اخبار ایران و جهان

کیوسک کتب علمی: علم در ادبیات علمی تخیلی

۵۰-۳۵۰x560
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

بگذارید گیر کوچکی به جملات قصاری که می‌گوییم و می‌شنویم، بدهیم. جمله‌ی معروفی هست در میان ما که می‌گوییم «نیاز مادر اختراع است.» این جمله معادلی در زبان انگلیسی نیز دارد “Necessity is the mother of invention” که تازه خود از شکل لاتینش بر آمده. منظورم از این حرف‌ها این است که بگویم چقدر جدی و چقدر زیاد از این جمله استفاده می‌شود. نه که بخواهم بگویم اینطور نیست. خیر، در بسیاری از موارد نیاز سبب اختراع و اکتشافات شده است. اما سخت است که بخواهیم تصور کنیم یک زیر دریایی بر اثر نیاز اختراع شده است. یا از قول مطلبی که جایی خواندم؛ مثلاً برادران رایت برای سفر نوروزی بلیط گیرشان نیامده و رفتند هواپیما را اختراع کردند. به طور کل خیلی چیزها تا تصور و تخیل در موردشان شکل نگیرد، اصلاً نیازشان حس نمی‌شود که بر اساسش چیزی کشف یا ساخته شود.
خواندن داستان بیست هزار فرسنگ زیر دریا نوشته‌ی ژول ورن الهام بخش سایمون لِیک، پسر بچه‌ی ۱۲ ساله شده و به این ترتیب او مهندس شناورهای دریایی می‌شود. لیک در سال ۱۸۹۵، آرگوناث، نخستین زیر دریایی که با موفقیت در آب‌های آزاد از آن بهره‌بردادی شد را طراحی کرد و ساخت. ژول ورن تلگراف تبریکی با این مضمون برای لیک فرستاد که «بخشی از تخیل مرا» به واقعیت تبدیل کردی.
اگر بگوییم نیاز مادر اختراع است، تخیل می‌تواند یکی از اجداد پر اهمیت آن باشد. و این ایده‌ای است که رابرت دبلیو بلای در کتابی با عنوان «علم در ادبیات علمی تخیلی» به آن پرداخته است. بلای برای این تخیلات نویسندگان علمی و تخیلی نام پیشگویی علمی تخیلی را بر می‌گزیند و در این کتاب ۸۳ مورد از اختراعات و اکتشافات علمی را در پیشگویی‌های علمی تخیلی ریشه یابی می‌کند.
در این کتاب می‌توانید دنبال کنید که خیال بسیاری از موضوعات علمی را اولین بار چه کسی در سر می‌پروانده و در کتابی این خیال خود را با مردم در میان گذاشته است. موضوعاتی باور نکردنی مانند هوش مصنوعی، همانند سازی، نانو فناوری، بینایی با پرتو ایکس و بسیار موضوعات جذاب و جالب توجه دیگر از جمله ایده‌های اشاره شده در این کتاب هستند که نویسنده به بررسی سرچشمه‌ی آنها در خیال یافته و توضیح می‌دهد که این ایده چگونه مطرح شده و دانشمندان چگونه آن را به واقعیت بدل کرده‌اند.
اگر به داستان‌های علمی و تخیلی علاقمندید و یا سرچشمه‌ی پیدایش بسیاری از مباحث علمی برایمان جذاب است، و حتی اگر فقط در کودکی از طرفداران ژول ورن بوده‌اید، خواندن این کتاب جالب را به شما توصیه می‌کنم.

مشخصات کتاب:
عنوان: علم در ادبیات علمی تخیلی / ۸۳ پیشگویی علمی تخیلی که واقعیت علمی پیدا کرد
مؤلف: رابرت دبلیو بلای
مترجمین: میثم زینلی طهرانی، نگار بزرگمهر
انتشارات: مازیار
تعداد صفحات: ۳۷۶

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست