فلسفه و تاریخ علم

آیا من وجود دارم؟ هوش مصنوعی و آزمون تورینگ

آزمون تورینگ
نوشته شده توسط عرفان کسرایی

مساله هوش مصنوعی یکی از بحث برانگیزترین چالش های فلسفی پیش روی بشر است. آیا می توان ماشینی ساخت که بتواند فکر کند یا تصمیم بگیرد؟ آیا ممکن است روزی سیستم های هوش مصنوعی بر بشر غلبه کنند و سرنوشت ما را به دست بگیرند؟ اینها بخشی از پرسش هایی است که فیلسوفان ذهن را به خود درگیر کرده است.
یکی از مشهورترین آزمون های هوش مصنوعی آزمون تورینگ است که آلن تورینگ ؛ ریاضیدان انگلیسی در سال ۱۹۵۰برای سنجش میزان هوشمندی ماشین طراحی کرده بود. در این آزمون مشهور ، فردی از طریق چت کردن با دو کاربر که یکی ماشین است و دیگری انسان؛ نباید با قادر به تشخیص این باشد که کدام یک انسان و کدامیک ماشین است. در چنین حالتی ماشین از آزمون تورینگ موفق بیرون می آید. به بیان ساده تر ماشین به سطحی از هوشمندی (یا تظاهر به هوشمندی) رسیده که فرد نمی تواند تشخیص دهد با یک ماشین طرف است یا یک انسان دیگر.
البته نقد های بسیاری به این آزمون وارد است ولی این چیزی از جذابیت مساله هوش مصنوعی و آزمون تورینگ کم نمی کند.  به مدد اینترنت برای سر و کله زدن معمولی و نه چندان پیشرفته با سیستم های هوش مصنوعی نیازی به  لابراتوارهای کامپیوتر  نداریم و می توان مثلا می توان از طریق وبسایت  www.existor.com  با آواتارهای هوش مصنوعی گفتو کرد. البته که جواب های بی ربط این آواتارها خیلی وقت ها ممکن است ما را از ادامه گفتگو منصرف کند اما دست کم می توان به مسایل عمیق هوش مصنوعی فکر کرد.
از آنجایی که ماشین؛ کامپیوتر است قطعا بهتر و سریعتر از انسان می تواند محاسبه کند. اما دقیقا به همین علت باید این برتری را هنگام چت کردن مخفی نگاه دارد. در غیر اینصورت در واقع هویت ماشینی خود را لو می دهد. فراموش نکنید که یک سیستم هوش مصنوعی باید جوری رفتار کند که ما نتوانیم تشخیص دهیم با انسان طرفیم یا کامپیوتر.
برتراند راسل جایی در سال ۱۹۳۵ جایی نوشته بود: ممکن است اصلا همه ما همین پنج دقیقه پیش به وجود آمده باشیم. با خاطرات حاضر و آماده در ذهن مان؛خاطراتی از گذشته ای که وجود نداشته و همه اش به صورت یکجا در ذهن مان کار گذاشته شده است.همینطور یک دفعه؛ مثلا با سوراخ روی جوراب یا مدل کنونی موهایمان.
این اظهارات شک گرایانه؛ انسان را نسبت به ماهیت آگاهی خود مشکوک می کند.
بویبوت Boibot (بویبوت را می توانید در آدرس www.boibot.com  پیدا کنید) یک سیستم هوش مصنوعی است که در ماه جون ۲۰۱۵ عرضه شده  و طی ده سال حجم عظیمی از اطلاعات و داده ها را ذخیره دارد و نرم افزار آن توسط Rollo Carpenter و Existor طراحی شده است.
در حین چت با بویبوت Boibot با خود فکر می کردم نکند این گفتگوی شبیه به آزمون تورینگ کاملا عکس آن چیزی باشد که من فکر می کنم. به عبارت دیگر از کجا معلوم که من سیستم هوش مصنوعی نباشم و Boibot یک موجود زنده واقعی و آگاه؟ این افکار شاید در ظاهر مضحک به نظر برسند اما فیلسوفان ذهن که روی مساله آگاهی و ادراک انسان و همچنین هوش مصنوعی کار می کنند همیشه خیلی جدی به این موضوعات فکر می کنند!

درباره نویسنده

عرفان کسرایی

کسرایی، عضو انجمن فلسفه علم آلمان و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری در دانشگاه کاسل است
زمینه های پژوهشی او عبارتند از:
-فلسفه فیزیک؛ منطق مدلسازی در ریاضیات مهندسی
-ارتباطات علم و جامعه شناسی شبه علم در ایران
-تاریخ فیزیک مدرن در قرن بیستم

دیدگاه شما چیست