اخبار

مارکونی؛ ناجی بازماندگان تایتانیک

V0003849 Guglielmo, Marchese Marconi. Colour lithograph by Sir L. War
Credit: Wellcome Library, London. Wellcome Images
images@wellcome.ac.uk
http://wellcomeimages.org
Guglielmo, Marchese Marconi. Colour lithograph by Sir L. Ward [Spy], 1905.
۱۹۰۵ By: Leslie Matthew WardPublished:  - 

Copyrighted work available under Creative Commons Attribution only licence CC BY 4.0 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
نوشته شده توسط محمد حسین نیرین

غیر از آن زوج جوان ماجرا ساز، که شاید هم تخیلی باشند، انسان‌های زیادی در  کشتی تایتانیک حضور داشتند. این کشتی بزرگ و مجلل، در سال ۱۹۱۲ غرق شد و عده‌ی زیادی از در قایق‌های نجات سرگردان ماندند. این واقعه‌ یکی از نقاط مهم در یافتن دلیل اهمیت و شهرت ارتباطات رادیویی‌ است.
در شمال ایتالیا، شهری وجود دارد به نام بلونیا. این شهر پایتخت تاریخی منطقه‌ی امیلیا رمانیا ست. فرودگاه این شهر، به نام یکی از دانشمندان مشهور که از فرزندان این شهر است نام‌گذاری شده: گولیلمو مارکونی (Guglielmo Marconi).
گولیلمو در بیست و پنجم آپریل سال ۱۸۷۴ در شهر بلونیا و در یک خانواده‌ متشخص ایتالیایی به دنیا آمد. او به طور خصوصی در بلونیا، فلورانس و لگورن به تحصیل پرداخت. او حتی در زمان نوجوانی نیز به فیزیک و علم الکتریسیته علاقه داشت، کارهای ماکسول، هرتز، ریگی، لاج و دیگران را مطالعه کرد.
مارکونی در سال ۱۸۹۴ و به سن بیست سالگی مطالبی درباره آزمایش‌های انجام شده توسط هنریش هرتز خواند. آن آزمایش ها به وضوح وجود امواج نامرئی الکترومغناطیسی را که با سرعتی معادل سرعت نور در فضا حرکت می‌کردند، نشان داده بود.
بلافاصله این فکر برای مارکونی پدید آمد که می‌توان بدون استفاده از سیم از این امواج برای فرستادن علائمی به فواصل دوردست بهره گرفت. این امر امکاناتی را برای ارتباطات فراهم می‌کرد که در استفاده از تلگراف با سیم میسر نبود. از جمله اینکه با این روش ارسال پیام‌ها برای کشتی‌های در حال حرکت در دریاها ممکن می‌شد. در سال ۱۸۹۵ مارکونی جوان فعالیت‌های آزمایشگاهی خویش را در خانه‌ی پدرش در پونته‌چیو (Pontecchio) آغاز کرد و موفق شد سیگنال‌های بیسیم را تا فاصله‌ای حدود ۱٫۵ مایل ارسال کند.
در سال ۱۸۹۶  مارکونی تجهیزات آزمایشگاهی خود را به انگلیس آورد و در آنجا با سر ویلیام پریس (William Preece) مهندس الکترونیک اداره پست آشنا شد و بعد از یک سال حق ثبت امتیاز اولین سیستم تلگراف بی سیم را دریافت کرد و این اختراع را به نام خود ثبت کرد.
مارکونی یکی از دستگاههای فرستنده رادیویی خود یعنی سیستم مخابره بی سیم را در لندن بین ایستگاه مخابراتی سالیسبوری  و بریستول در معرض نمایش گذاشت و در ژولای ۱۸۹۷ کمپانی تلگراف بی سیم و سیگنال را با مسئولیت محدود تاسیس کرد. این شرکت در سال ۱۹۰۰ به کمپانی تلگراف بی سیم مارکونی تغییر نام داد. در همان سال سیستم بی سیم خود را در حضور مقامات دولتی ایتالیا در اسپزیا  به معرض نمایش گذاشت. این نمایش در ایتالیا در فاصله ۱۲ مایلی انجام شد که رکوردی چشمگیر تا آنزمان بود.
در سال ۱۸۹۹ ارتباط تلگراف بی سیم میان دو کشور فرانسه و انگلیس برقرار شد. این مخترع پر تلاش ایستگاه های بی سیم ثابتی را در نیدلز، ایسل آو ویت ، بورن موث و پس از آن در هاون هتل، پول و دورست ایجاد کرد. وی همچنین در سال ۱۹۰۰ شماره مشهور ۷۷۷۷ را برای امتیاز مخابرات بی سیم فرکانس را به نام خود ثبت کرد.
اهمیت این اختراع جدید در یک حادثه غم‌انگیز به خوبی آشکار گردید. در سال ۱۹۰۹ کشتی «اس.اس.ریپوبلیک» در تصادفی صدمه دید و غرق شد. از طریق پیام‌های رادیویی کمک خواسته شد و تمام سرنشینان کشتی بجز ۶ نفر نجات یافتند. در همین سال مارکونی به خاطر اختراعش برنده جایزه نوبل شد. در سال بعد مارکونی موفق شد پیام‌های رادیویی را از ایرلند به آرژانتین، یعنی مسافتی بالغ بر شش هزار مایل بفرستد.
همچنین در سال ۱۹۱۲ با ماجرای کشتی تایتانیک و ۱۹۱۵ لوسیتانیا شهرت زیادی نصیب مارکونی و کمپانیش شد. رئیس کل پست بریتانیا آن سال در مورد فاجعه‌ی تایتانیک اعلام کرد: «آن‌هایی که نجات یافتند، تنها توسط یک مرد نجات یافتند، آقای مارکونی و اختراع فوق‌العاده‌اش.»
تمام این پیام‌ها با روش خط و نقطه (مورس) فرستاده شده بود. اینک مشخص گردید که صدا را نیز می‌توان به وسیله رادیو منتقل کرد. ولی این کار تا سال ۱۹۱۵ عملی نشد. انتشارات رادیویی در مقیاس تجاری تنها در اوایل دهه ۱۹۲۰ آغاز گردید ولی پس از آن خیلی زود توسعه یافت و همگانی شد.
اختراعی که حقوق انحصاری آن فوق‌العاده با ارزش بود، بدون تردید برخی درگیری‌های حقوقی و قضایی را برمی‌انگیخت. اما تمام این مرافعات و دادخواهی‌ها با رأی صریح دادگاهها در سال ۱۹۱۴ مبنی بر حق اولویت مارکونی به خاموشی گرایید. در سال‌های بعد مارکونی تحقیقات مهمی در باب موج کوتاه و مخابرات مایکروویو انجام داد.
در سال ۱۹۴۳ دادگاه عالی ایالات متحده تصمیمی در مورد برخی از حقوق ثبت رادیو گرفت و برخی از حقوق را به پتنت‌های قدیمی تر از اولیور لاج، جان استون استون و نیکلا تسلا برگرداند. البته در این مورد شفافیت زیادی وجود ندارد، هنوز منابعی می‌گویند که حق ثبت پتنت اصلی از مارکونی گرفته نشده است و تنها چند پتنت قبلی به تسلا و سایرین باز گردانده شدند. بسیاری هم به جد می‌گویند گولیلمو مارکونی رادیو را اختراع نکرد بلکه آنرا برای ارتباطات و بکارگیری عمومی گسترش داد. اختراع رادیو به نام مارکونی ثبت شده و امروزه همه او را به عنوان مخترع این وسیله می‌شناسند، در حالی که در سال ۱۹۴۳ دادگاه عالی آمریکا به دلیل اینکه تسلا سال‌ها پیش رادیو را اختراع کرده بود، حق اختراع مارکونی را باطل کرد!
امواج رادیویی هم از فرکانس‌هایی هستند که نیاز به فرستنده و گیرنده دارند و تسلا در سال ۱۸۹۳ طی سمینار ملی لامپ‌های الکتریکی این موضوع را عنوان کرده بود. در سال ۱۸۹۷ تسلا اختراع رادیو را در اداره ثبت اختراعات آمریکا به ثبت رساند؛ با این حال در سال ۱۹۰۴ این اداره تصمیمش را عوض و اختراع رادیو را به نام مارکنی ثبت کرد. حمایت توماس ادیسون و آندره کارنجیو از مارکنی دلیل اصلی این موضوع بود که تسلا را از دریافت مزایای اختراعش محروم کرد.
وی پس از تأثیرات فراوان بر دنیای علم و تکنولوژی، در نهایت در ۲۰ جولای ۱۹۳۷ در رم درگذشت.

 

درباره نویسنده

محمد حسین نیرین

دیدگاه شما چیست