اخبار ایران و جهان علوم پایه

کوتاه از «سینادوکسوزوم»

سینادوکسوزوم
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

بهمن ماه سال ۹۰ بود که خبر راه اندازی خط تولید داروی «سینادوکسوزوم» منتشر شد.
سینادوکسوزوم، دارویی برای درمان سرطان است که تاکنون کشورهای اروپایی و آمریکایی در تولید و صادرات این محصول پیشرو بودند.
اما محققان کشورمان، که نمایش خوبی از قدرت در حوزه فناوری نانو را به رخ جهانیان کشیدند، {برای نمونه به این گزارش BBC فارسی مراجعه کنید} توانستند این دارو را با قیمتی بسیار مناسب در دسترس بیماران سرطانی قرار دهند. پیش از اینکه درباره کاربردهای این دارو صحبت کنیم، بهتراست با ساختار اصلی این دارو آشنا شویم:
سینادوکسوزوم حاوی دوروکسوروبیسین هیدروکلراید لیپوزمال می باشد.
فرمولاسیون این فراورده به شکلی است که با وارد کردن دوکسوروبیسین {یک داروی ضد سرطان است که با رشد و گسترش سلول های سرطانی که در بدن تداخل ایجاد می‌کنند مبارزه می‌کند} به داخل حاملهای نانولیپوزومی که ترکیباتی حاوی فسفولیپیدهایی که بصورت کروی در حدود ۱۰۰ نانومتر می باشند و دارو را در خود محبوس می کنند و با افزایش نفوذپذیری و پایداری دارو را در بافت تومور آزاد می کنند.

نکته اول: اصلا نانو لیپوزوم چیست؟
باید گفت که لیپوزوم خود یک حباب از چربی است که می تواند در بخش های مختلف بدن نفوذ کرده، جریان یافته و در محل مورد نیاز باز شود.
داخل آن فضای بسیار کوچک و کافی برای حمل مولکول های دیگر فراهم شده است. پس از باز شدن در محل اثر، مولکول هایی که توسط این حباب ها حمل می شوند آزاد می گردند. به این علت برخی از دانشمندان به فکر استفاده از این حباب برای رساندن مولکول های غذایی و دارویی به بخش های مختلف بدن افتادند چرا که این مولکول های غذایی و دارویی به خودی خود بدون استفاده از این حباب پیش از رسیدن به مقصد خود در بدن نابود و یا بی اثر می شوند.
در این حباب ها می توان مولکول های مختلفی را جا سازی کرد. حتی از این ترکیب برای ژن درمانی نیز استفاده شده است.
نانولیپوزوم به بررسی لیپوزوم ها و استفاده و از آنها در مقیاس نانو می پردازد.یکی از مهمترین کاربردهای نانولیپوزوم ها استفاده از آنها در حوزه دارورسانی است.
نکته دوم: فسفولیپید چیست؟
این ماده در غشاء سلولی تمام موجودات زنده وجود دارد و نوعی لیپید (جزو مواد بنیادین سلول های زنده) است.

حال برگردیم به سراغ ادامه متن…
مهناز قمی، مدیرعامل شرکت اکسیر نانو سینا درباره این دارو توضیح داد: سینادوکسوزوم در اصل با مکانیسم ‏ورود هدفمند، بافت تومور را مورد هدف قرار داده و موجب افزایش تاثیر و کاهش عوارض جانبی دارو می‌شود.
تولید این نانو دارو پیش از این در انحصار کشورهای اروپایی با نام تجاری Caelyx و آمریکایی با نام تجاری Doxil قرار داشت و‎ ‎با قیمت بالایی وارد و فروخته می‌شد.
با توجه به بومی شدن فناوری تولید آن توسط ‏متخصصان ایرانی در این شرکت دانش بنیان، نمونه داخلی آن هم اکنون در کشور عرضه می‌شود‎.
خوشبختانه از سال ۹۰ این دارو تاییدیه وزارت بهداشت را اخذ کرد و در حال حاضر، بیش از ۲۰ هزار ویال سینادوکسوزوم تولیدشده که با یک دهم قیمت مشابه خارجی، در داروخانه ها عرضه می شود.

ویال چیست؟
به ظروف شیشه‌ای کوچک گفته می‌شود که برای نگاه‌داری داروها به‌صورت مایع و یا پودر استفاده می‌شود.

قمی در ادامه به صادرات این محصول اشاره کرد و گفت: این محصول به کشور سوریه صادر شده و مذاکراتی نیز با کشورهای دیگر انجام شده تا صادرات دارو در سطح جهانی انجام شود. خوشبختانه مذاکرات با سریلانکا و چند کشور دیگر، به نتایج خوبی رسیده است. این دارو، مورد تایید پزشکان سرطان شناس است و به دلیل سایز نانویی دارو، حمله به بافت تومور به آهستگی و با کارآیی بیشتری در بدن انجام می شود.
مدیر عامل اکسیر نانو سینا، در پایان تاکید کرد: این دارو تحت پوشش بیمه است و خاصیت هدف قراردادن دقیق بافت تومور را با کمترین عوارض دارد و روند رشد سلول های سرطانی را متوقف می کند. همچنین باید بگویم که خوشبختانه، به فرمولاسیون سه نوع داروی دیگر در این شرکت دست یافتیم که پس از گذراندن پروسه یک ساله و اخذ مجوزهای لازم رونمایی و رسانه ای خواهد شد.
بنا به گفته قمی، تولید این دارو، توجه رسانه های خارجی را نیز جلب کرده و برای مصاحبه و تولید خبر، مراجعاتی به این شرکت و غرفه این شرکت در نهمین نمایشگاه نانو داشتند.
آنچه مسلم است، تولید این دارو و پیشرفت محققان در حوزه های پزشکی به کمک فناوری نانو، باعث می شود جهان، بیشتر از قبل، به توانایی ایران ایمان پیدا کند و چشم انداز آینده ایران؛ در حوزه نانو آنقدر روشن باشد که چشم ۶ کشوری که در رده بندی جهانی، بالاتر از کشورمان قرار دارند را به ایران بدوزد و مجبور شوند تلاش خود را دو چندان کنند تا مبادا ایران با این سرعتی که درپیش گرفته، جایگاه آنان را برباید.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

۱ دیدگاه

دیدگاه شما چیست