مقالات

ال سی چیست و چگونه می توان در یک روز هزار ال سی باز کرد؟

investing - ال سی - علمنا
نوشته شده توسط محمدهادی تقی نتاج

مذاکرات هسته ای ایران و کشورهای غربی را شاید بتوان یکی از طولانی ترین، سنگین ترین، پرمخاطب ترین و البته مبهم ترین مذاکرات تاریخ نامید. مذاکراتی که با وجود اعلام پایان رسمی آن در تیرماه سال گذشته به نظر می رسد همچنان به صورت ایملیی، تلفنی، مخفیانه و بعضا علنی همچنان ادامه دارد و گویی این ماجرا تا انتهای تاریخ به درازا خواهد انجامید.
هرچند قصد نداریم درباره چرایی این طولانی شدن و ادامه دار بودن مذاکرات و حتی محتوی و طرفین این مذاکرات تحلیل و اظهار نظری ارائه دهیم (چرا که در کل فعالیت علمنا کاملا علمی است)؛ اما می خواهیم با توجه به موجی از لغات و مفاهیم جدید که در طول این سال های مذاکره از دنیای سیاستمداران، اقتصاددانان، جامعه شناسان و حتی دانشمندان هسته ای مانند سوئیفت، تحریم بانکی، سانتریفیوژ، تورم رکودی، رآکتور، آب سنگین، کیک زرد، پنج به علاوه یک، شورای حکام، قطعنامه و ده ها کلمه نظیر آن، وارد مویرگ های جامعه ما شده است به تعریف و توضیح واژه ای بپردازیم که در دنیای امروز متاسفانه یا خوشبختانه یکی از ارکان اقتصاد می باشد و در سال های اخیر بر زبان بسیاری از سیاستمداران و اقشار مختلف جامعه جاری گشته است.

