فلسفه و تاریخ علم

چرا اینشتین مقاله ISI نداشت؟

نوشته شده توسط عرفان کسرایی

اینشتین در سراسر حیات علمی خود هیچ مقاله ISI  نداشت زیرا اساسا در زمان او هنوز موسسه اطلاعات علمی ISI  یا همان Institute for Scientific Information پایه گذاری نشده بود.(این انتشارات علمی در سال ۱۹۶۰ یعنی تازه ۵ سال پس از مرگ اینشتین، توسط یوجین گارفیلد Eugene Garfield تأسیس شد). از اینها که بگذریم امروزه به لطف وجود اینترنت می توان بسیاری از مقالات اینشتین را پیدا کرد. نکته جالب توجه اینجاست که این مقالات ، صرف نظر از محتوا به دو دسته تقسیم می شوند. مقالات به زبان آلمانی و به زبان انگلیسی. سیر تحول تاریخی آلبرت اینشتین در کشاکش سالهای جنگ جهانی دوم را می توان در تغییر زبان غالب در جامعه علمی به سمت انگلیسی به وضوح مشاهده کرد. هرچند اینشتین در این ماجرا تنها مثال نیست. در چند دهه اول قرن بیستم به تدریج زبان انگلیسی جای زبان هایی مانند فرانسوی و آلمانی را در مکاتبات علمی و دانشگاهی گرفت. مثال دیگر، فیزیکدان بلژیکی لومیتر Lemaître است. او نخستین کسی بود که  انبساط جهان را از قانون هابل نتیجه گرفت و مقاله خود را در سال ۱۹۲۷ (یعنی تقریبا دو سال پیش از مقاله خود ادوین هابل) منتشر کرد. اما از آنجایی که مقاله این فیزیکدان بلژیکی به زبان فرانسوی نوشته شده و در یکی از مجلات گمنام بلژیکی منتشر شده بود مورد توجه جامعه علمی قرار نگرفت. تازه ۴ سال بعد یعنی در سال ۱۹۳۱ این سر آرتور ادینگتون بود که مقاله فراموش شده لومیتر را به زبان انگلیسی و در ژورنال اخبار ماهانه انجمن نجوم سلطنتی Monthly Notices of Royal Astronomical Society منتشر کرد.
زبان مقاله های علمی آلبرت اینشتین در تمامی سالهای نخست ، آلمانی است. نخستین کار او که در این لینک در دسترس است در سال ۱۹۰۱ منتشر شده. در انتهای این مقاله تاریخ ۱۳ دسامبر ۱۹۰۰ زده شده و محل نوشتن نیز همانطور که انتظار می رود زوریخ سوییس بوده. دومین مقاله  در شهر برن سوییس نوشته شده . یعنی همان شهری که آلبرت اینشتین، اولین شغل خود به عنوان مأمور ثبت اختراع در اداره ثبت اختراعات را در آن به دست آورده بود.

۴۰۰px-GeneralRelativityTheoryManuscript

نمونه دستخط اینشتین در حدود سال ۱۹۱۵ درباره نظریه نسبیت عام به زبان آلمانی

مقالات او در زمینه حرکت براونی، نظریه فوتون ها و … در سال ۱۹۰۵ میلادی به زبان آلمانی بود و حتی مقاله مربوط به نظریه نسبیت خاص در سال ۱۹۰۵ که به طرح معادله مشهور E=mcمنجر شد نیز به زبان انگلیسی نیست. همین چند روز پیش بود که پژوهشگران LIGO برای سومین بار امواج گرانشی را مشاهده  کردند. یعنی در حدود ۱۰۰ سال پس از اولین پیش بینی امواج گرانشی Gravitational waves در سال ۱۹۱۶ توسط آلبرت اینشتین. مقاله اینشتین که امواج گرانشی را پیش بینی می کند به زبان اصلی یعنی به زبان آلمانی Näherungsweise Integration der Feldgleichungen der Gravitation نام دارد. از سال های حدود ۱۹۳۳ به این سو یعنی پس از مهاجرت آلبرت اینشتین به ایالات متحده آمریکا به تدریج زبان نوشتاری مقالات او نیز تغییر می کند و تا سال ۱۹۵۵ یعنی زمان درگذشت او می توان به وضوح دید که مقالات او به زبان انگلیسی نوشته شده اند.

