارد اقدام به ارسال فضانورد برای اسکان در مریخ میکند!

    • سلام
      اعزام انسان به ماه در سال‌های پیش رو همچنان وجهه رقابت سیاسی خود را حفظ می‌کند. در حقیقت چنین پروژه‌ای عرصه‌ای برای قدرت‌نمایی فناورانه برای کشورهای پیشرو در حوزه فضاست.
      اما در ادامه به مرور ماه برای قدرت‌های فضایی جهان به محلی برای رقابت‌های اقتصادی تبدیل می‌شود. ماه سرشار از معادن بکر و دست‌نخورده‌ای است که می‌توان در آینده از آن‌ها بهره‌برداری کرد.
      سفر به ماه به عنوان یک پروژه میانی برای اعزام انسان به مریخ همواره مطرح بوده است. همچنان که در دولت اوباما سفر به سیارک‌های نزدیک به زمین به عنوان پروژه میانی انتخاب شد. اما اعزام انسان به مریخ پروژه‌ای بزرگ است و سناریوهای مختلفی برای آن مطرح است و باید آمادگی زیادی برای آن کسب کرد. به طوری که هم‌اکنون در ایستگاه فضایی بین‌المللی بخش مهمی از فعالیت‌ها در راستای مقدمه‌چینی جهت کسب آمادگی برای سفر به مریخ است.

دیدگاه شما چیست