پزشکی و سلامت

آیا کرم های ضدآفتاب واقعا از شما محافظت می کنند؟

کرم ضدآفتاب علمنا
نوشته شده توسط سرویس پزشکی و سلامت

در سال ۱۸۸۹ جوهان ویدمارک ثابت کرد که اساسا اشعه های نامرئی خورشید بیشتر از اشعه های درخشان آن هستند و همین اشعه ها سبب قرمزی ناشی از سوختگی پوست می شود. یافته های او بر توصیه های پزشکی ابتدایی درمورد محافظت در برابر نور خورشید مقدم بود، توصیه هایی که تا به امروز ادامه دارد. از آن زمان ضدآفتاب ها وارد زندگی ما شدند؛ به شکل خمیر تا کرم، لوسیون و اسپری و شاید روزی هم به شکل قرص درآیند.
فرهنگ های باستانی، به غیر از چتر و کلاه، از ضدآفتاب های متنوعی که از عصاره های گیاهی یا مواد معدنی ساخته شده بودند، برای محافظت در برابر اشعه خورشید استفاده می کردند. در دوره های موقتی، در دهه ۱۹۱۰ ضدآفتاب ها از عصاره شاه بلوط هندی تهیه می شدند. این ضدآفتاب خمیر مانند با نام Zeozon به فروش می رسید. در دهه ۱۹۳۰ ضدآفتاب روغنی Ambre Solaire معرفی شد که طریقه استفاده اش راحت تر بود. ضدآفتاب ها در تحقیقات ارتش عنوان «راز برتر» را داشتند. در دهه ۱۹۴۰، ارتش آمریکا و نیروی هوایی از انجمن پزشکی آمریکا درخواست کرد در مورد موثر بودن ضدآفتاب ها برای سربازان صحبت کنند. محققان تاثیرگذاری ۱۲ نوع ترکیب را آزمایش کردند و به این نتیجه رسیدند که وازلین دامپزشکی قرمز می تواند یک ضدآفتابِ ضدآب و موثر باشد.
یکی از بزرگ ترین قدم ها در پیشرفت ضدآفتاب تغییر کرم های ضد آفتاب سفید رنگ اولیه به صورت کرم های بی رنگ امروزی است. در ضدآفتاب های قدیمی تر، ترکیبات بازتاب کننده نور به صورت رنگ سفید در ضدآفتاب ظاهر می شد. چون این ترکیب به اندازه کافی کوچک نبود. با این حال به کمک نانوتکنولوژی، عناصری مثل تیتانیوم اکسید، تبدیل به ذرات نامرئی و کوچک شده اند.
ضدآفتاب ها می توانند از دو نوع عنصر ساخته شوند؛ ذرات غیر آلی مثل تیتانیوم اکسید یا زینک اکسید، یا ترکیبات آلی مثل عصاره گیاهان یا ترکیباتی مثل اکسی بنزون. این ذرات موجود در ضد آفتاب با مسدود کردن یا بازتاب نور خورشید در برابر اشعه UV، محافظت فیزیکی ایجاد می کنند. ضد آفتاب های فیزیکی با انعکاس اشعه از رسیدن آن به پوست و ضد آفتاب های شیمیایی از طریق جذب اشعه از رسیدن آن به لایه های عمقی پوست جلو گیری می کنند.
دکتر شانون تروتر پرفسور بیماری های پوستی در دانشگاه اوهایو می گوید: «بهترین حالت این است که از ترکیب هر دو نوع استفاده کنیم. آن هایی که محافظت شیمیایی دارند و آن هایی که دفاع فیزیکی ایجاد می‌کنند.» امروزه اکثر ضد آفتاب ها هر دو نوع عنصر را در خود دارند.
عامل اصلی چین و چروک پوست، ایجاد کک و مک برروی آن و یکی از عوامل ایجاد سرطان پوست، نور آفتاب و به ویژه اشعه ماوراءبنفش است. اشعه ماوراءبنفش طول موج خاصی از نور خورشید است که خود به دو قسمت A و B تقسیم می‌شود که هر دوی آن ها برای پوست مضر هستند. اشعه ماوراءبنفش نوع B، در صورت تماس با پوست بر روی لایه خارجی پوست که اپیدرم نامیده می شود، تاثیر می گذارد و باعث ایجاد آفتاب سوختگی می‌شود. این نوع از اشعه نمی تواند از شیشه عبور کند و در نتیجه وقتی پنجره ها بسته باشند، توسط شیشه جذب شده و وارد اتاق نمی شود.
نوع دیگر اشعه ماوراءبنفش یعنی A، به نواحی عمقی تر پوست نفوذ می کند و می تواند باعث آسیب های شدیدتری در پوست شود. علاوه بر اینکه از شیشه هم عبور می کند و در یک اتاق با پنجره های بسته هم از دست آن در امان نیستیم. هر دو نوع A و B با شکستن کلاژن پوست، ساخت رادیکال های آزاد و مهار مکانیسم های ترمیم پوست، می توانند باعث ایجاد کک و مک، چروک و از همه مهم تر سرطان پوست شوند.
با توجه به تمام موارد گفته شده در بالا، ضد آفتاب ها با برندها و نام های مختلف در رنگ ها و بوهای متنوع به بازار عرضه شدند. اما آیا این کرم ها واقعا موثر هستند؟
محبوب ترین کرم های ضد آفتاب الزاما موثرترین آن ها نیستند. تحقیق جدیدی نشان می دهد که نزدیک به نیمی از ضد آفتاب هایی که محققان آن ها را مورد بررسی قرار دادند، همه ی دستورالعمل های توصیه شده توسط آکادمی درماتولوژی آمریکا (AAD) را برآورده نمی کنند.
یک ضد آفتاب برای استاندارد بودن لازم است پاسخگوی سه معیار باشد تا بتواند به طور موثر عمل کند. اولا باید از بدن در برابر طیف گسترده ای از امواج محافظت کند. به زبان ساده تر باید بتواند در برابر هر دو اشعه ی UVA و UVB خاصیت محافظت کننده داشته باشد. مورد دوم اینکه باید دارای فاکتور حفاظت در برابر آفتاب ۳۰ (SPF) یا بالاتر باشد و در آخر اینکه باید ضد آب و ضد عرق باشد.
اما به طور معمول، حداقل یکی از این سه عامل در هنگام خرید محصولات ضد آفتاب مورد توجه مردم قرار نمی گیرد. به جای آن، خرید این محصولات تحت تاثیر عواملی است که به اصطلاح محققان ” ظرافت لوازم آرایشی و بهداشتی” نامیده می شود؛ مانند اینکه کرم ضد آفتاب چه رنگی دارد یا چه بویی می دهد و یا پس از استفاده چه حسی بر روی پوست ایجاد می کند.
دانشمندان دریافتند ۲۶ مورد از ۶۵ ضدآفتاب مورد بررسی آن ها دارای سه معیار اصلی نبودند. بیشترین موردِ فقدان، در ضد آب و ضد عرق بودن این ضدآفتاب ها بود. به طور حیرت انگیزی ۹ مورد از ۱۰ ضدآفتاب ارزان که در لیست مورد بررسی قرار داشت، هر سه انتظار را به طور کامل برآورده می کرد. بنابراین ضدآفتاب گران قیمت الزاما به معنای موثرتر بودن آن ها نیست. اما بیشتر مردم به جای توجه به کارآمد بودن ضدآفتاب ها به دنبال این هستند که کرم مورد استفاده شان به راحتی جذب پوست شود و به پوست حالت چربی یا لیز بودن ندهد و یا روی پوست اثری به جای نگذارد و پس از آن اگر فرد استفاده کننده در آفتاب کوهستان و یا ساحل دچار آفتاب سوختگی نشود، بدون توجه به اینکه آیا آن ضد آفتاب دارای سه معیار است یا خیر، آن را موثر و کارآمد می خواند.
از ساحل دریا لذت ببرید، برای شنا کردن یا کوه نوردی بیرون بروید، اما میزان مناسبی از ضدآفتابی که معیارهای ذکر شده را دارد برای محافظت از پوستتان همراه داشته باشید و به خاطر بسپارید که کرم ضدآفتاب به تنهایی برای محافظت از پوستتان کافی نیست.