”ال سی” واژه مورد نظر و بحث ما در این یادداشت است

الی سی (LC) یا همان Letter of Credit که ترجمه آن به زبان فارسی اعتبار اسنادی می باشد، تعهدی از طرف بانک است که به فروشنده از طرف خریدار داده می شود تا فروشنده از دریافت کامل و بدون تاخیر وجه حاصل از فروش کالا و خدمات خود مطمئن گردد. البته بانک عامل معمولا طبق قراردادهای رایج تا دریافت کالا و حصول اطمینان از طرف خریدار نسبت به سالم و صحیح بودن کالا و خدمات سفارش داده شده هزینه پرداختی را نزد خود نگه می دارد و پس از تایید طرفین وجه را انتقال می دهد.
تا بدینجا به نظر نمی رسد مشکل خاصی در فهم و درک بند تعریفی بالا وجود داشته باشد. این روش قراردادی و پرداختی امروزه در فعالیت های اقتصادی مخصوصا تبادلات اقتصادی بین المللی بین دو شرکت و مجموعه از دو کشور متفاوت بسیار رایج و کاربردی می باشد. ابتدا دو بانک از دو کشور مختلف طی تبادلات بین المللی این رابطه و امکان را ایجاد می نمایند. سپس خریدار به یکی از شعب بانکی با قابلیت فوق در کشور خود رفته و این اعتبار را به نام خریدار که در کشوری دیگر قرار دارد افتتاح می نماید. با این تضمین هر اتفاقی در حین فرآیند خرید رخ دهد که جز شمول قرارداد فی ما بین دو شرکت مذکور نگردد، بانک کشور اول پول را به اعتبار ال سی ایجاد شده از طرف خریدار، به حساب فروشنده در بانک کشور دوم واریز می نماید.
هرچند ال سی نیز انواع مختلفی دارد و مزایای زیادی مانند شفافیت اقتصادی به علت ثبت تمامی اسناد به صورت دقیق، اطمینان نسبی طرفین از موفق بودن تبادل تجاری، امکان محاسبه دقیق مالیات توسط دولت ها و همچنین عیوب گوناگونی نظیر اینکه بانک تنها به اسناد اکتفا می کند و معمولا پیگیری در خصوص صحت و سلامت کالا را به صورت دقیق انجام نمی دهد و یا اینکه با نفوذ در سیستم های بانکی می توان بدون رد و بدل شدن کالا، ال سی غیرحقیقی ایجاد نمود و اعتبار معادل آن را از بانک دریافت کرد (مانند موارد مشابهی که در فسادهای اخیر رخ داده در کشور کشف شده اند)، اما در این یادداشت قصد نداریم بیش از این به کیفیت و نقاط ضعف و قوت این فرآیند اقتصادی بپردازیم و مطلب اصلی موضوع دیگری است که به آن خواهیم پرداخت.
موضوع اصلی این یادداشت سخنی است که در روزهای ابتدایی اجرای برجام و شروع گشایش های متعدد برای ملت ایران توسط یکی از مسئولین ارشد کشور بیان شد و آن هم ادعای افتتاح هزار ال سی در ساعات اولیه شروع تعهد تاریخی ما به غرب بود! هرچند شاید اندکی زمان پرداختن به این موضوع دیر به نظر برسد اما با توجه به یک سالگی برجام و همچنین دور شدن از فضای احساسی، رسانه ای و ملتهب جامعه، می توان این زمان را مناسب تر از آن برهه برای بررسی دقیق تر آن ادعا دانست.
اگر سری به یکی از بانک های کشور که امکان تبادل ارزی و گشایش ال سی دارند بزنیم و دفترچه و فایل راهنمای آن بانک را به منظور گشایش این اعتبار مطالعه نماییم، اطلاعات مفیدی به دست می آوریم.
در وهله اول بانک این پیش شرط را می گذارد که شخص حقیقی یا حقوقی که این درخواست را داده است باید مورد تایید و اعتماد بانک از لحاظ اعتبارستجی و عدم سوءپرداخت، تاخیر یا بدهی قبلی در سیستم بانکی قرار بگیرد. یعنی یک ارزیابی دقیق اقتصادی از شرایط حال و گذشته شرکت و یا شخص درخواست دهنده.
پس از تایید اولیه، بانک بابت مبلغ اعتبار درخواستی که قرار است برای این مبادله تجاری افتتاح نماید یک وثیقه یا همان ضمانت مالی معتبر می خواهد که لیست بلند بالای این وثیقه های مورد قبول بانک در انتهای آن راهنما، پیوست شده است. این موضوع را هم باید در نظر بگیریم که پس از اعلام این وثیقه ها از طرف ارباب رجوع، قطعا بانک به بررسی دقیق و موشکافانه خود در خصوص ارزش مالی و اعتباری آن خواهد پرداخت.
هرچند در ادامه مراحل اداری دیگری نیز وجود دارد اما مرحله مهم بعدی پس از تایید بانک بر روندهای طی شده تاکنون، بیمه کردن وثیقه های گرو گذاشته شده در نزد بانک از طرف مشتری به نفع بانک مذکور می باشد. یعنی بانک علاوه بر اینکه وجه درخواستی به میزان اعتبار را از شرکت یا شخصی که یکی از طرفین این تبادل تجاری است دریافت می نماید و وثیقه های مورد نیاز خود را نیز اخذ می کند، حال از شما می خواهد این وثیقه ها را در نزد یکی از شرکت های بیمه ای به نفع بانک بیمه نمایید.
پس از طی این مراحل و اطمینان کامل بانک از صحت مراحل انجام شده، اکنون اعتبار یا الی سی مورد نظر در بانک منظور برای انعقاد قرارداد تجاری بین دو شرکت بین المللی فراهم شده است. این یعنی اینکه پیش از همه این موارد شرکت فرضی «الف» باید به دنبال رفع نیاز خود در حوزه ای خاص، ابتدا شرکتی که بتواند آن کالا و خدمات را در آن حوزه ارائه دهد بیابد و سپس با انجام مراودات اولیه با شرکت فرضی «ب» در آن سوی مرزها و تفاهم بر سر میزان و نحوه پرداخت و همچنین زمان و نحوه ارسال کالا و مواردی از این دست به بانک مراجعه نماید و مراحل ذکر شده را طی نماید. البته این نکته نیز نباید مغفول بماند که شرکت «ب» نیز در کشور خود باید برای ایجاد اعتبار تمام این مراحل را طی کند.
همچنین از ذکر این نکته نیز نباید غافل ماند که بانک ها سعی می کنند به افراد و شرکت هایی که مبادلات ارزی زیاد و پرتعدادی دارند خدمات ویژه ای ارائه دهند تا این روند برای آن ها تسهیل شده و سرعت بیشتری بگیرد تا بتوانند به صورت معقول به فعالیت های اقتصادی خود بپردازند.
با تمام این تفاسیر، اکنون به تحلیل این ادعا که هزار ال سی در ساعات اولیه اجرایی شدن برجام (فارغ از روز مورد نظر که آیا تعطیل بوده است یا خیر) می پردازیم. با توضیحات ارائه شده این طور به نظر می رسد که برای امکان پذیر بودن این ادعا باید تمامی موارد و هماهنگی های مدنظر از قبل به طور دقیق توسط هر چهار محور این فعالیت اقتصادی یعنی فروشنده، خریدار، بانک صادرکننده و بانک ابلاغ کننده انجام شده باشد و تنها نیاز به فشردن دکمه تایید و یا امضای نهایی باشد. آن هم به تعداد هزار مرتبه! امری که قضاوت امکان پذیر بودن آن را این روزها پس از شنیدن صدای زمزمه های عدم کارایی لغو تحریم سوئیفت به علت عدم توانایی مختارانه یا اجبارانه ارتباط بانک های بین المللی با بانک های کشورمان و وضع تحریم های دلاری و ارزی جدید بر عهده شما مخاطبان گرامی می گذاریم. هرچند اگر بخواهیم در این زمینه اطمینان بیشتری حاصل نماییم می توانیم از تجربیات یکی از افرادی که در این حوزه فعالیت داشته و حداقل یک بار این روند اداری را طی کرده است استفاده کنیم و از مدت زمانی که صرف این فرآیند نموده مطلع گردیم!

درباره نویسنده

محمدهادی تقی نتاج

۱ دیدگاه

دیدگاه شما چیست