اخبار ایران و جهان

کیوسک کتب علمی: تاریخچه تقریبا همه چیز

کتاب تاریخچه تقریبا همه چیز
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

همیشه از کودکی خوانده و شنیده‌ایم که پدرها و مادرها، برای بچه‌ها قصه می‌گویند. نقش مادربزرگ‌ها که همیشه قصه‌گویی بوده است. شما را نمی‌دانم اما راستش را بخواهید، در دوران کودکی کسی برای من قصه نگفته است. از همان کودکی برایم کتاب زیاد خوانده‌اند اما کسی آنطور که در داستان‌ها می‌شنیدم، قصه‌ای برایم نگفت.
با تمام علاقه‌ام از به کتاب و کتاب‌خوانی، اما برخی اوقات اگر کسی که نقل بلد است، برایت چیزی را نقل کند، لذتش زاید الوصف است و بیشتر نیز در خاطر می‌ماند. بعضی از نویسنده‌ها نیز هستند، که نقل بلدند، داستان‌گویی بلدند، انگار ذاتاً مادربزرگ بوده‌اند! کتابشان را که می‌خوانید حس می‌کنید شخصی نشسته و دارد برایتان داستانی تعریف می‌کند، حتی لحنی مختص به خود نیز دارند.
حالا تصور کنید، یک شخصی که یا خیلی چیزها را بلد است، یا با خیلی اشخاص بلد در هر رشته‌ای گفتگو کرده، بخواهد قصه‌ی این موضوعاتی که یاد گرفته را برای شما بگوید. و تصور کنید این موضوعاتی که یاد گرفته، اندکی از همه‌چیز باشد. خب… نتیجه می‌شود کتاب تاریخچه‌ی تقریباً همه‌چیز!
اگر هیچ چیزی راجع به این کتاب نگویم، باید این یک مورد را بگویم که نویسنده‌ی کتاب، بیل برایسن، نقل بلد است و قصه‌گوی ماهری‌ست. این نکته را از همان رو صفحه‌ی سپاسگزاری آغازین کتاب متوجه می‌شوید.
بیل رایسن، تلاشی ستودنی برای نوشتن قصه‌ی علمی جامعی از همه چیز کرده است و نتیجه‌ی این تلاشش تبدیل به کتابی خواندنی شده که توانست برنده‌ی جایزه‌ی کتاب سال ۲۰۰۴ امریکا شود. قصه، قصه‌ی پدید آمدن حیات است. نویسنده‌ی کتاب پی پیدایش حیات را تا بیگ بنگ گرفته است و آن را تا انسان امروزی دنبال می‌کند.
برای لمس این که می‌گویم این نویسنده‌ی یک قصه‌گوی ماهر است، بخش آغازین کتاب را بخوانید:
«وه که چه خوش آمدى. رسیدنت مبارک باد. خوشحالم که توانستی بیایی. می‌دانم که رسیدن به اینحا کاری ساده نبود. به بیان دقیق‌تر، گمان می‌کنم اندکی از آنچه تو تصور می‌کنی دشوارتر بود. آنچه نخست باید بدانی این است که برای آن‌که بتوانی در اینجا باشی تریلیون‌ها اتم سرگردان مجبور بوده‌اند به شکلی و از راه‌هایی حیرت‌انگیز و سرشار از لطف و محبت در یک جا گرد هم آیند تا تو آفریده شوی. یک چنین گرد آمدنی به قدری اختصاصی و یگانه است که پیش از این هیچگاه کوششى برای تحققش به عمل نیامده است و فقط همین یک‌بار است که موجودیتش به حقیقت پیوسته است. طی سال‌هاى آینده (امید می‌رود که) این ذرات خُرد بی هیچ گله و شکایتی دست ‌اندر کار میلیون‌ها کوشش آمیخته با مهارت و همکاری لازم برای برپا و یکپارچه نگه‌داشتن تو و فراهم آوردن حالت بی‌نهایت خوش‌آیند اما عموماً کمتر فهمیده شده‌ی معروف به هستی باشند.»
روند کتاب همین است. به همین شیوایی و در ارتباط مستقیم با شما، داستان تشکیل حیات را تعریف می‌کند. برخی مسائل فیزیکی، کیهان شناختی و زیستی را در این داستان به شیرینی یاد خواهید گرفت و امیدوارم که هیچ‌گاه از یادتان نرود. بیل برایسن برای نوشتن این کتاب با کارشناسان و اساتید زیادی در حوزه‌های مختلف گفت و گو کرده و آنها را با سؤالهای خود به ستوه آورده است. سپس حاصل سؤال پیچ کردن متخصصان را با زبان ساده بیان کرده است. برای مثال ببینید تکینگی که یکی از مسائل نه چندان ساده‌ی فیزیک است را چگونه توضیح می‌دهد. در فصل «چگونه یک کائنات بسازیم» پس از چند پاراگراف توضیح جالب در مورد اینکه پروتون چقدر کوچک است:
«اما اگر ترجیح دهید کائناتی کهنه‌تر و دارای ابعاد مشخص از نوع انفجار بزرگ بسازید به مواد اضافی نیاز پیدا خواهید کرد. به عبارت دقیق‌تر مجبود خواهید شد هر آنچه را که به دست‌تان می‌رسد ـ هر ذره‌ی ریز و درشت مادی در حد فاصل از اینجا تا مرزهای آفرینش ـ را گردآوری کنید و در درون فضای چنان بی‌نهایت خرد و فشرده‌ای بگنجانید که اصلاً بعد ندارد. این چنین خصوصیتی تکینگی نامیده می‌شود.»
این کتاب به زبان ساده، تاریخچه‌ی ابر و باد و مه و خورشید فلک است که دست به دست هم داده‌اند تا بشر به وجود بیاید. البته درست‌ترش این است که این کتاب قصه‌ی به وجود آمدن خود فلک را نیز بیان می‌کند. این ابر و باد و مه و خورشید و فلک را گفتم که بگویم در انتهای کتاب اشاره‌ی کوچکی به «به غفلت نخوری» نیز می‌شود. تاریخچه‌ی تقریباً همه چیز، قصه‌ی پیدایش کائنات و هستی پیدا کردن انسان بر روی آن با ایفای نقش اول داستان توسط «اتم» است.
یکی از خوانندگان این کتاب گفته است: « آیا این کتاب ارتباطی به ما دارد؟ خوب. این یه سوال جدی برای من بود. چون شخصا هیچ ارتباطی با کتاب‌های علمی نداشتم و ندارم. اما خیلی وسوسه‌انگیزه که کتابی رو بخونی که توش عصاره‌ی همه‌ی علوم گنجونده شده باشه. کتاب‌هایی که به این شکل وجه دایره‌المعارفی دارن این فرصت رو به خواننده‌هاشون میدن که با یه مطالعه‌ی مختصر راجع‌به این شاخه‌ها حوزه‌ی مورد علاقه‌ی خودشون رو پیدا کنند.»

 

مشخصات کتاب:
عنوان: تاریخچه‌ی تقریباً همه‌ چیز
مؤلف: بیل برایسن
ترجمه‌: محمدتقی فرامرزی
ناشر: انتشارات مازیار
تعداد صفحات: ۶۱۵ صفحه

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست