علوم پایه

آیا دستکاری ژنتیکی بشر را از گرسنگی نجات خواهد داد؟

CRISPR_Cancer_HeroArt
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

جمعیت انسان بر روی کره زمین روز به روز افزایش می یابد. به موازات آن با تغییرات آب و هوایی روز به روز خطر خشکسالی بیشتر می شود. با چنین چشم اندازی چگونه می توان برای نجات بشر از گرسنگی برنامه ریزی کرد. بسیاری از پژوهشگران پاسخ این پرسش را در مهندسی ژنتیک دنبال می کنند. گیاهانی که با روش های مهندسی ژنتیک، آب کمتری نیاز دارند یا محصولات بیشتری بدهند یا در شرایط سخت، مقاومت بیشتری داشته باشند یا زودتر رشد کنند. این  چیزی است که پژوهشگران مهندسی ژنتیک در پی دستیابی به آن هستند. روش هایی که روز به روز توسعه پیدا می کند انسان را امیدوار کرده است که در آینده ای نزدیک گرسنگی را از روی زمین محو کند. این روش های نوین می تواند در نبرد علیه کمبود مواد غذایی در جهان بی نهایت سهم مهمی داشته باشد. دو تن از نویسندگان استرالیایی مقاله ای که در ژورنال ساینس منتشر شده نسبت به تحقق این رویا خوشبین هستند. آنها می نویسند جمعیت جهان تا سال ۲۰۵۰ تا ۹.۷ میلیارد نفر افزایش خواهد یافت. برای غلبه بر گرسنگی روش‌هایی جدید پیشنهاد شده که هم تولیدکنندگان و صنایع و هم مصرف کنندگان باید آن را بپذیرند. در حال حاضر ۷.۴ میلیارد نفر بر روی زمین زندگی می کنند. جمعیت زمین بر اساس برآوردها ممکن است تا سال ۲۱۰۰ به میزان ۱۱.۲ میلیارد نفر نیز برسد. آرمین شبن Armin Scheben و دیوید ادواردز David Edwards از دانشگاه غرب استرالیا UWA در پرث Perth معتقدند که بشر آینده خواه ناخواه به گیاهانی نیاز دارد که میزان محصولات و کیفیت رشد آنها بهبود یافته باشند.
ماتین کایم Matin Qaim استاد اقتصاد کشاورزی دانشگاه گوتینگن معتقد است که روش های جدید مهندسی ژنتیک برای تامین مواد غذایی آینده اجتناب ناپذیر خواهد بود. او می گوید: من تردیدی ندارم که ما در آینده برای غلبه بر مشکل گرسنگی در جهان به تکنولوژی های جدید پرورش دام و کاشت گیاهان نیاز خواهیم داشت. اما این روش ها به تنهایی برای مقابله با گرسنگی در جهان کافی نیست. چیزهای دیگری هم لازم است. مبارزه با فقر و همچنین توسعه برابری اجتماعی و عدالت در سهیم کردن کشاورزان در بازارهای بین المللی فروش محصولات غذایی.
شبن و اردواردز می نویسند: روش های جدید که با مفهوم دستکاری ژنتیکی genome editing در مقایسه با روش های قدیمی مزایای فراوانی دارند. روش قیچی ژنتیکی Crispr-Cas9 که در حدود ۵ سال پیش کشف شد ابزار نیرومندی در مهندسی ژنتیک است. با این روش ژن های خاصی می توانند خاموش شوند و بخش های آسیب دیده DNA جایگزین شوند و توالی ژنوم در مواردی تغییر داده شوند.
در این صورت، تغییراتی که به صورت طبیعی سالها و دهه ها زمان می برد می توان به سرعت در گیاهان ایجاد کرد. مزیت این روش این است که تغییرات اعمال شده ژنتیکی می تواند عینا در طبیعت نیز اتفاق بیفتند. گیاهانی که از نظر ژنتیکی تغییر یافته اند بر خلاف سایر روش ها از گیاهان معمولی قابل تشخیص نیستند. آرمین شبن و دیوید ادواردز چند مثال از گیاهانی که با  Crispr-Cas9 تغییر یافته اند نام می برند. برنج هایی که در برابر باکتری های مشخصی مقاوم شده اند یا ذرت هایی که با کمبود آب به راحتی کنار می آیند یا گوجه هایی که در آزمایشگاه ، زودتر از موعد طبیعی محصول داده اند. اگرچه که این دو پژوهشگر  تاکید دارند که این دستاوردها برای آنکه بتواند گرسنگی را ریشه کن کنند هنوز راه درازی در پیش دارند. به عبارت دیگر این روش های نوین هنوز در حد آزمایشگاهی است و به حد تولید بازار نرسیده است.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست