اخبار

نور امید در چشمه نور ایران

چشمه ملی نور ایران
نوشته شده توسط محمد بهرامی

عصر امروز مراسم آغاز عملیات اجرایی طرح چشمه نور ایران با حضور سورنا ستاری معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری، دکتر وحید احمدی معاون پژوهشی و فناوری ریاست جمهوری، دکتر لاریجانی رئیس پژوهشگاه دانش های بنیادی، دکتر زین الدین معاون تجاری سازی معاونت علمی و فناوری و جمعی از مسئولین این علمی کشور و این طرح ملی برگزار شد و به نوعی نور امیدی شد در دل این طرح علمی؛ طرحی که در آبان سال ۱۳۹۰ نسرین سلطانخواه معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری وقت در خصوص آن گفته بود: “معاونت علمی فناوری رئیس جمهور برای توسعه تکنولوژی از این طرح کلان ملی حمایت خواهد کرد.”
طرحی که در ابتدا شتابگر ملی نامیده می شد و سپس به چشمه نور تغییر عنوان پیدا کرد. (در ادامه دلیل این موضوع را خواهید فهمید)
پژوهشگاه دانش های بنیادی به عنوان مجری و بهره بردار این پروژه شناخته می شود و حامی اصلی ساخت آن نیز معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری.

اما طرح “چشمه نور” چیست؟

این طرح، مجتمع بزرگی از شتابگر‌های پیچیده، ابزارهای تجربی و آزمایشگاه‌های متنوع است که در اراضی شمال دانشگاه امام خمینی (ره) استان قزوین احداث می‌شود.
به نقل از وبگاه رسمی چشمه نور ایران، این طرح ملی اولین تسهیلات آزمایشگاهی در مقیاس بزرگ برای پژوهش‌های بین‌رشته‌ای در ایران است و انتظار می‌رود پس از تاسیس آزمایشگاه، سالانه هزاران دانشمند و محقق از این آزمایشگاه ملی در تحقیقات خود استفاده کنند.
طرح شتابگر ملی ایران در اواخر سال ۱۳۸۸ در ابتدا با تشکیل کمیته اجرایی طرح فعالیت خود را آغاز کرد؛ مطالعات و مشورت‌هایی که در کمیته اجرایی طرح در سال ۱۳۸۹ انجام شد، نشان داد که به دلیل تحقیقات متنوعی که در علوم روز می‌توان انجام داد، شتابگر سنکروترون الکترون، بهترین گزینه به عنوان شتابگر ملی در کشور خواهد بود.
از این رو شتابگر سنکروترون الکترون که بوسیله آن می‌توان باریکه فوتونی با شدت بسیار زیاد و در محدوده طول موج مادون قرمز تا اشعه X سخت تولید کرد به عنوان شتابگر ملی ایران انتخاب شد. این شتابگر به دلیل تابش فوتونی شدیدی که در آن تولید می‌شود «چشمه‌ی نور» نامیده می‌شود؛ لذا پس از آن نام طرح شتابگر ملی ایران به طرح چشمه‌ی نور ایران تغییر یافت تا بتوان ماهیت شتابگر مورد نظر را بهتر بیان کرد. با تشکیل گروه‌های مختلف علمی، فنی و تخصصی، فعالیت های مطالعاتی و انجام طراحی‌های اولیه و مفهومی طرح، آغاز شد.

طرح اولیه چشمه نور

طراحی اولیه‌ی پردیس چشمه‌ی نور ایران (برای مشاهده تصویر در سایز بزرگتر روی آن کلیک کنید)

جواد رحیقی مدیر این پروژه ملی می گوید:
پروژه چشمه نور مشاهده انواع ساختارها را از جمله ساختارهای در مقیاس سلولی و مولکولی امکان پذیر می کند که کاربردهای بی شماری در علوم فیزیک، شیمی، مواد، مکانیک، علوم زیستی، بهداشت محیط زیست، داروسازی و صنعت دارد.
شتابگری که برای طرح چشمه نور ایران در قزوین طراحی شده است، دارای سه قسمت اصلی شامل شتاب دهنده¬ خطی برای دادن انرژی تا ۱۵۰ مگا الکترون ولت و ایجاد جریان چند میلی آمپری، بوستر انرژی برای رساندن انرژی الکترون تا ۳ گیگا الکترون ولت و ایجاد جریان تا ۱۰ میلی آمپر و حلقه ی انبارش الکترون برای افزایش جریان تا ۴۰۰ میلی آمپر است که حلقه بوستر محیطی برابر ۱۶۸ متر و حلقه انبارش محیطی برابر ۵۰۰ متر دارد که از نظر مقیاس، دستگاه نهایی ساختاری متوسط در بین دستگاه های مشابه در جهان قرار می دهد.

بازه زمانی تعریف شده برای اجرای این پروژه ۱۰ سال و ۳۰۰ میلیارد تومان بودجه برای آن برآورد شده است.

 

علمنا - اهداف کاربردی چشمه نور ایران

در ادامه گزارش تصویری از رویداد امروز را مشاهده خواهید کرد.

 مراسم آغاز عملیات اجرایی طرح چشمه نور ایران مراسم آغاز عملیات اجرایی طرح چشمه نور ایران مراسم آغاز عملیات اجرایی طرح چشمه نور ایران مراسم آغاز عملیات اجرایی طرح چشمه نور ایران مراسم آغاز عملیات اجرایی طرح چشمه نور ایران مراسم آغاز عملیات اجرایی طرح چشمه نور ایران مراسم آغاز عملیات اجرایی طرح چشمه نور ایران مراسم آغاز عملیات اجرایی طرح چشمه نور ایران

درباره نویسنده

محمد بهرامی

دیدگاه شما چیست