اخبار

قنادی ها، دیابت و مالیات سلامت

مالیات سلامت دیابت علمنا
نوشته شده توسط سرویس پزشکی و سلامت

نان خامه ای، چیز کیک، تارت، زولبیا و بامیه نام های وسوسه انگیزی هستند. احتمالا کسی این ادعا را رد نخواهد کرد. با توجه به این که آمار مبتلایان به بیماری دیابت هر لحظه در حال فزونی است، اخیرا دست اندرکاران امر به این فکر افتاده اند تا درصدی از گردش مالی بازار شیرینی، صرف سلامت مردم شود و صنوفی مانند قنادی ها و شیرینی فروش ها یک درصد از تولید خود را برای مبتلایان دیابت بپردازند.این طرحِ به نظر جالب آیا کافی و قابل اجرا است؟
چندی قبل بود که دفتر مطالعات زیربنایی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی خبری در خصوص علل کاهش مصرف شیر در مقایسه با نوشابه های گازدار در میان خانوارهای کشور اعلام کرد.
طبق نتایج منتشر شده، رژیم غذایی ایرانی ها با فقر کلسیم مواجه است و مصرف نوشابه های گازدار هم به این فقر غذایی دامن می زند. کاهش مصرف شیر و فرآورده های لبنی و افزایش مصرف نوشابه های گازدار (به دلیل وجود مزیت قیمتی)، موجب کاهش آثار مثبت شیر شده و در صورت استمرار این وضع، نگرانی ها در خصوص گسترش بیماری هایی مانند پوکی استخوان و دیابت را تشدید می کرد.
در آن زمان، دفتر مطالعات مهم ترین عوامل محدود کننده مصرف لبنیات و افزایش مصرف نوشابه های گازدار را روند افزایشی قیمت لبنیات بیش از نرخ تورم، واگرایی در سیاست های توسعه صنایع لبنی، کاهش وزن بسته بندی های لبنی، کاهش حمایت ها و یارانه ها و نسبت قیمت شیر به نوشابه اعلام کرد.
طبق تمامی این موارد دفتر مطالعات زیربنایی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی نتیجه گرفت اتخاذ سیاستی مانند اخذ مالیات سلامت از محصولات مضری مانند نوشابه های گازدار و تخصیص آن برای افزایش مصرف شیر، می تواند از مهم ترین راهکارهای برون رفت از آن شرایط باشد. اما با گذشت بیش از یک سال از این موضوع اقدام موثری به شکلی که انتظار آن می رفت، در این زمینه صورت نگرفت و این مسئله در همین سطح باقی ماند.
در حدود دو هفته پیش دکتر شهرام غفاری، رئیس موسسه پژوهش عالی سازمان تامین اجتماعی، در اولین نشست تخصصی پیشگیری در دیابت بیان داشت: “درحقیقت شیرینی فروشی هایی که به طور مثال زولبیا و بامیه را کیلویی ۱۲ هزار تومان می فروشند می توانند یکصد تومان آن را به عنوان جریمه (sin tax) به نظام سلامت بپردازند و حتی بیمه ها می توانند پیش قدم شوند و این صنوف را شناسایی کنند.”
وی ادامه داد: “اغنیا در نظام سلامت بیشتر به درمان هایی مانند جراحی زیبایی و خدمات شخصی نیاز دارند؛ در حالی که فقرا بیشتر نیازمند خدمات بهداشتی هستند و دولت باید بیشتر به بخش فقرا توجه داشته باشد و منابع سلامت را بیشتر در این بخش هزینه کند. اما متاسفانه هزینه های سلامت ما بیشتر در بخش درمانی است. ۷۵ درصد هزینه هایی که برای درمان صرف می شود، قابل پیشگیری هستند؛ بنابراین منابع نظام سلامت با در نظر گرفتن شاخص هایی مانند هزینه اثربخشی می توانند به سمت پیشگیری سوق داده شوند.”
این صحبت ها کمی اغراق آمیز به نظر می رسد که از تولید کنندگان و فروشندگان شیرینی بخواهند بخشی از درآمد خود را صرف درمان دیابت کنند! هم نحوه گرفتن این مبلغ از آن ها پیچیده به نظر می رسد و هم این که آیا این مبالغ آن طور که باید و شاید در درمان و پیشگیری این بیماری به کار برده می شود؟
در صورت موفقیت پیشنهاد می شود مسئولین همین طرح را در مورد فست فودها و کله پزی ها برای درمان بیماری های قلب و عروق و سپس برای سایر مکان هایی که غذاهای مضر به مردم ارائه می دهند، انجام دهند.
البته خوب است در این بین مسئولین سلامت جامعه به فکر اطلاع رسانی از مضرات شکر، روغن، نمک و سایر مواد غذایی مضر باشند. چرا که نیاز به ایجادِ فرهنگ ارزشمند شمردن سلامتی، غذا خوردنِ سالم و اسراف نکردن در میان مردم بسیار حس می شود. شاید این اقدامات بازدارنده بتواند به دسته ای از افراد خوش خوراک که موفق به خودداری از مصرف بی رویه ی مواد قندی نمی شوند، کمک کند؛ اما برای بهبود وضعیت تغذیه ایرانیان نیاز به فرهنگسازی گسترده در این زمینه است.
تازه ترین تحقیقات درباره مصرف برخی مواد غذایی همچون نمک، شکر و روغن نشان می دهد که سرانه مصرف این مواد در ایران چند برابر متوسط جهانی است. در ایران روزانه هر نفر۱۲ گرم نمک مصرف می کند. این درحالی است که بر اساس استاندارد جهانی مصرف روزانه نمک برای هر فرد پنج گرم است. مصرف روغن در ایران نیز دو برابر متوسط جهانی است و می توان گفت هر ایرانی سالانه ۱۷ تا ۲۰ کیلو روغن مصرف می کند. مصرف سالانه شکر در ایران تقریبا۳۰ کیلوگرم به ازای هر فرد است، درحالی که متوسط جهانی آن پنج کیلوگرم است، یعنی شش برابر متوسط جهانی به صورت آشکار و نهان در تولید محصولاتی مانند شکلات، نوشابه، شیرینی، کیک ها و دسرها در ایران شکر مصرف می شود. با این تفاسیر ایرانی ها به غیر از اینکه عادت های غذایی نامناسب فراوانی دارند در کنار آن افراد اسراف کاری هم هستند؛ آن هم به این دلیل که سالانه مصرف نان در ایران به ازای هر نفر ۱۶۰ کیلوگرم است که این مصرف بیش از اندازه نان و برنج به معنای جذب کربوهیدرات اضافی در بدن و تبدیل آن به چربی و اضافه وزن است. در اصل علت بالا بودن سرانه مصرف نمک، شکر، روغن و نوشابه در کشور ناشی از سبک زندگی نادرست و تغذیه نامناسب است.

درباره نویسنده

سرویس پزشکی و سلامت

دیدگاه شما چیست