پزشکی و سلامت

قاتل کیست؟ / از MPD چه می دانید؟

بیماری شخصیت چندگانه - علمنا
نوشته شده توسط ملیکا خدابین

در دوران کودکی و نوجوانی از دیدن سریال های کارآگاهی لذت می بردم. در یکی از این سریال ها فرد مظنون به قتلی وجود داشت که تمامی شواهد برعلیه او بود؛ اما هر عقل سلیمی که ویژگی های رفتاری او را می دید، نمی توانست قبول کند که او قاتل باشد. خود فرد هم حاضر بود تا قسم بخورد که جرمی مرتکب نشده و دروغ سنج هم این موضوع که او راست می گوید را تایید می کرد. اما در نهایت مشخص شد که او یک بیمار مبتلا به MPD  بود.
بیماری شخصیت چندگانه (MPD)، عدم یکپارچگی در جوانب مختلف هوشیاری است. بدین معنی که فرد در زمان های مختلف چند خرده شخصیت یا هویت متفاوت موسوم به دیگری از خود نمایان می سازد. تعداد هویت های بیماران از ۲ تا ۴۵۰۰ شخصیت متغییر است. اما شمار متوسط شخصیت ها برای زنان ۱۵ مورد و برای مردان ۸ مورد است. این هویت ها از لحاظ نام، ویژگی های شخصیتی، سن و حتی جنسیتشان از شخصیت اصلی (شخصیتی که فرد بیشتر با آن شناخته می شود) متفاوت اند. آن ها ممکن است به تدریج عوض شوند، اما این تعویض اغلب ناگهانی است. این هویت ها ممکن است در عملکرد یکدیگر مشکل ایجاد کنند. فشار روانی ممکن است موجب تعویض هویتی به هویت دیگر شود. پاره ای از هویت ها از دیگران آگاهند؛ اما بعضی از دیگر هویت ها اطلاعی ندارند. هویت اصلی اغلب سرشار از احساس گناه، نافعال، افسرده و وابسته است. درحالی که هویت های دیگر می توانند پرخاشگر و اجتماعی باشند.
یاد زدودگی کوتاه یا بلند مدت در انجام فعالیت های شخصی شایع است. ازاین رو، ممکن است هویتی رویدادی را که به هنگام سلطه هویت دیگری اتفاق افتاده، به خاطر نیاورد. یکی از گویاترین آمار ها دربارۀ افراد مبتلا به شخصیت چندگانه این است که ۹۷% آنان در دوران طفولیت دچار بحران ها و تکان های روحی شدید شده اند که اغلب حاصلِ سو استفاده های وحشیانۀ روانشناختی، جسمانی و جنسی بوده که از آن ها شده است. همین امر بسیاری از محققان را برآن داشته تا به این نتیجه برسند که بروز شخصیت های چندگانه در واقع نحوۀ دست و پنجه نرم کردن روان ماست با درد و رنجی فوق العاده روح خراش. یعنی روان ما با تقسیم شدن به دو یا چند شخصیت می تواند درد و رنج را پراکنده کند و تحمل آنچه را که از توان یک شخص فراتر بوده میان چند شخصیت تقسیم کند.
یکی از ویژگی های استثنایی شخصیت های چندگانه این است که هر یک از شخصیت ها دارای الگوی امواج متفاوت است که بسیار جای شگفتی دارد؛ زیرا همانطور که فرانگ پاتم، روانپزشک موسسه های بهداشت روانی، که این پدیده ها را مورد بررسی قرار داده، می گوید: «الگوی امواج مغزی انسان ها حتی در مواقعی که دچار تنش عاطفی شدید شده باشند نیز تغییر نمی کند. الگوهای جریان خون، حالت ماهیچه ها، سرعت ضربان قلب، قد و قامت و حتی آلرژی ها نیز همه می توانند همانطور که یک فرد مبتلا به شخصیت چندگانه  دچار تغییر شخصیت می شوند ، کاملا عوض شوند.»
افراد مبتلا به بیماری شخصیت چندگانه، علاوه بر داشتن الگوهای مختلف امواج مغزی، شبه شخصیت های بیمار MPD,  ویژگیهای زیستی متفاوتی نیز دارند. یعنی نه تنها نام، سن، خاطرات، توانایی ها، سبک نگارش، لحن، فصاحت در زبان خارجی، زمینه های فرهنگی و نژادی و بهره هوشی خاص خود را دارند بلکه با جا به جا کردن شخصیت در این افراد تغییرات جسمانی هم رخ می دهد. اغلب دیده شده که وضعیت خاص پزشکیِ یک شخصیت، وقتی شخصیت دیگری جای آن را می گیرد به طور مرموزی ناپدید می شود. دکتر بنت براون، عضو مجمع بین المللی مطالعات چند شخصیتی ها در شیکاگو، موردی را گزارش کرده که در آن همه شبه شخصیت های یک بیمار جز یکی، به آب پرتقال حساسیت داشته اند. زمانی که این فرد آب پرتقال می نوشید اگر شخصیت هایی که به این نوشیدنی حساسیت داشتند مسلط بودند، تمام بدنش پر از کهیر می شد. اما اگر وی شخصیتی را که نسبت به آب پرتقال آلرژیک نبود به کار می انداخت، بلافاصله کهیر از میان می رفت و وی می توانست به راحتی آب پرتقال بنوشد.
درمان بیماری شخصیت چندگانه با کمک هیپنوتیزم در طی سه مرحلۀ شناسایی اختلال، بازیافت خاطرات و یکپارچه کردن خرده شخصیت ها در یک شخصیت صورت می گیرید. در طی این سه مرحله با آشنا کردن شخصیت ها با یکدیگر و به اشتراک گذاشتن عقاید، احساسات و خاطرات شخصیت ها باهم و به تدریج حذف خرده شخصیت ها، فرد بهبودی نسبی می یابد. درمانگر باید ابتدا تمامی شخصیت ها را بشناسد و در بیدار کردن هم زمان شخصیت ها برای تبادل، باید تفاوت های جسمانی و روحی درنظر گرفته شود و ابتدا شخصیت های شبیه تر به تبادل و یکی شدن بپردازند تا بیمار از لحاظ جسمی و روحی آسیب شدیدی نبیند.

درباره نویسنده

ملیکا خدابین

دیدگاه شما چیست