اخبار ایران و جهان

آیا نسل موز در خطر انقراض است؟

موز
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

تولید جهانی موز زرد رنگ کاوندیش که جزء گزیر ناپذیر سبد میوه جهان غرب است در معرض تهدید بیماری‌های قارچی قرار دارد و دانشمندان می‌گویند مهندسی ژنتیک یا دست‌کاری ژنتیکی می‌تواند راه‌حل آن باشد.
میزان تولید موز بی‌دانه کاوندیش که در تمام سبدهای میوه غربی‌ها جای دارد، یک‌صد میلیون تن در سال است و در ۱۳۰ کشور استوایی و نیمه استوایی در سراسر جهان کشت می‌شود.
اما دانشمندان می‌گویند این حقیقت که انبوه محصولات تک اقلیمی کاوندیش از نظر ژنتیکی یکسان هستند، آن‌ها را در معرض یک قارچ جدید موسوم به نژاد استوایی ۴، آسیب‌پذیر کرده است که موجب از بین رفتن این محصولات در چین و جنوب شرقی آسیا شده و نیز در آفریقا و استرالیا یافت شده است. آن‌ها معتقدند راه‌حل آن پرورش انواع جدیدی از موزها است که در مقابل این بیماری مقاوم باشند.
محققان پیشگام در این رابطه می‌گویند: «با توجه به این‌که هر محصول دیگری که در قرن اخیر برای تولید غذا استفاده شده است از طریق اصلاح نباتات بسیار بهبود یافته است، صنعت موز هنوز از علم ژنتیک و اصلاح نباتات بهره‌ای نبرده است.»
نگرانی در مورد تخریب محصولات جهانی موز چندان دور از واقع نیست. تا دهه ۱۹۶۰، یک نوع موز به نام “گروس میشل” یا “بیگ مایک” بازار جهانی را در دست گرفته بود، اما این محصول به وسیله یک نوع قارچ دیگر نابود شد و کل بازار جهانی موز بازسازی شد. بیش از هزار گونه موز در جهان شناخته شده است اما بسیاری از آن‌ها اسیدی، پر دانه یا بسیار فسادپذیر هستند؛ ویژگی‌هایی که با ذائقه بازار جهانی همسو نیست.
بر مبنای گزارش رسانه های بین المللی، اگر در بازارهای کشورهای آمریکای لاتین قدم بزنید، همه نوع موز در هر اندازه و رنگی، از جمله موزهای قرمز، موزهای پر دانه و با میزان شیرینی‌های مختلف مشاهده خواهید کرد.
تاکنون آمریکای لاتین تا حد زیادی عاری از بیماری بوده است اما «رندی پلوتز» استاد آفات گیاهی دانشگاه فلوریدا که «نژاد استوایی ۴» را کشف کرد، معتقد است شاید هم‌اکنون این آفت در این منطقه وجود داشته باشد.
پولتز می¬گوید: «این بیماری مرموز است زیرا با ماشین‌آلاتی که با خاک آلوده در تماس بوده‌اند و ابزارهای مشابه منتقل می‌شود.»
بسیاری از دانشمندان می‌گویند راه‌حل این مشکل کشف گونه‌هایی از موز مانند موزهای آمریکای لاتین که در مقابل نژاد استوایی ۴ مقاوم باشند و استفاده از روش‌های کلاسیک اصلاح نباتات یا مهندسی ژنتیک برای ترکیب آن‌ها با سایر انواع صفات مناسب برای تغذیه است. البته هنوز تحقیقات بیشتر ضروری است.
به نقل از بی‌بی‌سی، موز کاوندیش نخستین بار ۱۸۰ سال پیش از یک نوع موز که در گرمخانه‌ای در انگلیس پرورش یافته بود گرفته شد. این‌گونه استریل است و روش تکثیر آن تولیدمثل غیرجنسی است. در حال حاضر ۴۷ درصد موزهای جهان و ۹۹ درصد موزهایی که در عرصه تجاری فروش رفته‌اند، از این‌گونه هستند.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست