آخرین اخبار مقالات

نظام آموزش عالی در کشور کانادا

آموزش عالی کانادا
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

بررسی نظام های آموزشی کشورهای پیشرفته در زمینه آموزش و پرورش، مکانیزم ها و قوانین موجود و تجربیات آن ها در زمینه تولید نیروی متخصص آکادمیک، تکنسین ها و نیروی کار ماهر می تواند اطلاعات ارزشمندی را برای طراحی نقشه راه نظام آموزش و پرورش و نظام آموزش عالی کشور در اختیار قرار دهد و به حل معظلات و پیدا کردن حلقه های گمشده در نظام آموزشی کشور کمک کند. از این رو علمنا قصد دارد در سلسله یادداشت هایی به معرفی و بررسی سیستم های آموزشی در کشورهای مختلف بپردازد. در اولین قسمت از این بخش به معرفی اجمالی سیستم آموزش عالی در کشور کانادا می پردازیم.
نظام آموزش عالی کشور کانادا بسیار غیر متمرکز است. مسئولیت آموزش عالی تحت نظر فدراسیون قانون اساسی کانادا به عهده ایالت ها واگذار شده است. این توزیع مسئولیت در حالی است که دولت فدرال نقش عمده ای را در حمایت از تحقیقات دانشگاهی و بودجه دانشجویی بر عهده دارد. نظام آموزش عالی کانادا نظامی شامل ده سیستم کاملا متفاوت ایالتی، با ساختارهای مختلف سازمانی و ترتیبات نظارتی است. در عین حال نیز این نظام، یک سیستم عمومی بسیار قابل دسترس است؛ چرا که کانادا، یکی از بالاترین نرخ های مشارکت در جهان و یکی از تحصیل کرده ترین جمعیت ها را در جهان دارا می باشد. در این یادداشت به بررسی کوتاهی از این نظام بسیار غیر متمرکز و شبکه ای و تا حد زیادی ناهماهنگ با سیستم های ایالتی می پردازیم.
از منظر جنبه های مهمی، آموزش عالی در کانادا، شبکه ای از موسسات است که تمام قوانین و هنجارهای پذیرفته شده در رابطه با تئوری سازمانی و طراحی سیستم ها را شکسته است. در کانادا هیچ سیستم ملی، هیچ وزارت آموزش عالی، هیچ سیاست آموزش عالی ملی و هیچ ارزیابی کیفیت ملی برای موسسات آموزش عالی وجود ندارد و نظام آموزش عالی بسیار غیر متمرکز است. اما حتی در این سطح، برنامه ریزی بلند مدت و زیرساخت های تحقیقاتی بر اساس سیاست‌های کلی به صورت محدود وجود دارد.
به طور هم زمان و همان طور که ذکر شده بود، کانادا کشوری است که دارای یکی از بالاترین میزان مشارکت ها در تحصیلات دانشگاهی در جهان است و همچنین از دانشگاه ها و کالج هایی با سطح بالا و مناسبی برخوردار است.
برای اولین بار تصمیم در زمینه اختصاص مسئولیت دانشگاه ها به قانونگذاران محلی، در قانون آمریکای شمالیِ انگلیسی (British North America) در سال ۱۸۶۷، که بعد ها در سال ۱۹۸۲ به قانون اساسی کانادا تبدیل شد؛ اتخاذ گردید. این قانون می گوید: «برای هر ایالت، قوه مقننه می تواند به طور انحصاری قوانین در رابطه با آموزش و پرورش را تصویب نماید.» نتیجه این قانون، تشکیل سیستم های متمایز آموزشی، از جمله آموزش عالی، در هر ایالت بوده است و مسئولیت دولت فدرال در آموزش و پرورش را به کالج سلطنتی نظامی کانادا محدود کرده است. در ادامه به عنوان نمونه به بررسی سیستم آموزشی در دو ایالت این کشور می پردازیم.
در سیستم آموزش ایالت آلبرتا (Alberta)، افراد باید از مهد کودک تا کلاس دوازدهم را به طور اجباری بگذرانند و بعد از آن به انتخاب خود می توانند به ادامه تحصیل بپردازند. برای ادامه تحصیل در دانشگاه های این ایالت دانش آموزان باید همه ی پیش نیازهای مورد نیاز برای ورود به آن دانشگاه مورد نظر را داشته باشند.
در این ایالت برای اطمینان همیشگی از استاندارد بالای مدارک تحصیلی اهدایی توسط موسسات آموزش عالی، وزارت آموزش پیشرفته ایالت آلبرتا، پردیس شورای کیفیت آلبرتا را با عضویت در شبکه بین المللی آژانس های تضمین کیفیت در آموزش عالی تاسیس کرده است.
اما سیستم آموزش عالی در ایالت کبک (Quebec) در مقایسه با سایر ایالت ها و مناطق کانادا منحصر به فرد است. دانش آموزان تحصیلات متوسطه خود را در کلاس یازدهم کامل می کنند. سپس تحصیلات آموزش عالی با سیستم کالج پیش دانشگاهی اجباری CEGEP) که مخفف کالج حرفه ای و عمومی است و به صورت خصوصی و دولتی وجود دارد) شروع می شود. برنامه های آماده سازی دانش آموزان برای دانشگاه بر اساس علاقه دانش آموزان به حرفه های آکادمیک که نیازمند به تخصص می باشند ایجاد می گردند. در حالی که برای دانش آموزان علاقه مند به مهارت های تجارت، برنامه های تخصصی برای آماده سازی برای ورود به بازار کار و تبدیل شدن به یک نیروی کار ماهر در نظر گرفته می شود. از آنجایی که کالج شامل دو سال تحصیل آکادمیک می شود، سال اول دانشگاه در سیستم آموزشی این ایالت حذف شده است. دانش آموزانی که از خارج از این ایالت قصد تحصیل در دانشگاه های آن را داشته باشند نیاز است تا یک سال دوره پیش از دانشگاه را در یک کالج CEGEP و یا در دانشگاه مورد نظر خود بگذرانند. اگر چه زبان رسمی ایالت کبک زبان فرانسوی می باشد، دانشجویان می توانند تحصیلات دانشگاهی خود را به هر دو زبان انگلیسی و فرانسوی پشت سر بگذرانند.
همانطور که در بالا نیز اشاره شد، کشور کانادا غیر متمرکزترین رویکرد را نسبت به هر کشور دیگری در جهان در آموزش عالی دارا می باشد. این عدم تمرکز به یک آرایش پیچیده ای از سیستم های آموزشی کاملا مجزا ایالتی و منطقه ای منجر شده است. این پیچیدگی باعث ایجاد طیف وسیعی از چالش های آموزش عالی کانادا در زمینه وجود مکانیزم ارزیابی کیفیت، سیاست ها، استانداردها و حتی سیستم های جامع و یکپارچه اطلاعات ملی مناسب شده است. البته، از طرف دیگر نشانه‌های روشنی وجود دارد که رویکرد کانادا در مورد آموزش عالی به نرخ مشارکت بالا و سطح بالایی از دستاورد های آموزشی منجر شده است.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

۱ دیدگاه

  • واقعاً از راه‌اندازی این بخش خوشحال شدم.به عنوان یک معلم، مطالعه سیستم‌های آموزشی پیشرو دنیا جزو علاقمندی‌هام است.
    امیدوارم در قسمت بعدی به سیستم آموزشی فنلاند بپردازید.
    باز هم تشکر

دیدگاه شما چیست