درباره نویسنده

سرویس پزشکی و سلامت

۴ دیدگاه

  • با عرض سلام و خسته نباشید.
    چون نشریه “علمی” هستید خواستم بگم که اشعه های ماوراء بنفش خورشید بیشتر از اشعه درخشان و مرئیش نیستند.
    بیشترین شدت طیف خورشید مربوط به همین ناحیه مرئیست، نمودار جسم سیاه کاملا گویای این مطلب است.
    می توانید از آقای عرفان کسرایی بپرسید.
    با تشکر

    • با سلام
      لطفا این توضیح رو مطالعه بفرمایید:

      امواج نوری که از خورشید به زمین می رسند دارای طول موج هایی بین ۱۰۶ تا ۱۰۱۴ سانتیمتر می باشند که در آن ها فقط امواج بین ۳۸۰ نانومتر (بنفش) و ۷۶۰ نانومتر (سرخ) قابل رویت است و طیف مرئی را تشکیل می دهد.
      طیف خورشیدی بخشی از امواج الکترومغناطیسی می باشد. امواج الکترومغناطیس دارای طول موج های کمتر از طیف خورشیدی مانند اشعه X و اشعه گاما و یا طول موج های بیشتر مانند امواج رادیویی می باشند. طیف خورشیدی خود به سه دسته تقسیم می شود.

      ۱- امواج مرئی (visible light):
      امواج صوتی ۴۴ درصد از طیف خورشیدی را تشکیل می دهند و به وسیله چشم قابل رویت می باشند. شدت زیاد این قسمت از طیف خورشیدی باعث خستگی چشم و کاهش تمرکز خواهد شد.

      ۲- امواج مادون قرمز infra-red) IR):
      امواج مادون قرمز همان بخش حرارت زای نور خورشید می باشد. نامرئی بوده اما بیشتر تابش خورشید حدود ۵۳ درصد را تشکیل می دهد. در حقیقت تابش خورشیدی بیش از آنکه باعث ایجاد روشنایی شود ایجاد گرما می نماید. این اشعه بدون احتیاج به محیط مادی فاصله بین خورشید و زمین را پیموده است و پس از عبور از شیشه حرارت زیادی را وارد محیط داخلی می نماید.

      ۳- امواج فرابنفش ultra violet) UV):
      امواج فرابنفش ۳ درصد از کل طیف خورشید را تشکیل می دهند. این امواج به علت دارا بودن انرژی، از قدرت نفوذ و تخریب بالایی برخوردارند.

  • یک نکته دیگر هم اینکه در ذیل عنوان امواج مرئی نوشتید امواج صوتی! که این هم نیاز به تصحیح دارد.
    چون طیف خورشید از جنس امواج الکترومغناطیس هست و نه امواج مکانیکی مثل امواج صوتی
    تشکر

دیدگاه شما چیست