علوم پایه

از واگن در حال حرکت چطور باید پرید؟

پریدن از واگن
نوشته شده توسط حمیدرضا گودرزی

اگر این سوال را به کسی  بدهید، احتمالا چنین جوابی خواهید شنید: «رو به جلو، در جهت حرکت، طبق قانون اینرسی (خاصیتی از یک جسم که در برابر تغییر سرعت یا جهت حرکت جسم مقاومت می‌کند)». اما از او خواهش کنید توضیح بدهد که قانون اینرسی چه ربطی به این مسئله دارد، می توان پیش بینی کرد که در این صورت چه رخ می دهد. مخاطب شما با اعتماد کامل شروع به اثبات عقیده خود می کند. اما اگر حرف او را قطع نکنید خودش به زودی سکوت اختیار می کند. زیرا معلوم می شود که در نتیجه قانون اینرسی باید رو به عقب بپرید.
در صورتی که تنها عامل موثر در پریدن را قانون اینرسی بدانیم، این جواب منطقی به نظر می رسد چرا که وقتی ما از واگن در حال حرکت می پریم، بدنمان دارای سرعت واگن است و بعد از پریدن نیز طبق قانون اینرسی، تمایل به حرکت  به جلو دارد؛ بنابراین با پرش به سمت جلو نه تنها این سرعت را از بین نمی بریم، بلکه آن را افزایش می دهیم.
در نتیجه می بایست به عقب پرید، نه در جهت حرکت واگن و رو به جلو. زیرا ضمن پریدن به عقب سرعت حاصله از پرش، از سرعتی که بدن ما طبق قانون اینرسی دارد، کم می شود. در نتیجه، بدن ما پس از تماس با زمین با نیروی کمتری به جلو خواهد افتاد.
با همه این ها، اگر پریدن از وسیله نقلیه در حال حرکت ضرورت پیدا کند، همه به جلو، در جهت حرکت می پرند و  این روش واقعا بهترین طرز پریدن است و بقدری مورد آزمایش قرار گرفته که ما شما را از آزمایش روش دیگری برای این کار بر حذر می داریم.

پس قضیه از چه قرار است؟
در واقع قانون اینرسی در اینجا نقش درجه دوم را ایفا می کند، به کلی علت اصلی مسئله دیگری است.
اصل مطلب نادیده گرفتن ویژگی های بدنی خودمان است. چه ما به جلو بپریم و چه به عقب، در هر صورت خطر افتادن ما را تهدید می کندو حتی سرعت این حرکت هنگام پریدن به جلو بیشتر از سرعت آن هنگام پریدن به عقب است. اما اهمیت اصلی مساله در این است که خطر افتادن به جلو از خطر افتادن به عقب به مراتب کمتر می باشد. در مورد اول ما با یک حرکت عادی، پای خود را جلو می گذاریم و یا چند قدم می دویم و به این وسیله از افتادن جلو گیری می کنیم. این یک حرکت عادی محسوب می شود چرا که در تمام عمر ضمن راه رفتن این کار را انجام می دهیم؛ در واقع راه رفتن چیزی نیست جز یک رشته افتادن های پی در پی بدن  که با گذاشتن پا به جلو از افتادن جلوگیری شده است. همچنین وقتی به جلو زمین می خوریم با استفاده از دست ها کمتر از زمین خوردن به عقب صدمه می بینیم.
به این ترتیب، علت اینکه خطر پریدن از واگن به جلو کمتر است، بیش از آنچه در قانون اینرسی نهفته باشد، در خود ما نهفته است. روشن است که برای اجسام بی جان این قاعده قابل تطبیق نیست. بنابراین چنانچه لازم باشد از واگن بپرید و بخواهید باری را که با خود دارید را نیز پرت کنید، باید بار را به عقب پرت کنید و خودتان رو به جلو بپرید.
اشخاص کار آزموده، از قبیل بلیت فروش های تراموای و بازرس های قطار، اغلب این کار را می کنند: رو به جهت حرکت قطار می ایستند و به عقب می پرند. این کار دو سود دارد: از سرعتی که بدن ما طبق قانون اینرسی دارد، می کاهد و به علاوه از خطر زمین خوردن به پشت جلو گیری می کند.

درباره نویسنده

حمیدرضا گودرزی

دیدگاه شما چیست