فلسفه و تاریخ علم

تئوری های عارفانه

لرد کلوین
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

امروز بیست و ششم ژوئن روزی است که ویلیام تامسون، دانشجوی ۱۰ ساله دانشگاه گلاسکو و کسی که اولین مقاله علمی خود در باب دفاع از فعالیت های فوریه در مورد تئوری های مربوط به گرما را در سن ۱۶ سالگی نوشت و در ۲۳ سالگی کرسی استادی فیزیک در این دانشگاه را بدست آورد، متولد شد. او نابغه علوم مختلف مهندسی در قرن ۱۹ میلادی بود. تلاش ها و کارهای او باعث پایه ریزی بسیاری از شاخه های مهندسی در سال های بعد شد.
این دانشمند و مهندس بزرگ دارای اعتقادات و جهان بینی خاصی بود که تلاش های علمی او را متاثر کرده بود. او معتقد بود که تمام تئوری های مرتبط با ماده و انرژی در حال همگرا شدن به سمت یک تئوری واحد بزرگ هستند. تامسون در تمام طول زندگی به دنبال دست یابی به این تئوری واحد بود. پایه های این اعتقاد، بر اساس نتایجی که از آزمایشات خود بدست آورده بود شکل گرفت. او توانست نشان دهد که بین الکتریسیته و مغناطیس (الکترومغناطیس) و نور ارتباط وجود دارد همچنین توانست به کمک روابط ریاضی ارتباط بین پدیده های هیدرودینامیک و جریان الکتریسته در سیم را اثبات کند.
بعد دیگر جهان بینی علمی او این بود این بود که هر پدیده ای مانند الکتریسیته، مغناطیس و گرما که منجر به تولید نیرو می شود، نتیجه حرکت ماده ای نامرئی است. که همین اعتقاد او باعث قرار گیری او در مقابل بسیاری از دانشمندان آن زمان شده بود.
شاید بتوان نوعی شباهت را در نظریه های علمی او با مباحث عرفانی یافت؛ دیدی که او را از دیگر نوابغ زمان مستثنی می نماید.
تامسون نقش بزرگی در پیش برد علوم مختلفی چون ترمودینامیک (قانون دوم ترمودینامیک و دمای کلوین)، انتقال حرارت (تئوری دینامیکی حرارت)، الکتریسیته و مغناطیس (تحلیل ریاضی الکتریسته و مغناطیس، ایده های اولیه تئوری الکترومغناطیسی نور)، ژئو فیزیک (تخمین عمر زمین) و کارهای پایه ای هیدرودینامیک داشت.
اما شاید مسئله ای که باعث معروفیت نام او در بین عموم مردم شد، معروفیتی که حتی با کسب کرسی استادی دانشگاه در ۲۳ سالگی کسب نشد، طرح جالبی به منظور انتقال اطلاعات به وسیله کابل‌های زیر دریایی به آن سوی اقیانوس اطلس یعنی مسافت ۴۸۰۰ کیلومتر بود که در زمان خود بسیار نوآورانه و دور از دسترس محسوب می‌شد. این طرح در دنیای امروز بسیار کاربرد دارد و بسیاری از اطلاعات بر اساس این طرح و ایده بین نقاط مختلف دنیا، منتقل می‌شوند. همچنین او طرح اولیه دریافت کننده تلگراف از سیم های زیر دریا را با نام گالوانومتر آینه ای (Mirror Galvanometer) در سال ۱۸۵۸ ارئه کرد. این طرح با بهبود هایی که سال های بعد پیدا کرد در شبکه جهانی کابل های زیر دریایی مورد استفاده قرار گرفت.
علاقه او به دریانوردی به ساخت یک کامپیوتر آنالوگ برای اندازه گیری جزر و مد در یک بندر و برای محاسبه جداول جزر و مد برای هر ساعت، درگذشته و آینده، شد.
نظریه الکترومغناطیسی نور که توسط جیمز کلرک ماکسول ارائه شد و شاید مهمترین دستاورد علمی قرن نوزدهم باشد به اعتراف ماکسول، ریشه در کارهای ویلیام تامسون دارد.
از مهمترین شاگردان این دانشمند بزرگ می‌توان به نیکولا سعدی کارنو دانشمند بزرگ فرانسوی اشاره کرد که قانون دوم ترمودینامیک را کشف و چرخه کارنو در ماشین‌های گرمایی را به نام خود در تاریخ علم به یادگار گذاشت.
ویلیام تامسون تا زمان مرگش در سال ۱۹۰۷ دست از تلاش در حوزه‌های مخلف علم برنداشت و به همین دلیل به افتخارات و نشانه‌های زیادی نیز دست یافت که مهمترین آن لقب اشرافی لُرد کلوین است. از او بیش از ۶۰۰ مقاله  در رشته های مختلف علمی و هزاران طرح به جای مانده است.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست