پزشکی و سلامت

مهمترین اکتشافات پزشکی در سالی که گذشت (۱)

پزشکی
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

دانشمندان سال پرکاری را به خصوص در حوزه‌‌ی زیست شناسی و پزشکی پشت سر گذاشتند. اکتشافات مهمی انجام شد و قدم‌های بزرگی در بیوتکنولوژی برداشته شد که تاثیر زیادی بر آینده‌ی سلامت بشر خواهد داشت. در اینجا به معرفی ۱۰ مورد از اکتشافات مهم (طی دو قسمت) در حوزه‌ی پزشکی در سال گذشته می‌پردازیم.

آنتی بیوتیک

۱۰-کشف اولین آنتی‌بیوتیک جدید پس از ۳۰ سال

از سال ۱۹۸۷ تا کنون هیچ نوع آنتی‌بیوتیک جدیدی که به عنوان دارو مورد استفاده قرار گیرد کشف نشده است و عفونت‌هایی که در اثر مقاوت به آنتی‌بیوتیک‌های موجود، به وجود آمده در حال شیوع است. اما به تازگی دانشمندان در دانشگاه بن آلمان با همکاری دانشگاه نورث ایسترن در بوستون از اکتشاف رده‌ی جدیدی از آنتی‌بیوتیک‌ها که شامل ۲۵ آنتی‌بیوتیکال جدید است، پرده برداشتند که قادر است علیه طیف گسترده‌ای از عفونت‌های کشنده مانند نومونیا (ذات‌الریه)، توبروکلوز (سل) و عفونت‌های خونی و بافتی عمل کند. مطالعات نشان داد این آنتی‌بیوتیک با از بین بردن توانایی میکروب‌ها و باکتری‌ها در ساخت دیواره‌ی سلولی، آن‌ها را می‌کشد و بنابراین این میکروب‌ها نمی‌توانند‌ مقاومتی نسبت به این دارو ایجاد کنند.
تیکسوباکتین (teixobactin) به طور ویژه بر روی بیماری سل موثر است. این بیماری امروزه در بسیاری از کشورها به ویژه در اروپای شرقی در حال بازگشت است. عملکرد موثر این دارو بر روی موش‌ها باعث شد که تست‌ این دارو بر روی انسان انجام شود و انتظار می‌رود که طی ۵ سال آینده این آنتی‌بیوتیک‌ جدید در جهان مورد استقبال قرار گیرد.

تار صوتی

۹- کشت تارهای صوتی

در گذشته اگر تارهای صوتی انسان آسیب می‌دید پزشکان تارها صوتی اجساد را جایگزین آن می کردند که این کار نیاز به استفاده از مقدار زیادی از داروهای سرکوب کننده‌ی سیستم ایمنی برای جلوگیری از پس زدن عضو جایگزین شده بود. اما به تازگی محققان دانشگاه پزشکی ویسکانسن موفق به کشت و رشد ۱۷۰ مجموعه تارصوتی انسان در آزمایشگاه شدند.
دکتر ناتان ولهام (Dr. Nathan Welham) مولف ارشد این مطالعه بود. تیم محققان ابتدا نمونه‌های سلولی از چهار دواطلب و یک جسد را جمع‌آوری کرده و سپس آن‌ها را در چهارچوب کلاژن کشت دادند. نتیجه این شد که نمونه‌ها ظرف دو هفته به تارصوتی کاربردی تبدیل شدند. پس از تولید این تارها، محققان متخصص حنجره آن را روی کلیه موش‌های آزمایشگاهی پیوند زده تا معلوم شود که بدن میزبان جدید آن را پس نخواهد زد.
این تحقیق به بخش مهندسی زیستی حنجره مربوط می‌شود و FDA برای تایید آن نیاز با آزمایش‌های زیاد حیوانی قبل از تست روی انسان دارد.

داروی سرطان

۸- کشت تارهای صوتی

داروی تاسیژنا (Tasigna) یا نیلوتینیب (aka nilotinib) دارویی است که به طور معمول برای بیماران مبتلا به سرطان خون مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما به تازگی پژوهشی در مرکز پزشکی دانشگاه جورج تاون پیشنهاد می‌کند که این دارو می‌تواند در کنترل بیماری پارکینسون بسیار موثر باشد و این عمل را از طریق افزایش ادراک محیط، بهبود توانایی انجام حرکات و توانایی اعمال غیر حرکتی به انجام می‌رساند. این نتایج، امید تازه‌ای را به بیماران بخشیده است.
محققان امریکایی در یک کارآزمایی بالینی برای یک دوره‌ی شش ماهه این دارو را روی ۱۲ فرد مبتلا به پارکینسون امتحان کردند. این افراد میزان افزایش یابنده‌ای از نیلوتینیب را دریافت کرده و در انتهای دوره تمام افراد مورد آزمایش میزان بهبود بسیار زیادی را نشان دادند.
هدف بعدی این تحقیقات اطمینان از این موضوع است که آیا بدن انسان قدرت تحمل این دارو را به طوری که عوارض جانبی ایجاد نشود، دارد یا خیر.

قفسه سینه چاپ شده

۷- اولین قفسه‌ی سینه‌ی چاپ شده

در سال‌های اخیر پرینت سه بُعدی با ایجاد ابداعات و نوآوری‌های مختلف توجه بسیاری از رشته‌ها از جمله پزشکی را به خود جلب کرده است. در سال‌های اخیر پزشکان در بیمارستان دانشگاه سالامانکای اسپانیا اولین پیوند قفسه‌ی سینه‌ را با استفاده از چاپ سه بعدی پروتز سینه، انجام دادند.
در بیمار مبتلا به سرطان دیواره‌ی قفسه‌ی سینه، پزشکان ناچارند برای دسترسی به تومورها و جلوگیری از گسترش آن‌ها، قسمت‌هایی از قفسه‌ی سینه‌ی بیمار را برداشته و با نوع مصنوعی آن جایگزین کنند. ایمپلنت‌ قسمت‌های بزرگ اسکلتی از ترکیبات متفاوتی تشکیل شده است که می‌تواند با گذشت زمان سست شده و مشکلات پزشکی جدیدی ایجاد کند. علاوه بر این، ساختار اسکلتی هر شخص منحصر به فرد است و این موضوع جایگذاری مناسب ایمپلنت را پیچیده می‌نماید.

مغز

۶- تبدیل سلول‌های پوست به سلول‌های مغزی

دانشمندان موسسه‌ی سالک در کالیفرنیا روشی را برای تبدیل سلول‌های پوست به سلول‌های مغز توسعه دادند و چندین کاربرد برای این تکنیک جدید یافتند.
تا کنون، نورون‌های تکوین یافته در شرایط آزمایشگاهی تنها قادر به تولید ماده‌ی شیمیایی گلوتامات بودند. اما دانشمندان راهی را برای برای تبدیل سلول‌های پوست به سلول‌های قدیمی مغز یافتند و این موضوع باعث می‌شود که متخصصان آلزایمر و پارکینسون به راحتی بتوانند بافت مغزی را که دچار پیری شده است، به خوبی مطالعه کند.
بعضی از محققین، سلول‌های مغزی تولید شده به صورت مصنوعی را به صورت نورون‌های ترشح کننده‌ی سروتونین تمایز دادند و به این وسیله قادر به مطالعه‌ی مستقیم بیماری‌هایی مانند اوتیسم، اسکیزوفرنی و افسردگی شدند. بنابراین یک مزیت اصلی این تکنیک جدید، ایجاد امکان مطالعه گسترده بیماری‌های مغزی به شمار می‌آید.

پایان قسمت نخست…

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست