علوم شناختی

قدرت تشخیص اعجاب آور در سگ ها

نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا
سگ ها موجودات عجیبی هستند. روحیات و رفتارهای عجیبی دارند و در بسیاری از کشورها بخشی از زندگی شهری یا حتی حاشیه شهر ها شده اند. در عین حال سگ ها به صورت سنتی بخشی از زندگی روستایی در قالب نگهبانی از گله و مزارع و خانه ها نیز هستند و نقش مهمی در زندگی انسان بازی می کنند. انسان ها در مواجهه با آلام و مصیبت ها با یکدیگر ابراز همدردی می کنند و به نظر می رسد چنین رفتارهایی صرفا منحصر به انسان ها باشد. اما نظریه های ذهن و آگاهی هستند که به وضوح نشان می دهند سگ ها نیز از چنین توانایی هایی بهره مند هستند. مشاهدات و بررسی نتایج آزمون ها و مطالعاتی که اخیرا انجام شده نشان می دهد سگ ها قادرند تشخیص دهند که از بین انسان های پیرامون شان چه کسی اطلاعات به درد بخوری برای آنها در اختیار دارد و چه کسی نه.
در پژوهش اخیر مشخص شده است که سگ ها این توانایی را دارند که تشخیص دهند کدام یکی از انسان ها در اطراف آنها غذایی پنهان کرده و می تواند به آنها غذا بدهد. در انسان ها تشخیص نیت و احساس و احتیاجاتی که در سر اطرافیان شان می گذرد مزیت تکاملی محسوب می شود. در انسان این توانایی به خصوص در ۴ تا ۵ سال نخست زندگی شکل می گیرد. یک توانایی خاص که سنگ بنای اصلی شکل گیری رفتار و هوش اجتماعی ما در سنین بزرگسالی است. 
وفادارترین دوست انسان در بوته ی آزمایش
سگ ها را عمدتا به عنوان وفادارترین حیوانات به انسان می شناسند. تا کنون مطالعات زیادی روی میمون ها و پرندگان شکاری انجام شده بود و دانشمندان در خلال این مطالعات دریافته بودند که آنها قادرند وضعیت ذهنی انسان های پیرامون را درک کرده و از آن به سود خود بهره بگیرند. اما این که این مساله درباره سگ ها به چه شکل است تا کنون دست کم به صورتی که در مطالعه اخیر مورد پژوهش قرار گرفته بررسی نشده بود. لودویگ هوبر Ludwig Huber از دانشگاه وین اخیرا مطالعه ای را انجام داده و به نتایج جالب توجهی نیز در این زمینه دست یافته است.در جریان این آزمایش، سگ ها در برابر دو انسان قرار گرفتند که یکی از آنها از  محل اختفای غذا آگاه و دیگری از آن بی اطلاع بود. فرد مطلع، غذا را به صورت مخفی در لابلای پارچه پیچیده و یا اینکه از محل اختفای غذا توسط انسان دیگر اطلاع داشت. فرد بی اطلاع نیز در زمان مخفی کردن غذا یا در اتاق نبوده یا دست را جلوی صورت گرفته تا از محل اختفای غذا اطلاع پیدا نکند. از دیگرسو دیواره کوتاهی که در محل آزمایش تعبیه شده بود مانع از آن می شد که سگ ها غذاهای پنهان شده را ببینند. در ادامه ، دو فرد در مقابل دیدگان سگ ها به دو پارچه پوشیده شده محل اختفای غذا اشاره می کردند.  فرد مطلع، به درستی، مدام به محل غذای مخفی شده اشاره می کرد و در مقابل، فرد بی اطلاع ، سگ ها را به پارچه ای که در آن غذایی موجود نبود ارجاع می داد. در حالی که هر دو پارچه به ظاهر بوی غذا می دادند تا انتخاب محل درست غذا توسط سگ ها به کمک حس بویایی انجام نشود و صرفا بتوان الگوی شناختی آنها را در آزمایش مورد بررسی قرار داد. برای تشخیص درست محل اختفای غذا سگ باید تشخیص می داد که کدامیک از دو نفر به درستی به محل غذا اشاره می کند. فرد مطلع یا فرد بی اطلاع. بر اساس نتایج این پژوهش، سگ ها با موفقیت از پس آزمون برآمدند و تقریبا در حدود ۷۰ درصد موارد، کلید حل معما یعنی محل مخفی شدن غذا را به درستی با اشاره فرد مطلع پیدا کردند. این مطالعه، نتایج مطالعه قبلی مشابهی که در زلاندنو انجام شده بود را تایید می کند. این توانایی تشخیص که در این مطالعه مورد بررسی قرا گرفت، به چهارپایان این امکان را می دهد که شانس بقای خود در جهان را افزایش دهند. اگرچه به گفته دانشمندان، مکانیسم عمل این توانایی سگ ها همچنان نامشخص است، پژوهشگران علوم رفتاری در دانشگاه وین با کمک سایر دانشمندان هنوز در پی یافتن پاسخی برای این پرسش اند که منشا این توانایی را دقیقا کجا باید جستجو کرد.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست