فلسفه و تاریخ علم

زندگی در سال ۲۰۵۷ چگونه خواهد بود؟

جهان آینده - ۲۰۵۷
نوشته شده توسط عرفان کسرایی

فناوری تا کجا پیش خواهد رفت؟ با چه سرعتی و تا چه حد پیشرفته تر و پیچیده تر خواهد شد؟ آیا این پیشرفت شتابدار ؛ زندگی بهتری برای بشر به ارمغان می آورد؟ این پرسش ها تنها بخشی از دغدغه های فکری آینده پژوهان و پژوهشگران علم و فناوری است. دانشمندان مشتاقند پیامدهای پیشرفت فناوری های آینده را  تحلیل و بررسی کنند و حدس بزنند مثلا زندگی بر روی زمین در ده سال ؛ پنجاه سال یا قرن آینده چگونه خواهد بود. مثلا موسسه تامسون رویترز (Thomson Reuters) که ده پیش بینی از تحولات علم و تکنولوژی را تا سال ۲۰۲۵ میلادی منتشر کرد. (مؤسسهٔ اطلاعات علمی یا ISI  بخشی از این موسسهاست). یا IBM که پیش‌بینی‌های خود از پنج سال آینده در حوزه های فناوری از پزشکی گرفته تا صنایع الکترونیک، هوافضا، آموزش منتشر می کند.
۲۰۵۷ عنوان یک  مجموعه سه  قسمتی تلویزیونی است که در سال ۲۰۰۷ ساخته شده و تصورات جالب و پیچیده ای از فناوری های آینده به دست می دهد. از پیشرفت های پزشکی و اعمال جراحی گرفته و اندام های مصنوعی قابل پیوند؛  خودرو های پرنده و شهرهای معلق و شبکه های یکپارچه هوشمند که آینه اتاق و فرمان خودرو و بافت پارچه پیراهن و شرکت بیمه خدمات درمانی را با یکدیگر مرتبط می کند. سنسورهای میکروچیپ کار گذاشته شده در بافت لباس ها اطلاعات پزشکی و وضع سلامت فرد مانند تنفس و ضربان قلب را هر لحظه دریافت و پردازش می کنند. اطلاعاتی که مثلا در جریان حوادث می تواند به کمک تیم پزشکی اورژانس بیاید و در وقت صرفه جویی کند. زمانی که کادر پزشکی با آمبولانس پرنده به محل حادثه می رسد قبل از هر چیز از طریق شبکه یکپارچه؛ بدون معاینه همه اطلاعات سلامتی فرد مصدوم را از قبل در اختیار دارد. با تلفیق فناوری هایی مانند پرینتر سه  بعدی و سلولهای بنیادی؛ قلب مصنوعی در دستگاه پرینت می شود و توسط روبات های جراح به افراد پیوند می شود. این شبکه یکپارچه تبادل اطلاعات از دیگر سو آسیب هایی هم دارد. مهمترین پیامد منفی آن می تواند این باشد که شرکت های بیمه برای دستیابی به  سود بیشتر؛از دسترسی به  اطلاعات بسیار جزیی از وضع سلامت افراد و کنترل افراد سوء استفاده نموده و از بیمه کردن افرادی که در خطر هستند خودداری کنند. قسمت دوم برنامه تلویزیونی  ۲۰۵۷ به شهرهای آینده و به عبارتی به فناوری های پخش تصاویر سه بعدی و آواتارها می پردازد. مساله ای که در واقع برای  محقق شدن آن نیازی نیست تا سال ۲۰۵۷ صبر کنیم و بشر همین حالا هم به فناوری های مشابه آنچه در این مجموعه معرفی می شود دست یافته است. این موضوع بیانگر آن است که سرعت تکنولوژی به صورت حیرت برانگیزی  شتابدار است. پرینترهای سه بعدی و سلولهای بنیادی و اندامهای مصنوعی پیوندی شبیه به آنچه که فیلم برای سال ۲۰۵۷ پیش بینی می کند اگرچه امروزه برای ما مساله ای عادی و روزمره نیست اما دو از تصور و انتظار هم نیست. یعنی بر مبنای همین فناوری های امروز هم می توانیم تصور کنیم چنین روش ها و فناوری هایی همه گیر و عادی خواهد شد.
قسمت سوم مجموعه درباره چهره جهان در سال ۲۰۵۷ است و موسسات پژوهشی بزرگ دنیا از ناسا گرفته تا موسسه ماکس پلانک در پی یافتن جایگزینی قطعی برای  نفت هستند. بحران انرژی به اوج رسیده است و دو فیزیکدان از چین و آمریکا به نام های Paul Sanders و Lichao Wang در یک آزمایشگاه فضایی؛ موفق به ساخت فناوری نوینی می شود که بخش زیادی از انرژی خورشیدی را به الکتریسیته تبدیل می کند. آزمایشگاه این دو پژوهشگر در واقع یک آسانسور فضایی است که به زمین متصل است. بحران انرژی به قدری بالاگرفته که چین و آمریکا را در آستانه یک رویارویی جدی قرار داده است. اما همکاری دو فیزیکدان و ابداع روشی نوین برای بهره گیری از انرژی خورشیدی راه حلی برای منازعات جهانی بر سر منابع انرژی است. ایده اصلی این پیش بینی در واقع باز می گردد به پژوهش های پروفسور فان مکلبرگ Vanmaekelbergh از دانشگاه اوترخت هلند که موفق به ساخت روشی برای تبدیل ۸۰ درصد از انرژی خورشیدی به الکتریسیته شده است. طرح بزرگی که در صورت اجرایی شدن انقلابی در مصرف و منابع انرژی جهان به وجود خواهد آورد.

درباره نویسنده

عرفان کسرایی

کسرایی، عضو انجمن فلسفه علم آلمان و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری در دانشگاه کاسل است
زمینه های پژوهشی او عبارتند از:
-فلسفه فیزیک؛ منطق مدلسازی در ریاضیات مهندسی
-ارتباطات علم و جامعه شناسی شبه علم در ایران
-تاریخ فیزیک مدرن در قرن بیستم

دیدگاه شما چیست