فلسفه و تاریخ علم

هری پاتر و دنیایی بدون قوانین فیزیک

harry-potter - هری پاتر علمنا
نوشته شده توسط عرفان کسرایی

ما در جهانی زندگی می کنیم که قوانین فیزیک آن محدودیت های بسیاری را بر ما تحمیل کرده است. در این دنیا لیوان تحت اثر نیروی گرانش از روی میز می افتد و می شکند؛ فنجان چای داغ ؛ سرد می شود و همچنین نمی توان از دیوار رد شد. البته محدودیت های فیزیکی همیشه هم بد و بر خلاف میل انسان نیست. مثلا قواعد فیزیکی اختلاف فشار  در سیالات؛ قانون ظروف مرتبطه و نظایر آن است که سبب می شود بتوانیم آب از چاه بیرون  بکشیم یا حتی بتوانیم  نفس بکشیم و یا آب بنوشیم. تصور دنیایی که محدودیت های فیزیکی در آن از کار افتاده اند ؛ فوق العاده جذاب است و در چنین  دنیایی همه چیز جادویی  و حیرت بر انگیز به نظر می رسد. این درست همان چیزی است  که جی. کی. رولینگ، خالق مجموعه داستان‌های هری پاتر روی آن دست  گذاشته است. دنیایی جادویی که می توان روی جارو نشست و پرواز  کرد؛ زیر آب نفس کشید؛ اشیاء را ناپدید و درها را به صورت خودبخودی قفل کرد.
جذابیت دنیای  جادویی جی. کی. رولینگ  از این جهت است که در آن اتفاقات ناممکن؛ ممکن می شود. دنیایی هیبریدی از دنیای  زندگی روزمره ما؛ و دنیایی که فیزیک دنیا با خواندن ورد ها و طلسم ها از کار می افتد یا مطابق میل انسان تغییر می کند.  این دنیای جادویی اما همه قوانین فیزیک را نقض نمی کند. در این دنیا در عین  حال ساختمان و کتابخانه وجود دارد. انسان ها روی زمین  راه می روند؛ زمان می گذرد  و ابرها هم در آسمان سر جایشان هستند. جی. کی. رولینگ این بار در مجموعه جدید از مدرسه جادوگری دیگری مانند هاگوارتز با نام ایلورمورنی Ilvermorny رونمایی می کند. مدرسه ای که پیش از این تنها به صورت جسته و گریخته به آن اشاره کرده ولی آنچه که در این مدرسه جادوگری می گذرد را مسکوت گذاشته بود.  رولینگ در مجموعه جدید خود ؛ با عنوان تاریخ جادوگری در امریکای شمالی  History of Magic in North America به تاریخچه شکل گیری مدرسه ایلورمورنی می پردارد. روایتی که با سرگذشت دخترک یتیم ایرلندی با نام ایزولت  Isolt پیوند خورده است. دخترکی که گورملیت گانت Gormlaith Gaunt او را ربوده و به ماجرای شکل گیری مدرسه ایلورمورنی وصل می شود. پیش تر در دنیای خیالی رولینگ؛ مدارس جادوگری برزیلی، ژاپنی و اوگاندایی معرفی  شده بود و اندکی هم از مدرسه ایلورمورنی سخن به میان آمده بود. حالا موضوع داستان جدید رولینگ؛ ایلورمورنی است و وقایع عجیبی که در این مدرسه رخ می دهد. باید دید ؛ در تخیل بلندپروازانه جی. کی. رولینگ در خلق دنیاهای جادویی هری پاتر این بار کدام دسته از قوانین فیزیک نقض می شود و جادوگران این مدرسهء خیالی؛ چه طلسم هایی برای غلبه بر فیزیک در آستین دارند.

درباره نویسنده

عرفان کسرایی

کسرایی، عضو انجمن فلسفه علم آلمان و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری در دانشگاه کاسل است
زمینه های پژوهشی او عبارتند از:
-فلسفه فیزیک؛ منطق مدلسازی در ریاضیات مهندسی
-ارتباطات علم و جامعه شناسی شبه علم در ایران
-تاریخ فیزیک مدرن در قرن بیستم

دیدگاه شما چیست