فناوری

بدون “IGIF” دولت الکترونیک قابل اجرا نیست

همایش رونمایی از سند ملی IGIF
نوشته شده توسط محمد حسین نیرین

روز گذشته در کشورمان از یک سند ملی رونمایی شد که به گفته کارشناسان یکی از بزرگترین پروژه های فناوری اطلاعات در کشور به شمار می رود، پروژه ای که مهمترین ارمغان آن دسترسی آسان به “اطلاعات یکپارچه” و “خدمات یکپارچه” است.
نام این پروژه و سند ملی را “IGIF” گذاشته اند، مخفف عبارت:

Iran Government Interoperability Framework

که همان: “سند ملی تعامل‌پذیری دولت جمهوری اسلامی ایران” می شود.
این سند با هدف ارائه چارچوب بومی برای توسعه قابلیت همکاری بین دستگاه‌های اجرایی کشور در لایه‌های مشخص شده تنظیم شده است.
در همایش رونمایی از این سند ملی، رییس و معاون سازمان فناوری اطلاعات ایران، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات و بسیاری از مدیران دولتی از استان‌های مختلف (به صورت حضور در مراسم و برخی از هم طریق ویدئو کنفرانس) جهت آشنایی و شنیدن مسائل فنی این پروژه حاضر بودند.
در ابتدای مراسم مهندس نصرالله جهانگرد معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات، به توضیح لزوم تدوین این سند و اهمیت آن پرداخت.
وی بیان داشت که در حقیقت، بحث تدوین چنین سندی و توجه به اهمیت موضوع تعامل‌پذیری از بیست سال پیش آغاز گشته و امروز بالاخره پس از دو سال کار توسط سازمان فناوری اطلاعات و گروه مجری بسیار دانا و توانایی که این پروژه از آن برخوردار بود، توانستیم به پروژه “عینیت” ببخشیم.
جهانگرد اشاره کرد که نخستین بار در سال ۱۳۷۴ در مجلس شورای اسلامی بحث اجبار کد ملی و کد پستی و اطلاع از آن مطرح شد و ایده‌ی اولیه‌ی این طرح نیز آغاز شد.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با مثال زدن برخی سیستم‌های کدگذاری و پایگاه‌های داده‌ی کشور بیان داشت که تا به امروز حدود ۶۰ پایگاه داده‌ی بزرگ در کشور و انواع و اقسام کدهای مختلف اعم از کد ملی، کد کالا و کد کتاب داریم، اما هیچکدام از این پایگاه‌های داده قابلیت ارتباط با یکدیگر را ندارند و نتیجه آن مساوی است با عدم توانایی برای تدوین اطلاعات یکپارچه در کشور.
جهانگرد در ادامه، عدم توانایی دهک‌ها و شناسایی افراد یارانه بگیر را به عنوان مثال بارز این نقصان مطرح کرد.
جهانگرد با معرفی چهار دسته کدینگ حاضر در سند گفت: «در نهایت باید بتوانیم فردی را در یک مکان معین شناسایی کنیم تا حقی را به او بدیم و یا از او مبادره کنیم.» وی عنوان داشت که سه دسته کدینگ مربوط به هویت، آدرس و ارزش افزوده باید ثبت و قابل ردگیری شوند.
مهندس جهانگرد در پایان صحبت‌هایش اشاره کرد که این پروژه مانند کوه یخی است که ۹۵ درصد آن زیر آب بوده و قابل مشاهده نیست و بدون این پروژه دولت الکترونیک قابل اجرا نمی‌باشد.

جمعی از مدیران کشوری در این همایش حضور داشتند

جمعی از مدیران کشوری در این همایش حضور داشتند

سپس دکتر شاه‌پری رییس امور ساختارهای سازمانی و دولت الکترونیک سازمان امور اداری و استخدامی کشور و دکتر خوانساری رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات مرکز تحقیقات مخابرات ایران هرکدام به تشریح اقدامات انجام‌گرفته و ملزومات و اهمیت این پروژه‌ی بزرگ پرداخته و بیان داشتند که این سند در واقع سند سطح بالای تعامل بین دستگاه‌ها می‌باشد.
در ادامه بخش اعظم این همایش به علی سوزنگر مجری فنی پروژه IGIF اختصاص داشت که به توضیحات عمومی و تشریح تخصصی این پروژه پرداخت.
سوزنگر، سطوح تعاملی را در چهار سطح قانونی، معنایی، فرآیندی و فنی توصیف کرد. وی از سختی‌های اجرایی در کنار سختی‌های شکل‌گیری خود پروژه گفت.
مجری پروژه IGIF در بخش اول توضیحاتش به چشم‌انداز دولت هوشمند و ضرورت تعامل‌پذیری، جایگاه تعامل‌پذیری در بلوغ دولت الکترونیک و آشنایی با مفهوم تعامل‌پذیری دولت الکترونیک و ابعاد آن در سطح ملی پرداخت.
وی ذینفعان چنین سندی را مردم، کسب و کارها و همچنین تصمیم سازان برشمرد که مورد اول(مردم) با دریافت “خدمات یکپارچه” و مورد دوم(کسب و کارها و تصمیم سازان) با دریافت “اطلاعات یکپارچه” در این روند بهره خواهند برد.
وی سپس در بخش دوم توضیحاتش به سراغ خود سند ملی IGIF رفته و به تشریح بخش‌ها و اقدامات صورت پذیرفته پرداخت.

برخی از اهداف سند ملی IGIF

برخی از اهداف سند ملی IGIF

سوزنگر دستاوردهای IGIF را تشریح نموده و از تجارب سایر کشورها گفت. وی سپس وضع فعلی کشور و تعامل ناپذیری پایگاه‌های داده را بیان کرده و توضیح داد تهیه کاتالوگ داده ملی با ۴۱ فیلد، تعیین مدل اطلاعاتی تا ۳۰۰ عنصر پایه، تعیین مدل اطلاعاتی با ۵۰ عنصر وابسته و تعیین توافقنامه سطوح ارائه خدمات SLA بین دستگاه‌های اجرایی از جمله دستاوردهای سند چارچوب سند ملی چارچوب تعامل پذیری دولت است.
سوزنگر در خلال صحبت‌هایش از کاتالوگ ملی داده صحبت کرده و آن را وزن اصلی پروژه دانست. وی بیان داشت که به دلیل نبود شمای کلی داده در کشور، این موضوع از اهمیت فراوانی برخوردار بود و یافتن زبان مشترک برای تعامل بین دستگاه‌ها حیاتی می‌باشد.
وی به کرات از ابعاد وسیع کارهای انجام شده سخن گفت و در بسیاری از نقاط پروژه، ایران را بین دو یا سه کشور در حجم و تفصیل کارهای انجام گرفته در این حوزه معرفی کرد.
در بخش پایانی همایش پنل پرسش و پاسخ به مدیریت مهندس باقری اصل برگزار شده و ضمن توضیحات مختصر مهندس باقری اصل و دیگر مسئولین حاضر، دغدغه‌های مدیران از اقصی نقاط کشور مطرح گردید که اهم آن نحوه‌ی ابلاغ و الزام‌آور بودن سند، ضمانت اجرایی و نقش بخش خصوصی بود و مسئولین مربوطه در هر بخش به توضیح پاسخ‌های مقتضی پرداختند.
باید اذعان کرد که اقدام صورت گرفته در سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات کاری حیاتی و از بزرگ‌ترین پروژه‌های مورد نیاز کشور است، و تنها یکی از خروجی های آن خدمات تسهیل شده به میلیون ها ایرانی است و همانطور که این متخصصان و کارشناسان زیرساخت مورد نیاز خدمات جامع را در بستر جمع آوری و تجمیع داده ها با فعالیتی مثال زدنی و در زمان مناسب فراهم کرده اند، باید سایر دستگاه های اجرایی کشور نسبت به همکاری و تکمیل این پروژه اقدام کنند تا همگی از خدمات و فواید این ساختار مهم اطلاعاتی، بهره مند شوند.

درباره نویسنده

محمد حسین نیرین

دیدگاه شما چیست