طبیعت

گزارشی از همایش “پیامدهای انتقال آب کارون “

همایش-انتقال-آب-کارون-پیامد (۱)
نوشته شده توسط سید محمد حسین خلیلی

همایش پیامدهای انتقال آب کارون که به همت انجمن صنفی اساتید دانشگاه شهید چمران اهواز برگزارشده بود؛ اقدامی جهت بررسی علمی و دقیق پیامدهای انتقال آب بین‌حوزه‌ای با تمرکز بر موضوع انتقال آب از سرشاخه‌های کارون بود.
در ابتدای مراسم، جناب آقای مهندس حمید رشیدی مؤلف کتب حقوق آب، دربارهٔ فلسفه حقوق آب به صحبت پرداختند.
نویسنده کتاب حقوق آب در این همایش ضمن بررسی منابع حقوق آب و استناد به شرع اظهار کردند: در سال‌های گذشته انسان‌ها با توسعه نامتوازن و غیر پایدار محیط زندگی خود که شامل آب و هوا می باشد را به مخاطره انداخته‌اند و تا حدودی نیز آن را از بین برده‌اند.
وی با بیان اینکه حقوق “جمع” حق است، اضافه کرد: معنای اصلی این واژه عبارت است از امتیازاتی که به افراد در جامعه داده می‌شود. آب‌ها در اختیار حکومت هستند و دولت‌ها تنها برای هماهنگی‌های لازم و بر اساس یک قرارداد اجتماعی تشکیل‌شده‌اند. بر اساس قانون ۱۵۹ قانون مدنی هرگاه هر فرد بخواهد زمینی را در اطراف یک رودخانه احیا کند، درصورتی‌که آب رودخانه زیاد باشد، تنها درصورتی‌که حقوق حق‌آبه داران به خطر نیفتد اجازه برداشت آب را دارند. این مسئله اهمیت حقوق ساکنین پایین‌دستی رودخانه‌ها را نشان می‌دهد.

P_20160530_095504_BF

در ادامه این برنامه دکتر صمدی بروجنی دانشیار دانشگاه شهرکرد و مدیر آب منطقه‌ای سابق چهارمحال و بختیاری به سخنرانی پرداخت؛ وی ضمن ابراز خرسندی از اقدام اساتید دانشگاه شهید چمران اهواز عنوان کردند که ورود نخبگان و دانشگاهیان به مسائل جامعه می‌تواند راهگشای مسائل و مشکلات باشد.
وی ادامه داد: ما همه صحبت‌ها و اقداماتی که انجام می‌دهیم در مقابلشان مسئول هستیم، اما در مقابل سکوت‌هایی که انجام می‌دهیم بیشتر مسئول خواهیم بود. این اقدام دانشگاه شهید چمران و اساتید آن یک فتح بابی است برای حل این‌گونه مسائل در کشور.
ایشان سپس به تاریخچه اقدامات صورت گرفته و مراحل انجام‌شده پروژه‌های انتقال آب و بخصوص پروژه انتقال آب موسوم به بهشت‌آباد پرداختند.
دکتر بروجنی گفت: پس از احداث تونل‌های کوهرنگ ۱ و ۲ و… شبکه‌ای از اراضی کشاورزی جدید در استان مقصد پدید آمدند که میزان مصرف آن‌ها بیش از آورده آب تونل هاست. یکی از دلایل آسیب به زاینده‌رود افزایش این حوزه‌های کشاورزی بدون توجه به توان انتقال آب بود. وی در ادامه گفت: در پروژه انتقال آب سرچشمه‌های کارون، ۵ استان کشور درگیر هستند و درصورتی‌که این پروژه‌ها بدون در نظر گرفتن منافع استان‌ها اجرا شود، در آینده به یک مسئله اجتماعی و امنیتی بدل خواهد شد.

P_20160530_112550

در ادامه این برنامه که با حضور تعداد زیادی از اعضای هیئت‌علمی دانشگاه شهید چمران اهواز و مدیر آبفای استان خوزستان و همچنین تنی چند از مسئولان شهر اهواز برگزار می‌شد، دکتر مهدی قمشی؛ درباره انتقال آب از سرشاخه‌های کارون و مشکلات پیش روی آن به سخنرانی پرداخت.
دکتر قمشی گفت: بر اساس معیار فالکن مارک، ما در کشور تنش شدید آبی داریم. همچنین بر اساس شاخص سازمان ملل از سال ۱۹۹۵ در بحران آب قرار داریم.
یکی از کارهای موردنیاز کشور گسترش منابع آبی جدید است. از جمله این موارد می‌توان به شیرین کردن آب دریا اشاره کرد. هرچند از دیدگاه زیست‌محیطی شیرین کردن آب دریا نیز دارای اشکالاتی است، اما ۹۸.۵ درصد آب شیرین از خلیج‌فارس توسط کشورهای حاشیه خلیج‌فارس استخراج می‌شود؛ و تنها ۱.۵ درصد توسط ایران است.
وی گفت: در انتقال آب بین‌حوزه‌ای اولین نکته وجود آب مازاد است. آورد رودخانه کارون بزرگ در استان خوزستان ۱۳.۹ میلیارد مترمکعب در سال‌های اخیر است. مجموع آب موردنیاز کشاورزی، شرب و صنعت خوزستان در حدود ۱۴ میلیارد مترمکعب در سال است که تقریبا یکسان با حد آورد رودخانه کارون است.
دکتر قمشی در ادامه افزود: هزینه انتقال هر مترمکعب آب از این طریق حداقل ۸۴۰ تومان است. ما که جواهر نمی‌خواهیم تولید کنیم!
وی با بررسی استفاده از این آب در صنعت و کشاورزی؛ این کار را غیراقتصادی و اشتباه خواند. قمشی همچنین با اشاره به مشکلات زیست‌محیطی حاصل از این پروژه‌، نسبت به تهدید حاکمیت کشور بر اروندرود هشدار داد.
دکتر قشمی ضمن انتقاد از مشخصات تونل و سد بهشت‌آباد تأکید کرد که مشخصات فنی این طرح برای تأمین آب شرب نیست و بسیار بیش از نیاز آب شرب مردم منطقه است.
در ادامه این برنامه تعدادی از اساتید و کارشناسان این حوزه دربارهٔ پیامدهای طرح انتقال آب بین‌حوزه‌ای به سخنرانی پرداختند.

درباره نویسنده

سید محمد حسین خلیلی

دیدگاه شما چیست