علوم پایه کاشی

آیا ژن جغد شب عامل بیداری شبانه است؟

نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا
با اختراع لامپ الکتریکی، شب های تاریک نیز برای زندگی انسان مانند روز روشن شد و ۲۴ ساعت شبانه روز بدون تعطیلی مناسب کار و فعالیت شد. اما این تغییر ریتم طبیعی بدن انسان چندان هم بدون آسیب نبود. اختلالات خواب یکی از پیامدهای زندگی بشر معاصر است. در زمانه ما نیز با اختراع اینترنت و گوشی های تلفن هوشمند و تبلت و لپ تاپ، بی خوابی های شبانه از نوع دیگری به زندگی بشر اضافه شده که به گواه بسیاری از پزوهشگران می تواند آسیب های فراوان روانی و جسمی بر جای بگذارد. اینک دانشمندان از ژن جغد شب صحبت می کنند و اعلام کرده اند کسانی  که شب ها بسیار دیر خسته می شوند و صبح ها به سختی  از رختخواب جدا می شوند صرفا قربانی تغییر سبک زندگی مدرن نیستند و بلکه حامل ژنی به نام ژن جغد شب هستند.
دانشمندان اخیر ژن جدیدی را کشف کرده اند که احتمالا مسئول رفتار خواب و بیداری غیرعادی برخی از انسان هاست. ریتم ساعت درونی بدن توسط این ژن خاص کند می شود و ریتم ۲۴ ساعته آن بیشتر و طولانی تر می شود. فرایندهای بدن ما از یک ریتم روز-شب مداوم پیروی می کنند. این ریتم توسط ژن های خاصی تعیین شده و توسط نشانه های بیرونی طبیعی مانند خورشید که بدن انسان را با این ریتم ها هماهنگ می کنند با طبیعت سازگار می شوند. ترشح هورمون ها و ساز و کارهای بدن انسان با این ریتم تنظیم می شود و در واقع این ریتم زمان دهنده است که تعیین می کند چه زمانی از شبانه روز ، خسته شویم. بسیاری از پزشکان از عوارض جانبی این تغییر ریتم شبانه روزی و سیکل خواب و بیداری بر سلامت انسان ابراز نگرانی کرده اند. زمانی که فرد در ساعات پایانی شب دیرتر به رختخواب می رود صبح روز بعد و ساعت ها پس از طلوع آفتاب همچنان در بستر می ماند و این تغییر سیکل می تواند صدمات جبران ناپذیری به سلامت انسان وارد کند. اینکه چرا شب زنده داران و  کسانی که تمام ساعات نیمه شب پای گوشی تلفن همراه و کامپیوتر بیدار می مانند ریتم و سیکل متفاوت خواب و بیداری دارند دلایل گوناگونی دارد. ساعت درونی بدن این افراد کندتر از میانگین افراد  می گذرد.  طول شبانه روز آنها ۲۴ ساعته نیست و بلکه این ریتم درونی تقریبا ۲۶ ساعت طول می کشد. ریتم دهنده زمانی درون بدن افراد شب زنده دار به میزان دو ساعت بیشتر از سایر افراد کش می آید و پژوهشگران حدس می زنند که این مساله می تواند منشا وراثتی داشته باشد. آلینا پاتکه Alina Patke از دانشگاه راکفلر نیویورک ژن جدید را کشف کرده است که می تواند عامل تفاوت ریتم خواب شب زنده دارها و افراد دیگر باشد. متن کامل این پژوهش برای مطالعه بیشتر در این لینک قابل دسترس است.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست