علوم پایه کاشی

گزارش Oeko-Institut درباره ایمنی نیروگاه های اتمی جهان

نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

نیروگاه‌های اتمی به چه میزان در برابر بروز بحران ها به خصوص در مناطق بحران زده جهان ایمن هستند؟ مطالعه جدیدی که موسسه Oeko-Institut به تازگی در این گزارش منتشر کرده نشان می دهد که ریسک و خطر نیروگاه های اتمی در بسیاری از مناطق جهان بیش از آن است که تا کنون تصور می شده است. خطری که تاکنون دست کم گرفته شده نه تنها حملات سازمان یافته به این نیروگاه ها در جنگ هاست بلکه می تواند به خرابی و نابودی ساختاری نیروگاه و هممچنین سیستم کنترل آن نیز باز گردد. مساله ای که  امنیت نیروگاه های هسته ای را به شدت به خطر خواهد انداخت. نیروگاه های اتمی در صورتی که سیستم کنترلی ایمن نداشته باشند می توانند به یک خطر بزرگ امنیتی برای کشورها و جهان تبدیل شوند. این مطالعه نشان می دهد ضعف ایمنی نیروگاه های اتمی همین اکنون نیز در اروپای مرکزی وجود دارد. اما این مساله در عراق و سوریه و یا در افغانستان چگونه خواهد بود؟ به گفته نویسندگان این گزارش در این مناطق که تسلط و نفوذ دولت مرکزی بسیار محدود است می تواند همه چیز خظرناک تر از حد تصور باشد. ورونیکا اوستوهالووا Veronika Ustohalova از  موسسه Oeko-Institut می گوید برای بهره برداری از انرژی هسته ای موسسات و تمهیدات امنیتی فراوانی نیاز است. بحران های سیاسی و مناقشات منطقه ای داخلی می تواند این ساختارهای امنیتی را به صورت عامدانه یا غیرعامدانه مورد آسیب جدی قرار دهد. چیزی که در بدترین حالت ممکن می تواند به یک فاجعه اتمی منجر شود. فناوری هسته ای و تجهیزات مربوط به نیروگاه ها به چه میزان می توانند در مناطق بحران زده به عنوان تهدید تلقی شوند؟ چه عواملی در تهدیدآمیز بودن این نیروگاه ها تاثیرگذارند؟  موسسه Oeko-Institut در گزارش خود تلاش کرده به این پرسش ها پاسخ دهد.
بر اساس این مطالعه نه تنها حملات هدفمند به نیروگاه های اتمی بلکه پیامدهای بی ثباتی سیاسی و اقتصادی نیز می تواند به ضعف امنیتی ساختارهای مرتبط با نیروگاه های هسته ای منجر شود. این مسایل می توانند امنیت رآکتورهای هسته ای را به شدت به خطر بیندازند. اوستوهالووا  می گوید: بی ثباتی سیاسی در کشورها به این منجر می شود که دولت ها از پس مسایل امنیتی فنی نگهداری نیروگاه ها با مشکل مواجه شوند. در شرایط آشوب و بحران، بخش کنترل و نهادهای مسوول امنیت و همچنین تیم فنی نیروگاه ها می توانند دچار دردسر های فراوان شوند. این مشکل می تواند خود را حتی در تربیت نیروهای متخصص و همچنین در پرداخت دستمزد دست اندرکاران تاسیسات هسته ای و متخصصان شاغل در آن نیز نشان دهد. یک خطر دیگر می تواند قطع شدن چرخه تعویض و تعمیر قطعات و تجهیزات نیروگاه باشد که بدون شک یک مساله فوق العاده مهم در امنیت نیروگاه هاست. زمانی که تامین کننده قطعات خارج از یک کشور قرار دارند. ذخیره و انبارکردن زباله های اتمی با تشعشع رادیواکتیو بالا و استفاده از مواد رادیواکتیو خطر بالقوه دیگری است که می تواند مورد سوء استفاده شبه نظامیان یا گروه های تروریستی نیز قرار بگیرد. بر اساس گزارش  موسسه Oeko-Institut یک خطر قابل پیش بینی در شرایط کنونی اروپا کشور اوکراین است. اوستوهالووا  می گوید اوکراین ظرف مدت کوتاهی از یک کشور باثبات در اروپا به یک کشور بحران زده تبدیل شد. در سالهای اخیر به دلیل موقعیت خاص این کشور و نقش کلیدی در مساله انرژی، منابع تامین انرژی این کشور بارها در معرض تهدید و حمله نظامی بوده است. در نوامبر سال ۲۰۱۵ بارها برق منطقه شبه جزیره کریمه قطع شد و ۱.۹ میلیون ساکن این ناحیه دسترسی به برق نداشتند. تاسیسات اتمی Saporoschschje یکی از بزرگترین نیروگاه های اتمی اروپا در اثر خرابکاری و کارشکنی از کار افتاد. به پیامد این اتفاق شرکت دولتی Ukrenergo در اوکراین وضعیت را در رده فوق العاده بحرانی اعلام کرد. سرمایه گذاری خارجی هم قادر به حل بسیاری از مشکلات پیش آمده در چنین بحران هایی نیست. اوستوهالووا  می گوید فقر و فساد و بحران های دولتی راه هر چاره جویی برای غلبه بر چنین خطراتی را می بندد. در چنین شرایطی نه دولت و نه نهادهای مسوول هیچکدام قادر به کنترل مواد رادیواکتیو به کار گرفته شده در نیروگاه ها و تاسیسات هسته ای نخواهند بود. بر اساس نتیجه این گزارش، شرایط سیاسی نظامی بحرانی مناطق بحران زده جهان به ضمیمه وضعیت اقتصادی نامطلوب می تواند به بروز مناقشاتی دامن بزند که تمامی شبکه امنیت تاسیسات هسته ای یک منطقه را با مشکل و بحران جدی امنیت فنی مواجه کند.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست