مصاحبه ها

شورای انجمن های علمی یک نمایش یا واقعیت؟

مصاحبه با دکتر اکرم قدیمی
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

چندی پیش در علمنا گزارشی را تحت عنوان «انجمن های علمی یا مسئولان بانک پاسارگاد!» منتشر کردیم و بدلیل اینکه در نزدیکی هفته ترویج علم قرار داشتیم نتوانستیم مصاحبه خانم دکتر اکرم قدیمی دبیر سال های گذشته کمسیون انجمن های علمی و مدیر فعلی انجمن ترویج علم ایران که بصورت اختصاصی با علمنا در خصوص شورای انجمن های علمی ایران صورت پذیرفه بود را در آن گزارش کار کنیم، حال که هفته ترویج علم پایان یافته، فرصت مناسبی است تا خوانندگان خوب علمنا به مطالعه این مصاحبه بپردازند و از وضعیت موجود در این شورا اطلاع کسب کنند.

دکتر قدیمی در ابتدا ماجرای چگونگی تشکیل و خرید ساختمان برای شورا را مطرح می کند: در سال ۸۰  که من دبیر کمسیون انجمن های علمی بودم، با مشاهده مشکلات انجمن ها با دکتر منصوری رییس کمسیون های علمی انجمن پیشنهاد تشکیل شورای انجمن ها را مطرح کردیم تا یک سری از مشکلات انجمن های علمی مرتفع شود ودکتر منصوری هم که از افراد باتجربه در انجمن بود و  جنس مشکلات انجمن ها را درک کرده بود از این پیشنهاد استقبال کرد. طی پیگیریهای انجام شده، شورای انجمن های علمی تاسیس شد.
جلساتی با حضور چند انجمن برگزار و در نهایت اساسنامه این مجموعه تنظیم شد. همچنین می خواستیم ساختمانی برای این شورا خریداری کنیم و با ۳۰۰ میلیون تومان پیش پرداخت ساختمان فجر را از بنیاد مستضعفان گرفتیم و بناشد سازمان برنامه و بودجه ، مابقی اعتبار برای خرید این ساختمان را تامین کند که متاسفانه  یک سال از این ماجرا نگذشته بود که دکتر غریبی رییس ایرانداک، با بنیاد مستضعفان وارد  مذاکره شد و در نهایت بنیاد مستضعفان این ساختمان را به آنها فروخت کل مبلغ خرید ساختمان ۱ میلیارد تومان بود، که ما با کمک انجمن ها صرفا توانسته بودیم ۳۰۰ میلیون تومان جمع آوری کنیم تا ساختمان خریداری شود که نشد.
قدیمی ادامه می دهد: دکتر معین به عنوان وزیر علوم وقت با دکتر عارف این مسئله را مطرح کردند و ودکتر عارف از محل بودجه سفرهای رییس جمهور ۳۰۰ میلیون را به این امر اختصاص دادند، اما خودتان می دانید ۳۰۰ میلیون روی کاغذ تا بصورت واقعی پرداخت شود، پروسه زیادی را طی می کند که البته با همکاری خانم آموزگار این روند تسریع پیداکرد و ۶۰۰ میلیون برای خرید ساختمان مجموعه جمع شد و ساختمانی در یوسف آباد خریداری کردیم. این بنا، همان ساختمانی است  که در حال حاضر، شورای انجمن های علمی در آن مستقر است.

هدف از تاسیس  شورای انجمن های علمی امضای تفاهم نامه نیست
وی تاکید کرد: هدف از تاسیس شورای انجمن های علمی، حل مشکلات این انجمن ها بود. البته که هدف امضای تفاهم نامه نبود،  هدف این نبود که رییس بانک پاسارگارد  از اعتبار انجمن های علمی استفاده کند. متاسفانه، هیچ دوره ای این شورا نتوانست به اهداف و ماهیت اصلی خود دست پیدا کند. در زمان تشکیل شورا، رییس شورا را به عضویت کمسیون انجمن علمی درآوردیم تا در مجوزها نظارت داشته باشند، و شورا برای توزیع اعتبار هم به کمسیون کمک می کرد و می خواستیم با ارائه بودجه و این گونه فعالیت ها به شورا هویت بدهیم، اما این بودجه ها صرف انجمن های علمی نشد.

هنوز با ایفای نقش انجمن ها در کشور فاصله زیادی داریم
مدیر انجمن ترویج علم با اشاره به نقش انجمن های علمی، گفت: انجمن های علمی، در همه جای دنیا نقش مثبتی دارند  و در کشور ما هم طبیعتا باید همین اتفاق بیفتد اما آنچه که هست با آنچه که باید باشد تفاوت زیادی وجود دارد.
به عنوان مثال وقتی به عنوان انجمن ترویج علم، کار راشروع کردیم، انتظارداشتیم از تعداد ۳۰۰ انجمن موجود در ایران، حداقل ۱۰ درصد اعلام همکاری کنند؛ اما باتوجه به فعالیت هایی که آغاز آن در سال های گذشته خورده است، تعدادی از انجمن های علمی -آن هم در حدود ۲۰ انجمن- با انجمن ترویج علم در تعامل و همکاری هستند. مثلا برای برگزاری هفته ترویج علم با انجمن مطالعات جهان رایزنی شد و این انجمن متصدی برگزاری همایشی با همین موضوع در هفته ترویج شد.
او ادامه داد: ظرفیت و توانمندی در انجمن ها وجود دارد و هدف بر این است که با استفاده از برنامه های هفته ترویج علم و گردهمایی می خواهیم همکاری بین انجمن ها را افزایش دهیم چرا که متاسفانه کارگروهی در ایران هنوز نهادینه نشده  است.
دراساسنامه انجمن ها آمده که بخشی از فعالیت انجمن، «ترویج» است؛ اما باز هم بین اساسنامه و عملکرد انجمن ها تفاوت بسیاری وجود دارد، به نظر من وزارت علوم زمانی که شاخص هایی برای اعتبارات ارائه می دهد باید به این شاخص {ترویج} توجه ویژه کند شاخصی که فراموش و مغفول مانده است.

حضور گرمی که پس از انتخابات مجلس، زمهریر شد!
قدیمی درباره عملکرد وزارت علوم گفت: وزارت علوم برنامه هایی را برگزار می کند که به نظر می رسد انجمن های علمی نقش زیادی در آن دارند ولی  این انجمن ها نیازمند یک نظم و چارچوب مشخص هستند. اگر شخصی برای ارتباط با انجمن علمی به وزارت علوم تماس بگیرد، جایی برای پاسخگویی نیست.
دبیر کمسیون  انجمن ها که متولی این امر در وزارتخانه است، سال گذشته کاندیدای نمایندگی مجلس بوده است. ما معتقدیم، انجمن ها بستر علم هستند و ما باید بستر علم را از بستر سیاسی منزه کنیم و انجمن، محفلی برای تبلیغات انتخاباتی نشود.
اما باز این اتفاق افتاد. پیش از انتخابات در سال گذشته، حضور گرم دکتر صادقی را در برنامه ها داشتیم ولی امسال، ایشان حتی تلفن هم جواب نمی دهند.
برای برگزاری هفته ترویج علم باید کمسیون انجمن ها در کنار انجمن ترویج علم قرار بگیرد و انجمن ها را برای برگزاری برنامه ها بسیج کند و اینجاست که غیبت دبیر انجمن مشخص می شود. در حال حاضر، فعالیت های کمسیون به چند کارشناس سپرده شده که عملا تجربه سرپرستی انجمن را نیز ندارند.

چرا تفاوتی بین انجمن فعال و تعطیل وجود ندارد؟
قدیمی به نحوه توزیع اعتبار به انجمن های علمی انتقاد کرد وگفت: در کشور باید نقش انجمن های علمی پررنگ شود و وزارت علوم توجه بیشتری به این موضوع داشته باشد. وزارت علوم نباید در توزیع بودجه و اعتبارات همه انجمن ها را یکسان ببیند و باید بین انجمن فعال و تعطیل تفاوت قائل شود. وقتی دلیل این توزیع بودجه یکسان را پرسیدیم گفتند قانون است در حالیکه بنده از سازمان برنامه ریزی و بودجه پرسیدم گفتند چنین قانونی وجود ندارد حتی اگر هم وجود دارد باید تغییر کند.

