مصاحبه ها

یک برگزیده جشنواره خوارزمی از سرنوشت طرحش می گوید

علیرضامهدی زاده - مبتکر جشنواره خوارزمی
نوشته شده توسط میترا سعیدی کیا

علیرضا مهدی زاده، برنده رتبه دوم ابتکار در جشنواره خوارزمی سال ۱۳۹۱ است. طرح وی با نام «طراحی و ساخت سرمته ویژه برای دیوارهای آجری» توانست در سال مذکور حائز این رتبه گردد. از همین رو علمنا به سراغ این مبتکر جوان و خلاق رفته تا هم از جزییات طرح وی اطلاعاتی کسب نماید و هم از سرنوشت طرحش بعد از گذشته چند سال مطلع گردد. در ادامه شما را به خواندن این گفت و گوی جذاب دعوت می نماییم.

علمنا: آقای مهدی زاده لطفا در خصوص طرح خود توضیح دهید و اینکه چگونه ایده ساخت چنین دستگاهی شکل گرفت؟

اجازه بدهید برای پاسخ به این سوال کمی به عقب برگردیم. بنده درآن مقطع زمانی در سازمان نوسازی مدارس، مسئولیت مقاوم سازی مدارس را بر عهده داشتم که طی بررسی های مشخص شده، می بایست طبق قانون برنامه پنجم برخی مدارس بازسازی شوند تا در برابر زلزله مقاوم گردند. در راستای انجام این وظیفه، متوجه شدم این تغییرات و مقاوم سازی نگرانی هایی هم به دنبال دارد. زیرا برخی از این ساختمان ها بنایی قدیمی با ارزش تاریخی بالایی بودند که این نوسازی باعث می شد تغییراتی عظیم در آنها صورت بگیرد که از ارزش تاریخی آنها بکاهد. به همین منظور در پی این بودیم که بدون تغییر در شکل مدرسه یا هر ساختمانی، به مقاوم سازی آن بپردازیم و اینگونه سرمته هایی را طراحی کردیم که به هیچ عنوان نمونه خارجی و داخلی  نداشت. این  طرح  ارزشمند تلقی می شد زیرا که این ساختمان های با ارزش همچنان پابرجا باقی می ماندند.

علمنا: با توجه به اینکه فرمودید طرح برگزیده شما، نمونه خارجی ندارد، تا آن زمان چگونه و با چه وسیله ویژه ای اقدام به حفاری دیوارها برای مقاوم سازی بناهای تاریخی می شد؟

البته که روش های متداولی برای این کار وجود داشت. ولی روش های گران قیمتی بودند و زمان زیادی را نیز برای حفاری می طلبیدند. از آن جهت گران قیمت بودند زیرا سرمته های آنها از جنس الماس بود.

علمنا: با این وجود از چه روش هایی برای حفاری استفاده می شد؟

دو روش «کورینگ» و «خردایش» از روش های حفاری بودند که در ایران و کشور های دیگر استفاده می شد که معایب زیادی داشتند. به عنوان مثال در روش خردایش ، مته در حین حفاری از مسیر خود منحرف می شد و این  امر ضربه هایی به دیوار ساختمان وارد می کرد که باعث شکسته شدن آجرها و رانده شدن آنها به بیرون می شد. از سوی دیگر روش «کورینگ» علی رغم دقت بالا سرعت پایینی دارد. به عنوان مثال حفاری یک دیوار هفت متری سه ساعت طول می کشید.

علمنا:  حال به سراغ طرح شما برویم، عملکرد طرح شما چگونه بود؟

در این طرح ما دو روش متداول یعنی «کورینگ» و « خردایش» را به طور همزمان ترکیب کردیم که نتایج آزمایشات این طرح خوشبختانه رضایت بخش و مطلوب بود.

علمنا: آیا این سرمته ها کاربرد دیگری دارند؟

از این مته ها می توان علاوه بر مقاوم سازی ساختمان ها و دیوارها در اکتشافت نفت و گاز  هم استفاده کرد.

علمنا: اکنون این طرح در چه وضعیتی است؟

در حال حاضر موضوع کاری ما تغییر کرده و این طرح هم در حال خاک خوردن است.

علمنا: یعنی با توجه به اینکه طرح شما در سال ۹۱ برگزیده شد از آن استقبالی نشد؟

بله. در همان سال برای مقاوم سازی ساختمان های مدارس استقبال شد. ولی به سه علت تجاری سازی آن متوقف شد. ابتدا اینکه بودجه مقاوم سازی مدارس کاهش پیدا کرد و دیگر مدرسه و ساختمانی بازسازی نشد و همچنین این محصول به درستی به بازار عرضه نشد تا مورد استقبال قرار بگیرد و به تولید صنعتی برسد. برای سومین علت هم می توان به واردات سرمته های خارجی به داخل کشور اشاره کرد.

علمنا: استقبال در اکتشافات نفت و گاز چگونه بود؟

در این حوزه هم به دلیل نداشتن ارتباط با صنایع مربوطه موفق نشدیم محصول خود را معرفی و عرضه کنیم.
در صورتی که ما آمادگی لازم برای همکاری با هر سازمان و ارگانی را  بدون چشم داشت مال داریم؛ زیرا فقط به پیشرفت کشور در این حوزه می اندیشیم.

علمنا: یعنی نیاز به حمایت بود تا این طرح به محصول تبدیل و به بازار عرضه شود؟

نمی دانم. شاید کوتاهی از ما بوده یا اینکه مجاری استانداردی در کشور برای عرضه چنین دستگاهی وجود نداشت. در صورتی که محصول نهایی ما نمونه خارجی ندارد و می تواند بازار فروش خوبی داشته باشد.

علمنا: برای تولید انبوه چقدر بودجه نیاز است؟

این طرح بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون دلار هزینه دارد. البته اگر از تجهیزات موجود در بازار داخلی استفاده شود تنها  ۲۰۰ الی ۳۰۰ میلیون نیاز است.

علمنا: چه کشور هایی از دو روش کوردینگ و خردایش استفاده می کنند و این سرمته ها را در اختیار کشور ما قرار می دهند؟

در سی سال گذشته از کشورهای اروپایی مانند دانمارک و چک وارد کشور می شده ولی نوعی که ما طراحی کرده ایم در بازار موجود نیست.

علمنا: به عنوان سوال آخر در این طرح همکار دیگری داشته اید؟

بله این طرح با همکاری جمال الدین برزویی در همان سال ۹۱ انجام گرفت. اکنون که بنده زمینه شغلی خود را تغییر داده ام و دیگر در این حوزه فعالیت نمی کنم و آقای برزویی هم مهاجرت کرده اند.

درباره نویسنده

میترا سعیدی کیا

دیدگاه شما چیست