فروشگاههای مقالات ISI در ایران
با این توضیحات تاریخی باز می گردیم به مساله مقاله ISI . همانطور که گفتیم اینشتین مقاله ISI نداشت و از نظر تاریخی نمی توانست هم داشته باشد. بماند که دلالان فروش و واگذاری مقالات آی اس آی امروزه فرسنگ ها آنسو تر در کشور ما سفره پرسودی پهن کرده اند و اینشتین های فراوان به جامعه علمی تقدیم می کنند. یک جستجوی ساده اینترنتی و پیدا کردن فروشگاههای مقاله فروشی مانند این سایت نشان می دهد که با پرداخت پول می توان نام خود را در مقالات آماده چاپ درج کرد با ایمپکت بالا در نشریات معتبری مانند Springer و Elsevier و IEEE و Wiley چاپ کرد و مقاله ای در ISI داشت. افتخاری که حتی آلبرت اینشتین هم آن را به دست نیاورده بود.

درباره نویسنده

عرفان کسرایی

کسرایی، عضو انجمن فلسفه علم آلمان و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری در دانشگاه کاسل است
زمینه های پژوهشی او عبارتند از:
-فلسفه فیزیک ، منطق ریاضی و مدلسازی در ریاضیات مهندسی
-ارتباطات علم و جامعه شناسی شبه علم در ایران
-تاریخ علم (تاریخ فیزیک مدرن در قرن بیستم)

۶ دیدگاه

  • راستی همینجوری اینستاگرامتون رو چک کردم،
    درمورد پزشکی جایگزین ظاهرا کنفرانس بود، این تفسیر کوانتومی از هومئوپاتی اکادمی ناصری با مطالب اون کنفرانس همخونی داشت؟

      • دو واحد فیزیک پزشکی و بعدشم رادیولوژی و تموم، پزشکی بیشتر با علم شیمی درگیره. حتی فکر نکنم بچه های زیست شناسی هم اینقدر درگیر بشن و حتی شاید بچه های دارو یا بیوفیزیک و مهندسی پزشکی و پزشکی هسته ای، biophysics و quantoum biology و جدیدا هم از biological system لذت بردم ولی توجیه یک ایده درمانی با علم کوانتوم به نظرتون دور از واقعیت نیست؟ اخه پزشکی با ازمون و خطا(پروسه تست دارو هم مهم ترین بخش داروسازی هست که با ازمایش انجام میگیره به خصوص دارو های خاص درمان سرطان) تکامل پیدا کرده و فکر نکنم در طول تاریخ خودش انچنان رشته تئوریکی بوده باشده که با نظریه پردازی بشه پیش بردش و رابطش با فیزیک هم بیشتر به خاطر تجهیزات مورد استفاده هست. قبول دارم چیزی به اسم علوم میان رشته ای وجود داره ولی .. بیخیال، حالا میشه یه توضیحی از همایش و به خصوص این بخش بگید و اینکه نظرها مثبت بود یا منفی و چقدر فیزیکدان و پزشک اونجا حظور داشتند؟

        • حق باشماست. مسلما پزشکی جایگزین و دیدگاه های فریبکارانه ای مانند درمانهای کوانتومی و نظایر اون ، جایی در بین جامعه ی علمی ندارن و جدی گرفته نمیشن. مطلبی نسبتا مرتبط با این موضوع رو حدود یکسال پیش کار کردیم که در این لینک در دسترس است:
          https://goo.gl/NjP1RD

          • یه نفس راحتی کشیدم مقالتون رو خوندم، اخه فکر کردم توی اون همایش اینو تایید کرده بودید و واسه همین پرسیدم چندتا پزشک اونجا بودند 😀 ، من از سایت دانشکده شریف به ادرس زیر
            http://videos.math.sharif.ir/courses.php?course=biological_math-spring91
            به خاطر علاقم به ریاضیات درمورد ریاضیات زیستی جلسات کامل رو خیلی وقت پیش دیده بودم و با دیدن توضیح ریاضی زیستی اکادمی ناصری فهمیدم یه جای کار میلنگه

دیدگاه شما چیست