طبیعت

تصویر ماهواره ای از قدیمی ترین بیابان دنیا

بیابان نامیب نشریه اشپیگل
نوشته شده توسط عرفان کسرایی

نگاهی به تصویر ماهواره ای منتخب هفته در نشریه اشپیگل
تصویر ماهواره ای منتخب این هفته نشریه اشپیگل اختصاص دارد به قاره آفریقا و بیابان نامیب Namib در سواحل غربی در جنوب این قاره. شکلهای هندسی ایجاد شده توسط شن های این بیابان خالی از سکنه؛ سوژه تصویر ماهواره ای این هفته نشریه اشپیگل بوده و نویسنده مقاله با توضیح موقعیت جغرافیایی این بیابان مشهور به جزییات این تصویر ماهواره ای اشاره کرده است. در حدود ۹۵ هزار کیلومتر مربع بیابان واقع در کشورهای نامیبیا و آنگولا در حاشیه اقیانوس اطلس همیشه سوژه جذابی برای بحث جغرافی دانان و حتی زمین شناسان بوده است.
اما تصویری که در ماه مارس ۲۰۱۶ از ایستگاه فضایی بین المللی ISS  به زمین مخابره شد اطلاعات جالبی در خود داشت. این تصویر (تصویر بالا)؛ بیابان نامیب را در زمان غروب خورشید نشان می داد و پرده از شرایط آب و هوایی حاکم بر این منطقه بر می داشت. فرم و شکل هندسی تپه های شنی به بهترین شکل ممکن نشان می داد که بادهای منطقه ای در این ناحیه در چه جهتی می وزند. در سمت چپ تصویر می بینیم که بادها چطور گویی که از جهت جنوب؛ شن ها را پارو کرده اند. تپه های شن روان از سمت شمال به صورت موازی به سمت جنوب کشیده شده اند و در وسط تصویر نیز پیداست که چگونه این شن های روان در مسیر حرکت خود شاخه شاخه شده اند. گویی که چیزی در جریان باد از سمت جنوب اخلال ایجاد کرده است و دلیل آن نیز می تواند وجود ناحیه وسیع پارک طبیعی به نام تسنداب والی Tsondab Valley باشد که بادهایی که از سمت شرق می وزند را دسته دسته می کند.
در فصل زمستان این بادها با عبور از دره ها بیابان را می روبند و مانند گذار از کانال؛ حجم عظیمی از شن های روان را با خود جابجا می کنند و همین جابجایی بوده که این منظره زیبا و حیرت برانگیز را ایجاد کرده است. هر چه در تصویر به سمت راست پیش می رویم اثر اعوجاج ایجاد شده در شن ها را بیشتر مشاهده می کنیم. مسیر شن های روانی که در جهت شمال پراکنده شده بودند با شن های پراکنده شده به سمت غرب تلاقی کرده اند و در برخی مناطق آنگونه که در تصویر پیداست حتی زاویه قائمه نیز ایجاد کرده اند.
اساسا این پدیده به تاریخ طولانی شکل گیری این بیابان مشهور مربوط است که به گفته زمین شناسان به بیش از ۵۵ و در برخی منابع تا ۸۰ میلیون سال پیش باز می گردد.

به عبارت دقیق تر اینجا صحبت از قدیمی ترین بیابان دنیاست. منطقه ای که به گفته برخی ۵۵ میلیون سال است که در آن باران نباریده است.

هرچند گزارش هایی مبنی بر بارش جزیی باران در حدود ۱۰ میلی متر در برخی مناطق وجود دارد. دمای این بیابان عظیم و خالی از جمعیت در روز گاهی به بیش از ۵۰ درجه سانتی گراد و در شب به زیر صفر می رسد و به همین جهت تعجبی ندارد که بخش عظیمی از بیابان نامیب؛ به کلی خالی از سکنه باشد.

درباره نویسنده

عرفان کسرایی

کسرایی، عضو انجمن فلسفه علم آلمان و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری در دانشگاه کاسل است
زمینه های پژوهشی او عبارتند از:
-فلسفه فیزیک؛ منطق مدلسازی در ریاضیات مهندسی
-ارتباطات علم و جامعه شناسی شبه علم در ایران
-تاریخ فیزیک مدرن در قرن بیستم

دیدگاه شما چیست