اخبار

رصدخانه گرینویچ؛ از دیر باز تا کنون

گرینویچ علمنا
نوشته شده توسط مرضیه حسینی

گرینویچ در ابتدا دهکده ی انگلوساکسون ها و از دو واژه ی مجزا green wic تشکیل شده بود که به معنای بندرگاه سبز می باشد و در جنوب شرقی لندن قرار داشت. بنابراین کشتی ها و قایق ها در آنجا لنگرگیری میکردند و دهکده ماهیگیری وکشاورزی بود.
در آن زمان اروپاییان برای کشف جهان و تجارت با کشورهای دیگر به دریانوردی و کشتی رانی روی آورده بودند و به همین خاطر اطلاعات دقیق نجومی، نقشه برداری، زمان گیری و چگونگی اندازه گیری طول و عرض جغرافیایی برای کمک به صنعت ناوبری مورد نیاز آنها بود. در همین زمان بود که پادشاه چارلز دوم، کمیسیون سلطنتی انگلستان را ترغیب به سرمایه گذاری در نجوم کرد.
یکی از افراد کمیسیون سلطنتی، کریستوفر رن بود که به هنر معماری اش مشهور است؛ اما استاد سابق ستاره شناسی اکسفورد لندن هم بود. در ۴ می ۱۶۷۵، کمیسیون طی گزارشی به چارلز دوم، توصیه به ساخت بنای رصدخانه که اولین موسسه علمی دولتی بریتانیا محسوب می شد و همچنین تعیین کردن یک ستاره شناس برای آن کرد. سنگ بنای رصدخانه در تاریخ ۱۰ اگوست ۱۶۷۵ نهاده شد و بدین ترتیب دوره ی جدیدی برای گرینویچ و صنعت ناوبری و نجوم و ستاره شناسی آغاز شد.
اما ایده ی مکان رصدخانه توسط چه کسی داده شد؟
در اوایل قرن ۱۶ میلادی، هنری هفتم صاحب یک قلعه در گرینویچ شد و هنری هشتم در آنجا به دنیا آمد. همچنین دخترانش، ماری و الیزابت نیز در آنجا به دنیا آمدند. اما قلعه توسط چارلز دوم تخریب شد. ایده ی رن بود که از قلعه ی خراب شده به عنوان مکانی برای ساخت رصدخانه استفاده شود؛ زیرا که از مزایای داشتن پایه های محکم قلعه برخوردار بود و همچنین در تپه ی بالای پارک سلطنتی لندن قرار داشت و رن هم بر طراحی رصدخانه نظارت داشت.
اولین قسمتی که از رصدخانه تکمیل شد، خانه ی “فلمستد” بود که در تابستان ۱۶۷۶ تکمیل و جان فلمستد که یکی از ستاره شناسان آن زمان بود، به عنوان ستاره شناس سلطنتی منصوب شد. خانه فلمستد هم به عنوان خانه ی خودش درنظر گرفته شده بود و هم محلی برای سرگرم کردن مهمان ها.

گرینویچ علمنا

خانه ی فلمستید در سال ۱۸۲۴

در طول سالها خانه ی فلمستد، خانه ی بسیاری از کودکان، آشپزها، کارمندان و منجمان بود. خانه توسعه داده شد و ساختمان ها به زمین اصلی اضافه شدند تا در آنجا ابزارهای جدید و بزرگتر جا داده شوند.
جان فلمستد ۴۲ سال در رصدخانه گرینویچ دارای مقام ستاره شناس سلطنتی بود. نزدیک به ۳۰۰ سال خود رصدخانه فعالیت می کرد. حدود ۹ ستاره شناس سلطنتی دیگر نیز در آنجا مشغول به کار بودند. در بین آنها دو ستاره شناس “ادموند هال” و “جان فلمستد” برای اولین بار نقشه تمام ستاره های قابل مشاهده در دو نمیکره ی جنوبی و شمالی را رسم کردند. در این زمان به دلیل اینکه اندازه گیری زمان و نجوم به طور جدایی ناپذیری به هم مربوط بودند، رصدخانه سلطنتی نقش مهمی در بالا بردن دقت و پیشرفت ساعت های آن زمان ایفا می کرد. در اواخر ۱۸۰۰ میلادی حدود ۶۰ نفر در رصدخانه کار می کردند.
اولین سیگنال زمان عمومی در کشور از سقف خانه ی فلمستید در سال ۱۸۳۳ پخش شد که به وسیله تایم بال یا توپ زمان تولید شد.
تایم بال یک سیستم تولید سیگنال منسوخ شده است که در یک زمان از پیش تعیین شده، تولید سیگنال می کند.
این تایم بال یا توپ زمان، برای همسان سازی دیگران با ساعت GMT، توسط جان پوند، یکی از ستاره شناسان سلطنتی بر روی سقف خانه ی فلمستید نصب شد و در حال حاضر هم در طول سال و به طور روزانه برای اعلام زمان دقیق ساعت ۱۳:۰۰ ظهر، تولید سیگنال می کند.

گرینویچ علمنا

تایم بال موجود بر روی سقف خانه ی فلمستید در رصدخانه سلطنتی-گرینوویچ-لندن

از اواخر قرن ۱۹ هجری، رصدخانه سلطنتی گرینویچ، نصف النهار مبدا جهان است که در مختصات جغرافیایی ۰° ۰’ ۰'” قرار دارد. همانطور که می دانیم نصف النهار مبدا دو نیمکره شرقی و غربی را از هم جدا می کند. این خط فرضی که این نصف النهار ایجاد می کند، به عنوان خط مبدا برای جهت یابی بر روی کره ی زمین به شمار می رود و مقیاسی برای اندازه گیری زمان محسوب می شود. بنابراین تمام مناطق زمانی بر اساس این خط مبدا تعیین شده اند.
نصف النهار گرینویچ، به عنوان نصف النهار مبدا در سال ۱۸۸۴ در کنفرانس بین المللی نصف النهار در واشنگتن با حضور ۴۱ نماینده از ۲۵ کشور انتخاب شد. در پایان این کنفرانس، گرینویچ جایزه ی طول جغرافیایی ۰ را بدست آورده بود.
قبل از این، تقریبا هر شهری زمان محلی خود را حفظ کرده بود و هیچ انجمن بین المللی ای یا سازمانی برای اینکه زمان چگونه اندازه گیری شود، وجود نداشت. اما با گسترش راه آهن و شبکه های ارتباطی در سالهای ۱۸۵۰ و ۱۸۶۰، در سراسر جهان نیاز به یک زمان استاندارد بین المللی و همگانی حس می شد. زمان گرینویچ (GMT) که در حال حاضر به عنوان زمان جهانی شناخته می شود، تا سال ۱۹۵۴ بر اساس رصدهای نجومی و موقعیت خورشید که در رصدخانه گرینویچ انجام می شد، محاسبه می شد؛ اما اکنون بر اساس رصد های انجام شده از منابع رادیویی فراکهکشانی محاسبه می شود و به اشکال مختلف تبدیل می شود از جمله زمان UT0، زمان UT1 و زمان UTC که حدود ۰٫۹ ثانیه با زمان UT1 تفاوت دارد.
در اواخر قرن نوزدهم، به دلیل آلودگی هوا و همچنین آلودگی نوری شهر لندن و ارتعاشاتی که خطوط جدید قطار ایجاد می کردند و باعث تداخلاتی در رصدهای مغناطیسی می شد،‌ تصمیم به جابجایی مکان رصدخانه گرفته شد. البته این جابجایی برنامه ریزی شده بود، اما به دلیل برخی حملات تروریستی و جنگ های جهانی که در طول آن رصدخانه هم متحمل خسارات جنگی شد، به تاخیر افتاد. در نهایت در سال ۱۹۵۳، بخشی از موزه ی علوم دریایی شد و به طور قابل توجهی گسترش یافت.
در این موزه وسایل ارزشمندی از جمله ساعت دریایی جان هریسون قرار دارد. این ساعت که بعنوان ساعت H4 شناخته می شود توسط “جان هریسون” در ابعاد جیبی ساخته شد و اولین ساعتی بود که آنقدر دقت داشت که برای اندازه گیری سفر روی آب استفاده می شد و در اولین آزمایشش در جاماییکا در طول ۶ هفته فقط پنج ثانیه عقب ماند.
در سال۱۹۶۰ خانه ی فلمستید و به دنبال آن در سال ۱۹۶۷، بقیه ساختمان های رصد خانه به روی عموم باز شد. در سال ۲۰۰۷ نیز،‌ با اضافه شدن گالری های هنری و یک مرکز آموزشی، بازگشایی شد .
در همان زمان پلانتاریوم پیتر هریسون در محل رصدخانه افتتاح شد.
در سال ۲۰۱۲،‌ رصدخانه سلطنتی، پلانتاریوم، موزه ملی دریایی و خانه ی ملکه همه بخشی از موزه سلطنتی گرینویچ را تشکیل دادند.

گرینویچ علمنا

رصدخانه گرینویچ در حال حاضر

درباره نویسنده

مرضیه حسینی

دیدگاه شما چیست