نشستی برای انجمن های علمی ولی با حضور  بانکداران
قدیمی به همایشی که در بالا وصف شد نیز اشاره کرد و افزود: هفته گذشته در روز سوم آبان ماه نشست انجمن های علمی در دانشگاه خاتم برگزار شد. این نشست در یک فضای شلوغ و پر از جمعیت برگزار شد که با این ازدحام جمعیت تصور می شد که همه انجمن های علمی در این مراسم حضوردارند.
اما چون بنده با انجمن ها در ارتباط هستم، می دانستم که همه این افراد از انجمن علمی نیستند و نصف روسای شعبه های بانک پاسارگاد در این مراسم حضور دارند.
اما سوال اینجاست که چرا دانشگاه خاتم برای برگزاری نشست انتخاب شد؟ این سوال همه اعضای انجمن هاست که وزارت علوم با وجود دانشگاه های متعدد چرا باید دانشگاهی وابسته به بانک پاسارگاد را برای برگزاری این نشست انتخاب کند؟
او ادامه داد: در نشستی که برای انجمن های علمی بود، روسای شعبه های بانک پاسارگاد و همکاران وزارت علوم که به انجمن های علمی مرتبط نیستند حضور داشتند؛ سخنرانی کاملی توسط وزیر و معاون پژوهشی و برخی روسای انجمن های علمی انجام شد. اما سوال من و اعضای انجمن های علمی در اینجاست که جایگاه انجمن ها کجاست؟ این جلسات برای نمایش برگزار می شود؟ برای نمایش بانک پاسارگاد است یا برای اعضای انجمن علمی؟
مدیر انجمن ترویج علم تاکید کرد: به عنوان یک انجمن، چنین نمایش هایی را در شان انجمن علمی نمی دانیم. اگر شورا نماینده انجمن های علمی است باید در این نشست از معاون پژوهشی وزارت علوم پرسش می شد که چرا انجمن های علمی وضعیت مناسبی ندارند؟ یا دکتر صادقی که رییس کمیسیون انجمن های علمی است، در کل سال حضور ندارد و فقط به عنوان رییس نشست حضور پیدا می کند؟ اگر بخواهیم انجمن های علمی نقش مرجعیت علمی داشته باشند با حرف نمی توان به آن دست یافت.
اینکه هربار نشست ها با حضور رییس شورا در یک دانشگاه خاص برگزار می شود یک علامت سوال بزرگ است؟ صحبت از نبود امکانات می کنند اما وقتی می توان با بانک پاسارگاد توافق کرد پس می توان با ارگان های دیگر هم رایزنی کرد. 

فعالیت شورای انجمن های علمی: نمایش یا واقعیت؟
قدیمی گفت: در زمانی که بنده در کمسیون فعالیت داشتم از من خواسته شد تا مطلبی پیرامون شورای انجمن های علمی بنویسم اما در آن مطلب ، تمامی قسمت های مربوط به سابقه شورا و خرید ساختمان برای شورا را حذف و سپس منتشر کردند، در حالیکه من تاکید کردم که تمامی مطلب را منتشر کنید. شورای انجمن های علمی برای این نوع  انجمن ها ایجاد شد و ادعا دارند که خیلی فعالیت ها در  این شورا انجام شده ولی من به عنوان مدیر انجمن چیزی ندیدم؛ یا اگر هم هست کارهایی صرفا نمایشی است تا واقعی!
اگر این سوالات توسط رسانه های پرسشگر مطرح شود شاید جوابی برای آن بدست بیاید و مسئولین هم دقت بیشتری در نحوه کار کردن خود دارند.
مدیر انجمن ترویج علم در پایان گفت: ما تنها مدعی برگزاری هفته ترویج علم نیستیم وشورا می تواند در این امر ما را یاری کند و ما هم به شورا در انجام دیگر فعالیت ها کمک کنیم و بهتر است همگی در کنار هم یاری کنیم تا به نقش مرجعیت علمی و اقتدار انجمن ها در کشور برسیم.
اما اگر با این وضعیت پیش برویم نه به مرجعیت و نه به اقتدار می رسیم. باید با گفتمان و انتقاد سازنده به دنبال رسیدن به اهداف و نقش انجمن ها در کشور باشیم.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست