پزشکی و سلامت

کنار آمدن با افسردگی فصلی

افسردگی
نوشته شده توسط سرویس پزشکی و سلامت

فصل پاییز را همگان به نام فصل هزار رنگ می شناسند، اما همین فصل رنگارنگ به دلیل کوتاهی روز و بلندی شب، فصلی افسرده قلمداد می شود و در عوض فصل بهار به عنوان فصل طراوت و شکوفایی در اذهان همگان نقش بسته است.
پدیده ای به نام سندروم افسردگی فصلی موجب بروز اختلالاتی در برخی افراد می شود. افسردگی فصلی یکی از اختلالات خلقی و رفتاری است که برخی از افراد در طول زندگی آن را تجربه می کنند. در چنین شرایطی فرد ممکن است در فصول خاصی متوجه تغییرات روحی و خلقی شود و احساس کند نسبت به سایر فصل ها بی حوصله تر و بی حال تر شده و انگیزه کافی برای انجام کارهایش را ندارد. همچنین زمانی که از خواب بیدار می شود احساس کسالت، خستگی و خواب آلودگی داشته و هر قدر هم خوابیده باشد، تصور می کند کافی نبوده است.
افسردگی فصلی معمولا با نام اختلال عاطفی فصلی (SAD) شناخته می شود و نوعی افسردگی است که هر سال در یک زمان معین در فرد بروز می کند. معمولا از پاییز و زمستان شروع شده و در بهار یا اوایل تابستان پایان می یابد. این بیماری خیلی جدی تر از سندروم کم اهمیت “بی حوصلگی زمستان” است.
یکی دیگر از انواع SAD که با نام “افسردگی تابستانه” شناخته می شود، در اواخر بهار یا اوایل تابستان شروع شده و تا پاییز ادامه پیدا می کند.
باید توجه داشت که در کشور ما مطالعاتی در زمینه میزان شیوع این بیماری انجام نشده است. اغلب این بیماری در مناطقی با شرایط جوی همچون پاییز و زمستان که در خود روزهای کوتاه، شرایط جوی ابری – بارانی و شب های طولانی دارد، بروز می کند. برای مثال نقاطی همچون شمال اروپا با افزایش بروز این نارسایی مواجه است.
برخی از کارشناسان دلیل اصلی بروز این نارسایی را، آفتاب و میزان تابش نور خورشید در برخی از ماه های سال می دانند. سندروم فصلی با بی حوصلگی، غم، غصه، عدم ایجاد خواب مناسب و کاهش اشتها همراه است. باید توجه داشت که بروز این سندروم در بین افراد یک امر کاملا بیولوژیکی است. نور می تواند در افزایش نشاط تاثیرگذار باشد، این در حالی است که تاریکی و روزهای کوتاه سال در مقایسه با روزهای طولانی تر می تواند در خلق و خو و بروز احساس نامطلوب در افراد موثر باشد. به گفته ی کارشناسان عنصر تلقین در ایجاد افسردگی فصلی بی تاثیر نیست.

افسردگی فصلی

با افزایش آمار مبتلایان به اختلالات افسردگی فصلی محققان راه های جدیدی برای رفع این مشکل روانی در افراد به خصوص در فصل های سرد پیدا کرده اند. محققان دانشگاه کپنهاگ به تازگی در تحقیقات کوچکی که انجام دادند، گفتند: “برخی افراد به دلیل مشکل هورمون سروتونین که مسئول تنظیم خلق و خو است در طول ماه های زمستان افسرده یا حساس می شوند.” نتایج این تحقیقات در بیست و هفتمین کنگره ECNP در برلین اعلام شد.
سروتونین یک انتقال دهنده عصبی است که به فرستادن پیام از یک ناحیه مغز به ناحیه دیگر کمک می کند. حدود ۴۰ میلیون از سلول های مغز به صورت مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر سروتونین هستند.
این سلول ها با خلق و خو، میل جنسی، اشتها، خواب، حافظه، یادگیری، تنظیم دمای بدن و برخی رفتارهای اجتماعی در ارتباط هستند.
محققان کپنهاگ در این مطالعه تحقیقاتی را روی ۱۱ نفر در فصل تابستان و زمستان انجام دادند و این افراد را با ۲۳ نفر از کسانی که به این بیماری مبتلا نیستند مقایسه کردند. آن ها با بررسی و تصویربرداری از مغز این افراد دریافتند سطح پروتئین ناقل سروتونین این افراد در فصل زمستان نسبت به فصل تابستان بالاتر است اما این پدیده در شرکت کنندگانی که از این اختلال عاطفی فصلی رنج نمی برند وجود ندارد.
دکتر برندا مک ماهون مسئول این مطالعه گفت: “نور خورشید باعث افزایش ترشح سروتونین می شود و افرادی که از افسردگی فصلی رنج نمی برند، فعالیت ناقل سروتونین در آن ها افزایش پیدا نمی کند و سروتونین آن ها در طول فصل زمستان نیز مانند قبل است.”
محققان گفتند: “ما دقیقا نمی دانیم که چگونه نور در سطح سروتونین تأثیر می گذارد و باید مطالعات بیشتری برای درک این مکانیسم انجام شود.”
سروتونین اثر حفاظتی روی سلول های مغزی دارد و از تخریب مغز در دوران پیری جلوگیری می کند به همین منظور نوردرمانی نیز برای درمان این افراد می تواند مفید باشد.
باید توجه داشت افزایش سروتونین در مغز به هر دلیلی در ادراک زمانی، بینایی و گفتاری تغییراتی ایجاد می کند، استرس یا حملات عصبی میزان سروتونین مغز را کاهش می دهد. در مقابل خواب نیمروزی، ورزش، مصرف موادغذایی غنی از کربوهیدرات، زعفران و لبخند زدن باعث افزایش میزان سروتونین مغز می شود همچنین نان جو و غذاهای رنگی بیشتر از سایر غلات باعث سنتز سروتونین می شود.

درباره نویسنده

سرویس پزشکی و سلامت

دیدگاه شما چیست