مصاحبه ها

رازهای موفقیت چهار ساله موزه علم و فناوری / گفت با گو با رئیس موزه

سیف الله جلیلی
نوشته شده توسط بهار امیرکاوه ای

در مراسم روزجهانی موزه که ۲۹ اردیبهشت ماه برگزار شد موزه های برتر کشور با توجه به نوع و وسعت فعالیت در گروه های مختلف و با ارزیابی موسسه ایکوم انتخاب شدند که موزه علم و فناوری موفق شد برای چهارمین سال پیاپی و کسب ۸ شاخص برتر مورد ارزیابی قرار گرفته، عنوان بهترین موزه ایران را کسب نماید.
به همین جهت خبرنگار علمنا به سراغ سیف الله جلیلی، رییس موزه علوم و فناوری کشور رفته است تا با اهداف و دستاوردهای این مجموعه بیشتر آشنا شود و از کم و کیف کسب این عنوان در چهار دوره پیاپی مطلع گردد. در ادامه می توانید متن این مصاحبه را مطالعه نمایید.

علمنا: ابتدا موزه علوم و فناوری را در یک جمله برای خوانندگان علمنا تعریف کنید.

موزه علوم و فناوری یک مرکز علمی است که در آن تاریخ علم ایران و جهان و همچنین پیشرفت های به روز علمی و فناوری دنیا به زبان ساده برای مردم به نمایش گذاشته می شود.

علمنا: با توجه به اینکه موزه علوم و فناوری موفق به کسب عنوان موزه برتر کشور شده است، لطفا در مورد نحوه برگزاری این رقابت و داوری های انجام شده توضیح دهید.

یک موسسه بین المللی تحت عنوان ” ایکوم” وجود دارد که اکثر موزه های علوم و فناوری دنیا عضو این موسسه هستند. ایکوم یک روز را به عنوان روز جهانی موزه معرفی کرده است که در ایران مصادف با ۲۹ اردیبهشت ماه می شود. هرساله هم زمان با این روز مجموع موزه های هر کشور بر اساس شاخص هایی نظیر محافظت و نگهداری، آموزش، پژوهش، کودک و نوجوان و غیره ارزیابی می شوند و موزه هایی برتر شناخته می شوند که در این شاخص ها امتیاز لازم را کسب کرده و زبانزد باشند. معمولا داوران این ارزیابی مخفی هستند که این امتیازهای کسب شده توسط هر موزه را جمع آوری کرده، سپس در این مراسم موزه برگزیده سال را در هر شاخص معرفی می کنند. موزه علوم و فناوری در این دوره توانست با کسب هشت شاخص در زمینه های توسعه مدیریت، روز جهانی موزه، معرفی، تلاش برای بقا، آموزش، گردآوری، نوآوری و خلاقیت و کودک و نوجوان بیشترین امتیاز را کسب کند و موزه برتر شتاخته شود.

علمنا: چه فعالیت هایی توسط موزه علوم و فناوری انجام شده که باعث کسب این عنوان برتر شده است؟

هرکدام از این شاخص ها یک معنای اختصاصی دارد و به نوبه خود فعالیت های ویژه ای را می طلبد. به عنوان مثال برای شاخص توسعه مدیریت، فعالیت های نوآورانه توسط مدیریت انجام شده است که نتیجه آن رشد و توسعه گالری های موزه، ارتباط وسیع با مجامع داخلی و خارجی و معرفی موزه به نحو احسنت بوده است. علاوه بر این برنامه ها و کارگاه های بسیاری برای کودکان و نوجوانان در طول سال اجرا شده است و همچنین در زمینه آموزش نیز باید بگویم هفته ای نیست که در موزه دو یا سه رویداد آموزشی رخ ندهد. به مناسبت های مختلف دوره های آموزشی برای اقشار مختلف با گروه های سنی متفاوت در زمینه های هنری و علمی برگزار می شود که در صورت نیاز اساتیدی از خارج از کشور برای تدریس در این کارگاه های آموزشی حضور پیدا خواهند کرد. کسب شاخص معرفی نیز فعالیت های زیادی را می طلبد که این موزه برای کسب آن برنامه های متنوعی در سایت های خبری، رسانه ملی، روزنامه ها و رادیو اجرا کرده است که برای معرفی موزه بسیار حائز اهمیت بوده است. زیرا موزه علم و فناوی موزه ی جوانی است که اکنون برای سال پنجم است که فعالانه فعالیت می کند که خوشبختانه رشد چشمگیری نیز در این عرصه داشته است.
یکی از مهم ترین نکات برای موزه علوم و فناوری خلاقیت و نوآوری است زیرا این موزه برعکس سایر موزه ها که نشان دهنده قدمت یک کشور و اشیا قدیمی است، یک موزه تعاملی است و حکم یک مرکز علم را دارد، به طوری که تمام اشیا و تجهیزات در این موزه برای بازدید کنندگان ملموس است.

علمنا: با توجه به اینکه موزه علوم و فناوری چهارسال پیاپی است این عنوان را کسب می کند، فعالیت ها در سال های گذشته چه میزان بوده است؟

در دوره های قبل این موزه با کسب یک یا دو شاخص موزه برتر معرفی می شد ولی امسال با کسب هشت آیتم حائز این رتبه شد و این نماینگر پیشرفت این موزه جوان و نوپا است.

علمنا: موزه علوم و فناوری برای سال جاری چه برنامه هایی دارد؟

اولین برنامه موزه پروژه سار “سخنگاه اندیشه های راهبر” است که با هدف گرد هم آوردن ایده پردازان در عرصه های مختلف برنامه ریزی شده است به طوری که در این مراسم هر فرد به مدت ۱۵ دقیقه فرصت دارد اندیشه های خلاقانه و نوآورانه خود را مطرح کند. گفتنی است اولین دوره آن هم ۷ خردادماه سال جاری با حضور نخبگان کشور برگزار می شود. برنامه دیگر جشنواره علم و مردم (علم و عامه) است که همزمان با هفته ترویج علم برگزار خواهد شد و قرار بر این است که با شیوه جدید و نیز با حضور سخنرانانی از خارج از کشور به عنوان مهمان ویژه برگزار شود. علاوه بر این برنامه های بسیاری برای راه اندازی هشت گالری جدید در زمینه های ریاضی، اندازه گیری، نجوم، شیمی، مکانیک، اپتیک و هوافضا داریم. وسایل این گالری ها ساخته و آماده است که به علت نبود فضای کافی قادر به نمایش آنها نیستیم. ولی تمام تلاشمان این است که حداقل تعدادی از آنها را به صورت موقت در فضاهایی دیگر به نمایش بگذاریم تا فضای خود را دریافت کنیم.
قابل ذکر است برای راه اندازی دوازده گالری دیگر در فاز مطالعاتی هستیم که برای سال بعد اجرا خواهد شد.
البته در کنار این برنامه ها فعالیت های روتین موزه مثل برگزاری نمایشگاه سیار در سراسر کشور، کارگاه های آموزشی، برنامه های متنوع و جذاب در سطح ایستگاه های مترو استان تهران و غیره را خواهیم داشت و همچنین در نظر داریم برنامه های حمایتی داشته باشیم تا موسسات خیریه نیز از موزه بازدید کنند و با آنها در تعامل باشیم.

علمنا: حال که صحبت از فضا شد، دریافت ساختمان جدید برای موزه در چه مراحلی است؟

ما همچنان با سازمان شهرداری در حال مذاکرات و تفاهمات هستیم که بتوانیم فضایی مناسب و مطلوب برای موزه دریافت کنیم. ولی هنوز عملا فضایی دریافت نشده است اما این نوید را می دهم که خبرهای خوشی در راه است که به زودی با برگزاری یک نشست خبری، اخبار حاصله را در جمع خبرنگاران مطرح خواهیم کرد.

علمنا: طبق استاد بالا دستی، موزه علوم و فناوری به عنوان مرکز اصلی ترویج علم محسوب شود، برنامه های شما برای تحقق این مهم چیست؟

مجموعه برنامه های موزه در راستای ترویج علم و ساده سازی آن برای مردم است. زیرا اعتقاد بر این است که این گونه موزه ها کمک شایانی به توسعه فرهنگی می کنند، که توسعه فرهنگی نیز بنای یک جامعه است و این موضوع می طلبد که علم را به زبان ساده در میان مردم بیان کرد.

علمنا: موزه علوم و فناوری ایران در قیاس با سایر موزه های این حوزه در جهان در چه جایگاهی است؟

موزه کشور برحسب قدمت پنج ساله اش بسیار رشد کرده است؛ اما فاصله زیادی با موزه های قدیمی جهان دارد. برای پیشرفت تا مراحل والا نیاز به تلاش روز افزون و حمایت های دولتی است. البته با این حال با توسعه های صورت گرفته به آینده بسیار امیدوار هستیم.

درباره نویسنده

بهار امیرکاوه ای

دیدگاه شما چیست