پزشکی و سلامت

مزایا و معایب بارداری دیرهنگام

نوشته شده توسط فاطمه مهدی پور

امروزه در کشورهای صنعتی و توسعه یافته، سن بارداری در خانمها بالا رفته است. تقریبا اکثر متخصصان طرفدار باروری در سنین پایین‌تر هستند اما شرایط زندگی مدرن تاثیر خود را بر زندگی همه به جای گذاشته است. با وجود اینکه بارداری دیرهنگام خطرات و مشکلاتی دارد اما مادر شدن در سنین بالا مزایایی نیز دارد. به نظر می‌رسد در ایران اطلاعات و آمار دقیقی در خصوص میانگین سن بارداری نخست وجود ندارد. اما در کشوری مانند فرانسه در سال ۲۰۱۶ ، سن بارداری نخست ۳۰ سال و نیم تخمین زده شده است. این درحالیست که در سال ۲۰۱۵ در این کشور،یک کودک از هر ۲۰ کودک از مادری بالای ۴۰ سال متولد شده است. در هر حال بارداری در سنین بالا مزایا و معایب خود را دارد که در ادامه اشاره می‌شود.

مزایای باروری در سنین بالا
امروزه محققان با به رسمیت شناختن افزایش سن بارداری، با بررسی‌های بیشتری از مزایای این کار برای مادر و همچنین فرزند سخن می‌گویند.

مزایای بارداری در سنین بالا در رشد کودکان
محققان ۴۷۴۱ مادر دانمارکی را تحت نظر گرفته و بررسی هایی را روی آنها و فرزندانشان در سنین ۷، ۱۱ و ۱۵ سالگی انجام دادند. نتایج این پژوهش که در The European Journal of Developmental Psychology به چاپ رسیده است نشان می‌دهد کودکانی که مادران مسن‌تری دارند کمتر با مشکلات رفتاری، مسائل اجتماعی و یا عاطفی مواجه هستند.این مادران در مقایسه با مادران جوانتر تنبیه بدنی و کلامی کمتری نسبت به کودکان ۷ و ۱۱ ساله خود اعمال می‌کنند.
نتایج پژوهش دیگری که در Population and Developmental Review  به چاپ رسیده است نیز نشان می‌دهد کودکان تولد یافته از مادران سن بالاتر از شرایط جسمانی بهتری برخوردار هستند، در مدرسه موفقیت های بیشتری کسب کرده و بلند قامت‌تر هستند. البته محققان بر این عقیده اند که نمی‌توان این خصوصیات را به تمام کودکان تولد یافته از مادران مسن‌تر تعمیم داد.

بارداری در سنین بالا و طول عمر مادران
نتایج برخی پژوهش‌ها حاکی از این است که شانس رسیدن به ۹۵ سالگی در مادرانی که بعد از ۳۳ سالگی باردار می‌شوند در مقایسه با مادرانی که قبل از ۲۹ سالگی آخرین فرزند خود را به دنیا می‌آورند دو برابر بیشتر است. به عقیده متخصصان امروزه خانمها به دلیل اشتغال، کسب درآمد و رسیدن به موقعیت های شغلی و اجتماعی بهتر خودخواسته بارداری خود را به تعویق می‌اندازند. خانمهایی که از شرایط مالی بهتری برخوردار هستند انگیزه بیشتری برای بارداری در سنین بالاتر دارند.بدون شک این افراد به دلیل تغذیه بهتر و رفاه بالاتر و همچنین افزایش استانداردهای بهداشت و درمان می‌توانند با خطرات کمتری بارداری موفقی را تجربه کرده و فرزندان سالمی به دنیا بیاورند.

معایب بارداری در سنین بالا
در واقع بارداری در سنین بالا به بارداری هایی اطلاق می‌شود که بعد از ۴۰ سالگی شکل می‌گیرند و خطرات و عوارض آن نیز به مراتب بیشتر است. با بالا رفتن سن بارداری بیش از هر چیز خطر سقط جنین افزایش می‌یابد. بر حسب آمارهای جهانی احتمال سقط جنین در سنین بالای ۴۰ سال ۳۳٫۸ درصد است در حالیکه این احتمال در سن ۳۴ سالگی به ۱۱٫۷ درصد می‌رسد. خطر ناهنجاری کروموزومی نیز با افزایش سن باروری به مراتب بیشتر می‌شود. به این ترتیب که در سن ۳۸ سالگی این احتمال ۱٫۶ درصد، در ۴۰ سالگی ۲٫۲ درصد و در ۴۲ سالگی به ۴ درصد می‌رسد.
متاسفانه در اکثر بارداری های دیرهنگام مادرها نیز از سه ماهه سوم بارداری در معرض عوارضی مانند دیابت بارداری، فشارخون بالا، اختلالات تیروئید، مشکلات قلبی و متروراژی(خونریزی غیرطبیعی رحم) قرار می‌گیرند. با وجود پیشرفت‌های قابل توجه سالهای اخیر در حوزه مامائی، با افزایش سن مادر میزان تولد نوزادان مرده نیز بیشتر شده است. میانگین تولد نوزاد مرده از مادران بین سنین ۳۰ تا ۳۴ سال ۰٫۸ درصد، مادران ۴۰ تا ۴۴ سال ۱٫۶ درصد و مادران بالای ۴۵ سال ۴٫۱ درصد تخمین زده شده است. خطر تولد نوزاد نارس نیز در مادران ۴۰ سال و بالاتر نیز به مراتب بیش از مادران ۳۰ ساله است.
البته گفتنی است که یکی از مهمترین مشکلات افزایش سن بارداری علاوه برخطرات بالقوه آن برای مادر و نوزاد مشکل عدم باروری است. در واقع فقط یک سوم خانمهای ۴۰ ساله به آرزوی بچه دار شده رسیده و باردار می‌شوند. این در حالیست  که ۹۴ درصد خانمهای ۳۰ ساله به راحتی باردار می‌شوند.
هدف از نگارش این متن برحذر داشتن،ایجاد عذاب وجدان یا تشویق به بارداری نیست. هدف ارائه اطلاعات بر حسب آمارهای جهانی است تا آگاهی خانمها در خصوص افزایش سن بارداری بالا رفته و با دقت بیشتری برای بچه دار شدن برنامه ریزی کنند.

درباره نویسنده

فاطمه مهدی پور

۱ دیدگاه

دیدگاه شما چیست