آخرین اخبار

بومی سازی نمونه برداری از مغز استخوان

دکتر نبی اله ابوالفتحی
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

خون از مایع لزجی به نام پلاسما و یاخته های شناور آن که توسط مغز استخوان تولید می شود تشکیل شده است. مغز استخوان ماده ای نرم و اسفنجی شکل است که داخل استخوانها یافت می شود. این ماده حاوی یاخته ‌هایی است که یاخته‌ های مادر یا سلول پایه (Stem cell) نامیده می شود و وظیفه آنها تولید یاخته‌ های خونی است.
سرطان خون (لوسمی) نوعی بیماری پیش رونده و بدخیم اعضای خون ساز بدن است که با تکثیر و تکامل ناقص گویچه‌های سفید خون و پیش سازهای آن در خون و مغز استخوان ایجاد می شود.
لوسمی یا لوکمی leukemia ریشه در زبان لاتین به معنای “خون سفید” دارد و فرآیند تکثیر، خونسازی و ایمنی طبیعی بدن را مختل می ‌کند. اجتماع این یاخته های سرطانی در خارج از مغز استخوان، موجب تشکیل توده هایی در اندامهای حیاتی بدن نظیر مغز و یا بزرگ شدن غده های لنفاوی، طحال، کبد و ناهنجاری عملکرد اندامهای حیاتی بدن می شوند.
لوسمی شایع ترین سرطان اطفال در جهان است.
نمونه برداری از مایع مغز نخاع و نمونه برداری از غدد لنفاوی از روش های تشخیصی سرطان خون است، نمونه برداری یا بیوپسی (biopsy) مغز استخوان، بررسی میکروسکوپی از نمونه بافت سرطان است و مطمئن ترین روش برای تشخیص لوسمی و نوع آن به حساب می آید.
اخیرا یکی از اعضای هیات علمی دانشکده مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دستگاه “سوزن بیوپسی” را ابداع کرده است. دکتر “نبی اله ابوالفتحی” درباره دستگاه ابداعی اخیر خود گفت: نمونه سازی دستگاه بیوپسی بن مرو در نمونه برداری از مغز استخوان برای سیستم های تشخیصی استفاده می شود و سوزن می تواند از مغز استخوان نمونه برداری کند.
دکتر ابوالفتحی افزود: گاهی لازم است از ناحیه ای که مغز استخوان فرد بیمار در آنجا ساخته می شود نمونه برداری و آزمایش صورت گیرد و این امر مخصوصا درمورد کسانی که مشکوک به سرطان خون هستند و نیاز به انجام مطالعه دقیق تر روی آنها وجود دارد، ضرورت پیدا می کند.
به گفته وی، استخوان ناحیه لگن و ناحیه جناغ سینه، محل هایی هستند که معمولا برای نمونه برداری بافت استخوان مورد استفاده قرار می گیرند و طول سوزن بیوپسی بسته به نیاز بازار و جثه فرد در اندازه های مختلف طراحی و استفاده می شود.
وی تصریح کرد: سوزن بیوپسی بعد از یک سال و نیم تلاش تحقیقاتی برای اولین بار در ایران بومی سازی شده و هرچند نمونه خارجی دارد ولی ما دانش فنی آن را با توجه به نیازهای کشور خودمان توسعه دادیم.
دکترابوالفتحی بیان داشت: سوزن بیوپسی که درمرحله تست آزمایشگاهی حیوانی است، نتیجه بسیار خوبی روی نمونه برداری بافت مغز استخوان گوسفند داشته و تست های مکانیکی و استاندارد را گذرانده و مدارک لازم برای گرفتن مجوز به اداره تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت ارسال شده است.
این محقق یادآور شد: با توجه به مصرف دائمی ایران که سالانه ۳۴ میلیارد ریال صرف تهیه این دستگاه از کشورهای مختلف می شود با این اقدام عملا هم یک محصول جدید ساخته شده که علاوه بر جلوگیری از خروج ارز از کشور، ایجاد اشتغال را نیز به دنبال داشته است.
وی ایجاد شرایط کارآفرینی برای فارغ التحصیلان دانشگاهی را یکی از اهداف مجموعه خود عنوان کرد و گفت: متاسفانه شاهدیم نرخ بیکاری دانش آموختگان دانشگاه ها از نرخ بیکاری دیگر افراد جامعه بالاتر است و برای ما اهمیت بسیاری دارد که از دانش خودمان، محصول و اشتغال ایجاد کنیم و کارآفرین باشیم.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست