طبیعت

پرواز پرندگان اولیه از روی زمین

دیرینه شناسی
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

بررسی جدید ۵۱ دایناسور بالدار نشان می‌دهد پرندگان اولیه و برخی دایناسورهای غیر پرنده از بال‌ها و پاهای قدرتمند خود برای پرتاب کردن خود در هوا استفاده می‌کردند. «مایکل حبیب» دیرینه‌شناس دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در لس‌آنجلس ۲۶ اکتبر در نشست سالانه جامعه دیرین‌شناسی مهره‌داران یافته‌های خود را ارائه کرد.
«مایکل هانسون» پرنده‌شناس دانشگاه ییل می‌گوید: «این دستاورد بزرگی است زیرا در گذشته عقیده بر این بود که پرندگان اولیه در ابتدای پرواز از درختی به روی درخت دیگر سر می‌خوردند.»
«کوروین سالیوان» دیرین‌شناس در آکادمی علوم پکن معتقد است: «کشف منشأ پرواز در پرندگان موضوع دشواری است. مدت‌ها بر سر این‌که آیا پرواز از زمین به هوا تکامل یافته است یا از هوا به زمین بحث شده است.»
در گذشته دانشمندان تصور می‌کردند پرندگان اولیه از درختان بالا می‌رفتند تا از ارتفاع برای پرواز کردن کمک بگیرند و سپس پرواز خود را با یک پرش آغاز می‌کردند، مانند کایت‌سواری که از روی یک صخره شیرجه می‌زند. در گذر زمان، بال‌های فرزندان آن پرندگان سرخورنده در سیر تکامل بزرگ‌تر شده و درنهایت توانایی بال و پر زدن پیدا کرده‌اند. حبیب معتقد است: بال و پر زدن «یعنی شما بتوانید خودتان را با قدرت خودتان به جلو پرتاب کنید.» پرندگان امروزی این گونه پرواز می‌کنند.
اما طی سال‌های اخیر، چند رشته دلیل به تدریج رویکرد از درخت به پایین در رابطه با تکامل پرواز را رد کرده اند. یک علت آن است که پرندگان از جانوران زمینی زاده شده‌اند نه از جانورانی که بر روی درختان زندگی می‌کردند. گروه حبیب این سؤال را مطرح کردند که آیا پرندگان اولیه اصلاً به درختان برای کمک به راتفاع گرفتن نیاز داشتند؛ شاید آن‌ها می‌توانستند مستقیماً از زمین پرواز کنند.
او و همکارانش ۵۱ گونه فسیل از ۳۷ دایناسور بالدار از تیره‌هایی که بین ۱۵۰ تا ۷۰ میلیون سال پیش از اواخر عصر ژوراسیک تا اواخر کرتاسه زندگی می‌کردند، مورد بررسی قرار دادند. این نمونه شامل دایناسورهای پرنده و غیر پرنده بود.
همه گونه‌ها دارای پرهای محکم و پرواز مانندی بر روی اندام‌های جلویی خود بودند. اما حبیب معتقد است همه حیوانات پردار نمی‌توانند پرواز کنند. او و همکارانش برای پی بردن به این موضوع که آیا زمانی این گونه‌ها قادر به پرواز بوده‌اند یا نه، طول بال، توده بدنی و قدرت ماهیچه اندام عقبی و نیز ویژگی‌های دیگری از فسیل‌ها را بررسی کردند. دایناسورهایی که می‌توانستند پرواز کنند (با بال و پر زدن) باید از پاهای نسبتاً قوی که آن‌ها را به هوا پرتاب کند و سرعت بال کافی برای انتقال آن‌ها به سمت جلو برخوردار می‌بودند.
تنها ۱۸ گونه (نه گروه از ۳۷ گروه) دارای امکانات مناسب برای بلند شدن از زمین بودند: یک گونه از هر چهار گونه پرنده نمونه و نیز برخی از دایناسورهای غیر پرنده از جمله یک دایناسور کوچک و چهار بال که ریزدزد نام دارد.
حبیب می‌گوید: «عملکرد کوچک‌ترها خوب بوده است. آن‌ها بیش از چهار، پنج کیلومتر تلاش می‌کردند.» او معتقد است این‌که آیا پرندگان اولیه می‌توانستند برای فواصل طولانی به پرواز ادامه دهند یا نه مسئله دیگری است. «اما میان اندکی پرواز کردن و اصلاً پرواز نکردن تفاوت زیادی وجود دارد.»
دایناسورهای پرنده اولیه شاید از زمین جهیده اند تا از دست دشمنان خود بگریزند. به گفته حبیب این رفتار جهشی ممکن است زمینه را برای دستگاه‌های پرواز قدرتمند پرندگان امروزی فراهم کرده باشد. پرش‌های سریع و قدرتمند «به بال‌های بزرگ، ماهیچه‌های پرواز بزرگ و بال‌های واقعاً قوی وابسته است» که همگی مشخصات بهترین پرندگان امروزی است.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست