آخرین اخبار

در جلسه هم‌اندیشی جشنواره “رویش” چه گذشت

رویش
نوشته شده توسط تیم رصد علمنا

تکمیل چرخه ملی نوآوری، رونق بخشیدن به فضای ابتکار، بسیج فضای عمومی برای توجه به زمینه اختراعات و انگیزه بخشیدن به جوانان از مهمترین اهداف آیین‌نامۀ اختراعات است…

نشست هم‌اندیشی جشنواره اختراعات (رویش) با حضور دکتر غلامعلی منتظر؛ معاون برنامه‌ریزی و نظارت بنیاد ملی نخبگان و هیأت‌داوران ملی در تالار اجتماعات بنیاد ملی نخبگان برگزار شد.
در این نشست، منتظر با بیان اینکه شناسایی اختراعات برگزیده از سال ۱۳۸۷ آغاز شد، گفت: بنیاد ملی نخبگان در تلاش بود ضمن شناسایی اختراعات برگزیده، با اعطای تسهیلات ویژه از مخترعان حمایت کند.
وی با اشاره به شاخص‌های اختراع برگزیده در دوره‌های پیش، افزود: تأیید علمی و نوآوری، تولید انبوه، صادرات، تشکیل پرونده در مراجع بین‌المللی ثبت اختراع و ثبت اختراع در مراجع بین‌المللی هر یک امتیاز خاصی در انتخاب اختراع برگزیده داشتند که مجموع امتیازات می‌توانست فرد را به عنوان مخترع برگزیده سطح ۳ معرفی کند.
معاون برنامه‌ریزی و نظارت بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: طبق آیین‌نامه‌های پیشین، برای ارتقاء به سطح ۲، مخترع می بایست حداقل ۳ اختراع به ثبت می‌رساند که همین نگرش پس از مدتی به یکی از آفت‌های حوزه اختراعات تبدیل شد. مخترع‌محور بودن به جای اختراع‌محور بودن، تمرکز روی تعداد اختراع به جای ارتقای اختراع و تجاری‌سازی آن، از مهمترین اشکالات موجود در آیین‌نامه‌ پیشین بود. بر اساس همین اشکالات در تابستان ۱۳۹۳ آیین‌نامه اختراعات بازنگری شد و پس از تصویب در هیات امنای بنیاد از اوایل سال ۱۳۹۴ اجرایی شد.
وی با اشاره به اهداف تعیین‌ شده در آیین‌نامه جدید، اظهار داشت: تکمیل چرخه ملی نوآوری، رونق بخشیدن به فضای ابتکار، بسیج فضای عمومی برای توجه به زمینه اختراعات و انگیزه بخشیدن به جوانان مهمترین اهدافی است که بنیاد ملی نخبگان با اجرای آیین‌نامه جدید آنها را پیگیری می‌کند.
معاون برنامه‌ریزی و نظارت بنیاد ملی نخبگان حضور در جشنواره اختراعات «رویش» را اولین گام ورود در چرخه آیین‌نامه جدید اختراعات برشمرد و گفت: طبق این روند، کشور به ۸ پهنه تقسیم شده که هر یک از استان‌های کشور در یکی از این پهنه‌ها حضور دارد. بر همین اساس در سال گذشته، ۸ جشنواره در ۸ پهنه برگزار شد و در سال جاری نیز از اردیبهشت‌ماه به فاصله دو ماه در میان، ۶ جشنواره در کشور برگزار خواهد شد. در هر جشنواره یک استان به عنوان میزبان و باقی استان‌ها به عنوان همکار فعالیت می‌کنند. در سال جاری استان‌های گیلان، خراسان رضوی، زنجان، کهگیلویه‌وبویراحمد، همدان و قم میزبان جشنواره هستند.
منتظر با بیان اینکه اختراع برگزیده در جشنواره‌های رویش به عنوان سطح ۳ معرفی می‌شود به تسهیلات اعطایی اشاره کرد و بیان داشت: اعطای جایزه نقدی، لحاظ شدن امتیاز در سوابق تحصیلی افراد و نیز در سوابق تسهیلات نظام وظیفه معرفی به پارک فناوری پردیس برای پشتیبانی در فرآیند تواناسازی از مهمترین تسهیلاتی است که بنیاد ملی نخبگان برای اختراع سطح ۳ در نظر گرفته است.
وی با اشاره به اینکه در رویکرد جدید، تسهیلات بیشتر روی توانمندسازی اختراع تمرکز دارند، اظهار داشت: برگزیده‌شدن در جشنواره‌های رویش ابتدای مسیر است و نه انتهای آن. اختراع سطح ۳ باید با ورود به دالان تواناسازی به سمت تولید محصول مطابق با نیازهای جامعه و قابل رقابت در بازار سرمایه حرکت کند. به همین دلیل تسهیلات تواناسازی در دو بخش علمی و فناوری به افراد اعطا خواهد شد. در بخش علمی، برگزیده شدن اختراع در جشنواره‌های رویش، امتیازی برای فرد در جدول امتیازات آیین‌نامه‌های جایزه تحصیلی محسوب می‌شود که البته این به این معنا نیست مخترع صرف برگزیده‌شدن اختراع، بتواند از تسهیلات آیین‌نامه‌های جایزه استفاده کند.
معاون برنامه‌ریزی و نظارت بنیاد ملی نخبگان اضافه کرد: در بخش تواناسازی در حوزه فناوری، از اواسط سال گذشته و در پی امضای تفاهم‌نامه با پارک فناوری پردیس اگر فرد مخترع به تکمیل چرخه نوآوری و رساندن اختراع به محصول بازارمحور تمایل داشته باشد می‌تواند از تمامی امکانات فیزیکی و مشاوره‌ای پارک فناوری پردیس برخوردار شود. تمامی هزینه‌های حضور فرد در این مرحله از سوی بنیاد ملی نخبگان پرداخت خواهد شد.
منتظر خاطرنشان کرد: توقع نیست که همه اختراعات برگزیده به محصول تجاری تبدیل شوند. اگر مسیر به درستی طی شود و از بین ۱۰۰ اختراع برگزیده و در یک فرآیند سه ساله، ۵ اختراع به شرکت دانش‌بنیان ختم شوند، بنیاد به هدف خود رسیده است.
وی در ادامه پرهیز از تصدی‌گری در امور اجرایی را یکی از رویکردهای اولویت‌دار بنیاد ملی نخبگان در دور جدید عنوان کرد و گفت: بنیاد در تلاش است در چرخه یادشده نقش نظارتی و داوری ایفا کند نه اینکه وارد عرصه اجرایی شود. بر مبنای همین رویکرد در سال گذشته جشنواره اختراعات تهران و البرز توسط دانشگاه آزاد اسلامی کرج و با امکانات این نهاد برگزار شد اما داوری‌ها بر عهده هیأت‌داوری بنیاد ملی نخبگان بود. در سال جاری نیز بنیاد آمادگی دارد با همه نهادها و دستگاه‌های درون‌استانی در این مورد همکاری و تعامل کند.
معاون برنامه‌ریزی و نظارت بنیاد ملی نخبگان با اشاره به آمار کمی اختراعات برگزیده در سال‌های اخیر، اظهار داشت: در سال ۱۳۹۳ از بین ۱۹۵۰ اختراع متقاضی، حدود ۱۰۰۰ اختراع پس از داوری اولیه موفق به حضور در جشنواره شدند که از این تعداد ۱۳۵ اخترع در نهایت برگزیده شد. در سال ۱۳۹۴ جمعاً ۱۳۰۰ اختراع متقاضی شرکت در جشنواره بودند که پس از داوری اولیه، از این تعداد ۷۳۱ اختراع مجاز به حضور در جشنواره رویش شدند که پس از داوری نهایی ۱۳۰ اختراع به عنوان اختراع سطح ۳ معرفی شد.
منتظر ادامه داد: در سال گذشته ۱۸% طرح‌های حاضر در مرحله نهایی به عنوان سطح ۳ برگزیده شده است. همچنین در سال ۱۳۹۳، ۲۲ استان حداقل یک اختراع برگزیده داشتند که این آمار در سال ۱۳۹۴ به ۲۵ استان افزایش یافته است. بیشترین اختراعات عرضه شده در جشنواره‌ها در زمینه برق، قدرت، الکترونیک و کامپیوتر و کمترین در حوزه علوم دریایی و غذایی بوده است.
وی در بخش دیگری به موضوع داوری‌ها نیز اشاره کرد و گفت: شاخص‌های داوری در جشنواره اختراعات کاملاً مشخص است اما شفاف‌تر شدن آنها سبب می‌شود اعتراضات به کمترین حد خود برسد و روند انتخاب‌ها تسهیل و تسریع شود. در این بین استفاده از توان و قابلیت‌های داوران استانی نیز باید مورد توجه باشد که البته نگاه آنان باید با رویکردهای بنیاد ملی نخبگان همگن و هم‌سو باشد.

درباره نویسنده

تیم رصد علمنا

دیدگاه شما چیست