آخرین اخبار (صفحه اصلی) پزشکی و سلامت

آیا می توان تا ابد زنده ماند؟

life - زندگی - عمر - جاودانگی
نوشته شده توسط عرفان کسرایی

زندگی ابدی آرزوی دیرینه انسان بوده است. بشر در طول تاریخ برای بیشتر زنده ماندن دست به هر کاری می زده و زمانی که از روش های معمول؛ راه به جایی نمی برده؛ دست به دامان داستان سرایی و اسطوره و افسانه می شده است.
آب حیات که  نوشیدن آن انسان را جاودانه می کرد یا اکسیر  جوانی و یا رویین تن شدن اسطوره های باستانی؛ به نوعی بیانگر آرزوی انسان  برای دست یافتن به عمر ابدی است. حتی مشهور است که تا همین سال ۱۵۱۳ میلادی؛ خوان پونس دولئون Juan Ponce de León اسپانیایی در جریان کشف ایالت فلوریدا در واقع به دنبال چشمه حیات می گشته است.
البته که چنین چیزی وجود نداشت و این پیشرفت علم پزشکی بود که توانست علاج بسیاری از بیمارها را پیدا کند و نه داستان های کهن اساطیری. با بهبود وضعیت بهداشت عمومی؛ با شناخت عوامل بیماری زا؛ میکروبها و باکتری ها و ویروس ها و با توسعه روش های درمانی؛ عمر متوسط انسان به گونه اعجاب انگیزی افزایش پیدا کرد. با بهبود وضع سلامت عمومی؛ سن بازنشستگی نیز بالا رفت و عمر متوسط زنان و مردان افزایش یافت. اما پرسش اصلی این بود که این پیشرفت ها تا کجا ادامه پیدا می کند و آیا مثلا می توان با پیشرفت ژنتیک و یا دانش سلولهای بنیادی عمر انسان را به ده یا صد برابر افزایش داد؟
پاسخ به این پرسش دست کم بر اساس مطالعه جدیدی که در نشریه نیچر Nature منتشر شده؛ منفی است. بر اساس این مطالعه صرف نظر از پیشرفت علم؛ یک محدودیت بیولوژیک بر عمر طبیعی انسان حاکم است که سبب می شود عمر انسان هرگز از ۱۳۰ سال تجاوز نکند. این مطالعه که بر اساس دیتاهای دموگرافیک صورت گرفته است نشان می دهد؛ عمر انسان به صورت طبیعی محدود است و سقف خاصی دارد؛ هرچند که به علت شرایط بیولوژیکی کاهش هم می یابد.
پروفسور یان ویگ Jan Vijg استاد کالج پزشکی آلبرت آینستاین Albert Einstein College of Medicine در نیویورک؛ یکی از نویسندگان این مقاله می گوید؛ حتی به فرض اینکه با پیشرفت علم بتوان روند پیری را کند کرد؛ همچنان عوامل بسیاری هستند که می توانند به مرگ انسان بیانجامند. به باور او متغیرهای ژنتیکی فراوانی هستند که در دوران پیری انسان اثر بدی می گذارند و هیچ کاری نیز از دست ما بر نمی آید و نمی توان برای همه آنها دارو ساخت.
در آمریکا عمر متوسط انسان در حدود ۷۹ سال است در حالیکه در سال ۱۹۰۰ عمر متوسط تنها ۴۷ سال بود. تا کنون رکورد طولانی ترین عمر ثبت شده متعلق به زنی فرانسوی با نام  ژان کالمان Jeanne Calment است که در سال ۱۹۹۷ و در سن ۱۲۲ سالگی در گذشت. در نتیجه پژوهش منتشر شده پروفسور یان ویگ و همکارانش؛ احتمال اینکه بتوانیم در یک سال بخصوص؛ انسانی با عمر ۱۲۵ سال در هر جای جهان پیدا کنیم کمتر از ۱ به ۱۰.۰۰۰ است.
بر مبنای این مطالعه؛ یک چالش بزرگ پیش روی دانشمندان قرار خواهد گرفت. اگر سقف عمر انسان به صورت طبیعی ۱۳۰ سال باشد بنابر این هر گونه تلاش برای افزایش آن از این میزان عملا بیهوده خواهد بود. البته موضوع به این سادگی ها هم نیست و باید دید که نتایج این مطالعه چه بازخوردی در بین پژوهشگران و دانشمندان خواهد داشت. اگر بخواهیم به پرسش اصلی این یادداشت درباره عمر ابدی باز گردیم؛ باید به روشنی بیان کنیم که مقصودمان از ابدی چیست. آیا به معنای عمر بسیار زیاد مثلا چند ده یا چند صد هزار ساله؟ یا “ابدی” به معنی واقعی کلمه تا ابد.
آنچه که به شرایط حیات روی زمین باز می گردد زندگی ابدی به معنای دومین تعبیر را عملا ناممکن می کند. چرا که طبق برآورد کیهان شناسان با تبدیل خورشید به غول سرخ در حدود ۵ میلیارد سال دیگر؛ صحبت از حیات انسان روی زمین؛ دیگر محلی از اعراب ندارد و به فرض هم که بتوانیم تا ۴ یا ۵ میلیارد سال زنده بمانیم؛ وضعیت کیهان چنین اجازه ای به ما نمی دهد. مگر آنکه انسان بتواند حیات خود را در قالبی غیر از قالب بیولوژیک پیاده کند و مثلا در آینده با آپلود کردن آگاهی روی سیستم های هوش مصنوعی بتوان به نوعی عمر ابد داشت یا حتی با نابودی خورشید؛ خانه ای غیر از زمین هم  برای استقرار در جای دیگری در کیهان پیدا کرد. البته در این صورت دیگر صحبت از “انسان” به معنی متداول نیست و به سختی می توان تصور کرد که سیستم های هوش مصنوعی با آگاهی منتقل شده از انسان را بتوانیم “انسان” بدانیم.

درباره نویسنده

عرفان کسرایی

کسرایی، عضو انجمن فلسفه علم آلمان و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری در دانشگاه کاسل است
زمینه های پژوهشی او عبارتند از:
-فلسفه فیزیک؛ منطق مدلسازی در ریاضیات مهندسی
-ارتباطات علم و جامعه شناسی شبه علم در ایران
-تاریخ فیزیک مدرن در قرن بیستم

۱ دیدگاه

  • سلام من راز عمر جاودانه را میدونم واونم مصرف روزانه یه ماده غذاییه که اگه هرروزمصرف کنی فرایند پیری وکهولت رو توی هر سنی که باشی متوقف میکنه وتا زمانی که مریضی سراغت نیاد عمر میکنی البته اگه خودت خودتو مریض نکنی این یه رازه که تابه حال فاش نشده

دیدگاه شما چیست