فضا و نجوم

آیا سیارات فراخورشیدی برای حیات مناسبند؟

سیارات فراخورشیدی علمنا
نوشته شده توسط مرضیه حسینی

با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل ناسا، منجمان اولین جستجو برای بررسی جو اطراف سیاره هایی زمین گون و قابل سکونت را هدایت کرده و نشانه هایی یافته اند که احتمال وجود حیات بر روی دو سیاره فراخورشیدی را افزایش می دهد.
این تصویر هنری دو سیاره زمین گون TRAPPIST-1b و TRAPPIST-1c را نشان می دهد که از جلوی ستاره ی کوتوله قرمز خود می گذرند که کوچکتر و سردتر از خورشید ما می باشد. تلسکوپ فضایی هابل ناسا بدنبال نشانه هایی از جو در این سیارات می باشد.
آنها کشف کردند که دوسیاره فراخورشیدی، TRAPPIST-1B و TRAPPIST-1C که در فاصله ی ۴۰ سال نوری از ما قرار دارند، بعید است که دارای جوی بادکرده و هیدروژن غالب باشند که معمولا در جهان های گازی یافت می شود.
به گفته ی نیکل لویس، یکی از اعضای تیم و از موسسه ی علوم تلسکوپ فضایی، نبود یک پوشش خفه کننده هیدروژن-هلیم در جو این سیارات، احتمال وجود حیات بر روی این دو را افزایش می دهد. زیرا که اگر یک پوشش هیدروژن-هلیم قابل توجه در آنها وجود داشت، هیچ شانسی برای هیچ کدام از دو سیاره برای تشکیل حیات نبود، زیرا که این جو متراکم همانند اثر گلخانه ای عمل می کند.
جولین د ویت، از موسسه علوم تکنولوژی ماساچوست در کمبریج، یک تیم از دانشمندان را که به مشاهده این سیارات در طیف مادون قرمز به وسیله دوربین هابل پرداخته اند، سرپرستی می کند. آنها از طیف سنجی برای رمز گشایی نور و پیدا کردن سرنخی از ساختار شیمیایی جو این سیارات استفاده می کنند. وی می گوید:” از آنجایی که عناصر جو این سیارات ناشناخته است، باید منتظر رصد های بیشتری باشیم، اما غلظت کم هیدروژن و هلیم در جو آنها باعث هیجان زدگی دانشمندان شده است.
به نقل از جف یودر، دستیار رییس ماموریت های علمی ناسا، این رصدهای اولیه هابل اولین گام های امیدبخش برای شناخت بهتر این جهان های نزدیک بوده و مشخص می کند که آیا آنها می توانند سنگی مثل زمین باشند و همچنین وجود حیات را هم تقویت کنند. این زمانی هیجان انگیز، برای ناسا و تحقیقات سیارات فراخورشیدی است.
این سیارات در صورت فلکی دلو، به دور یک ستاره کوتوله قرمز می چرخند که دارای عمری در حدود ۵۰۰ میلیون سال می باشد. آنها در اواخر سال ۲۰۱۵، توسط یک سری از رصدها توسط ترانزیت سیارات و رصد اجرام کوچک با تلسکوپ (TRAPPIS) که یک تلسکوپ رباتیکی بلژیکی که در رصدخانه La silla (شیلی) آژانس فضایی اروپا قرار دارد، کشف شدند.
TRAPPIST-1b در مدت ۱٫۵ روز، یک دور کامل به دور ستاره کوتوله چرخیده و TRAPPIST-1c در مدت ۲٫۴ روز. این سیارات در مقایسه با فاصله ی زمین با خورشید، حدود ۲۰ و ۱۰۰ بار به ستاره ی خود نزدیکتر هستند. از آنجایی که این ستاره به نسبت خورشید ما بسیار کم نور تر بوده، محققان معتقدند که حداقل یکی از سیارات، TRAPPIST-1c، ممکن است در منطقه ی قابل سکونت سناره باشد، جایی که دمای متوسط برای تشکیل آب مایع مناسب است.
در ۴ می، منجمان هنگامی که دو سیاره برای دقایقی کوتاه در مقابل هم قرار گرفتند، از یک ترانزیت همزمان استفاده کرده تا نور ستاره که توسط جو موجود این دو سیاره فیلتر می شود، را اندازه گیری کنند. این ترانزیت دوگانه که هر دو سال یکبار رخ می دهد، یک سیگنال ترکیب شده به دست می دهد که همزمان ویژگی های جوی دو سیاره را ارائه می دهد.
محققان امیدوارند که با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل، رصد های پیش رو را به سمت جستجو برای جو های نازک تر و متشکل از عناصر سنگین تر از هلیم، مانند سیاره زمین و سیاره ونوس، هدایت کنند.
همچنین هانا ویکفورد، نویسنده دوم مقاله، در مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا در گرین بلت مریلند می گوید: “با داده های بیشتر، شاید بتوانیم عنصر متان را آشکار سازی یا ویژگی های آب را در جو آنها ببینیم که به ما در تخمین عمق جو آنها کمک می کند.”
مشاهدات تلسکوپ های آینده، از جمله تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا، در تعیین ترکیبات جو این سیارات کمک خواهد کرد و همچنین مولفه های حیات مثل کربن دی اکسید و ازت را علاوه بر بخار آب و گاز متان، در جو آنها جستجو می کند.
د ویت می گوید: ” این سیارات زمین گون، اولین جهان هایی هستند که منجمان می توانند آنها را توسط تلکسوپ های فعلی و برنامه ریزی شده با جزییات بررسی کرده و تعیین کنند که مناسب حیات هستند یا نه. تلسکوپ فضایی هابل نقش اساسی در غربالگری جو این سیارات ایفا می کند و به منجمان می گوید که کدام یک از این سیارات زمین گون، کاندیدهای مناسبی برای بررسی با جزییات بیشتر توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب هستند.”
نتایج این مطالعات در ۲۰ جولای در مجله ی نیچر منتشر شد.

درباره نویسنده

مرضیه حسینی

دیدگاه شما چیست