پزشکی و سلامت

تکثیر سلول قلب در فضای کم اکسیژن

قلب گاو
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

در حالت طبیعی ماهیچه قلب دارای خون غنی از اکسیژن است؛ اما متخصصان قلب مرکز پزشکی جنوب غربی دانشگاه تگزاس به کمک قرار دادن موش‌ها در فضایی به شدت کم اکسیژن، موفق شدند ماهیچه قلب را احیا کنند.
محققان مرکز علوم و پزشکی احیاکننده هامون به‌تدریج میزان اکسیژن در هوای تنفس موش‌ها را کاهش دادند تا زمانی که به ۷ درصد رسید؛ در حدود غلظت اکسیژن در قله اورست. پس از گذشت دو هفته حضور موش‌ها در فضای کم اکسیژن، سلول‌های ماهیچه قلب (کاردیومیوسیت) آن‌ها، شروع به تکثیر و رشد کردند. در پستانداران بالغ در شرایط عادی کاردیومیوسیت ها تکثیر نمی‌شوند.
این یافته که در مجله «نیچر» منتشر شد، مبتنی بر سال‌ها تلاش است که هم‌زمان با کشف قابلیت احیای سلول‌های قلب موش‌های تازه متولدشده، آغاز شد (درست مانند پوست که پس از هر بریدگی قابلیت ترمیم خود را دارد.) توانایی ماهیچه قلب برای احیای خود به‌سرعت در هفته‌های بعد که حیوان بالغ می‌شود و کاردیومیوسیت ها در فضای غنی از اکسیژن قلب قرار می‌گیرند، از بین می‌رود و به سلول‌ها آسیب وارد می‌شود.
«دکتر هشام سادک» استاد پزشکی داخلی در مرکز هامون گفت: «قلب انسان بالغ پس از حمله قلبی تا حد محسوسی می‌تواند خود را ترمیم کند و به همین دلیل است که حملات قلبی این‌چنین زیان‌بار هستند. گرچه دور از عقل بود اما ما ثابت کرده‌ایم قرار گرفتن در فضایی که غلظت اکسیژن آن بسیار کم باشد می‌تواند بر آسیب وارد شده به سلول‌ها توسط اکسیژن غلبه کند و موجب ازسرگیری تکثیر و درنهایت بازسازی قلب شود.»
محققان این مطالعه ظرف چند هفته میزان اکسیژن را از ۲۱ درصد عادی به ۷ درصد کاهش دادند و سپس بر توده و کارکرد قلب نظارت کردند. آن‌ها ثابت کردند کاهش میزان اکسیژن هم منجر به افزایش کاردیومیوسیت ها و هم بهبود کارکرد قلب می‌شود.
محققان آزمایش را با غلظت اکسیژن ده درصد هم انجام دادند اما در آن حالت رشد مجدد قلب اتفاق نیفتاد. برای جلوگیری از آسیب رساندن اکسیژن به سلول‌ها، میزان اکسیژن باید بسیار پایین باشد و این وضعیت «کاهش اکسیژن در بافت‌های بدن» نام دارد.
«دکتر بنجامین لوین» استاد پزشکی داخلی که استاد تمام برجسته علوم ورزشی است و مدیریت موسسه پزشکی ورزشی و زیست‌محیطی در بیمارستان سلامت تگزاس در دالاس را بر عهده دارد گفت: «این کار حاکی از آن است که کمبود اکسیژن در حد قله اورست می‌تواند روند بیماری قلب را عکس کند. فوق‌العاده است.»
دکتر سادک که کرسی جی.فرد سوکوپف در پزشکی قلب را در اختیار دارد، گفت: «در تئوری، ایجاد فضای کم اکسیژن منجر به بهبود ماهیچه قلب و نیز سایر ارگان‌ها می‌شود. گرچه قرار گرفتن در این سطح از کمبود اکسیژن می‌تواند شرایط پیچیده‌ای هم ایجاد کند، اما اگر در شرایط کنترل‌شده باشد، انسان‌ها می‌توانند آن را تحمل کنند.»
آخرین یافته‌های مبتنی بر تحقیقات پیشین دانشمندان دانشگاه جنوب شرقی تگزاس شامل این موارد می‌شوند:
مطالعه سال ۲۰۱۲ در «ساینس» حاکی از توانایی قلب موش تازه متولدشده برای احیای خود
مطالعه سال ۲۰۱۴ در «سل» حاکی از این‌که سوخت‌وساز اکسیژن موجب آسیب به دی ان ای سلول‌های قلب می‌شود و توانایی احیا را از بین می‌برد.
مطالعه سال ۲۰۱۵ در «نیچر» حاکی از این‌که تعداد کمی از سلول‌های قلب در فضاهای کم اکسیژن هم چنان دارای توانایی تکثیر هستند.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست