پزشکی و سلامت

افسردگی پس از «تماشای عیاشانه»

تماشای تلویزیون
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

این روزها سریال‌های تلویزیونی، چیزهایی هستند که معمولاً در دستگاه‌های پخش فیلم خانگی، رایانه‌های شخصی و به طور خلاصه هر چیزی جز شبکه‌های تلویزیونی تماشا می‌کنیم. در ایران نیز با پا گرفتن اینترنت پر سرعت، تب و تاب دانلود سریال‌های خارجی و تماشای آنها از سریال‌هایی مانند Lost و Prison Break شروع شد. رفته رفته تولیدات داخلی نیز به سمت ساخت و توزیع سریال‌ها خارج از شبکه‌های تلویزیون سوق پیدا کرد. این روزها بازار این سریال‌ها با انتشار سریالی مانند شهرزاد داغ‌تر نیز شده است. از حق نگذریم این سریال‌ها در ایران، به هر دلیلی، خوش‌ساخت تر و جذاب‌تر از سریال‌هایی هستند که از شبکه‌های تلویزیونی پخش می‌شوند.
اگر به تماشای فیلم و سریال علاقمندید حتماً تا به حال برایتان پیش آمده که چند قسمت سریال محبوبتان را یکجا و پشت سر هم تماشا کنید. بعضاً گزارش شده است که افرادی – که تعداد آن‌ها کم هم نیست – یک فصل از یک سریال را پشت سر هم و بی‌وقفه تماشا می‌کنند. در این متن به این نوع تماشای مداوم و پشت سر هم «تماشای عیاشانه» می‌گوییم که معادل واژه “Binge-Watching” در زبان انگلیسی است. جالب است بدانید لغتنامه کالینز، این لغت را لغت سال ۲۰۱۵ معرفی کرد.
متیو اشنایر نویسنده نیویورک تایمز احساس خود را زمانی که به آخر تماشای عیاشانه‌ی سری کمدی عزیز انصاری رو به پایان بود، با لغات «مضطرب، آرزومند و حس فقدان» بیان کرد.
چند سال پیش هم یک تماشاگر عیاشانه در مصاحبه‌ای با تریبون ستاره‌ مینیاپولیس گفت که پس از اتمام برنامه مورد علاقه‌اش «افسردگی» و «خلاء» را در خود حس کرده‌است.
در شبکه‌های مجازی نیز بسیاری همین احساس را عنوان کرده‌اند.
اما آیا این تنها تجربه چند نفر از افرادیست که بیش از اندازه تلویزیون نگاه کرده‌اند و نیاز به هوای تازه دارند؟ یا تماشای عیاشانه واقعاً می‌تواند روی صحت و سلامتی شما تأثیر بگذارد؟
طبق اعلان دفتر آمار کار ایالات متحده تماشای تلویزیون عادی‌ترین فعالیت اوغات فراغت در ایالات متحده است. به طور متوسط امریکایی‌ها دو ساعت و چهل و نه دقیقه در روز به تماشای تلویزون می‌پردازند که این میزان نیمی از فعالیت‌ها فراغت روزانه آن‌ها را تشکیل می‌دهد. اما نحوه استفاده از تلویزیون به سرعت در حال تغییر است و تماشای عیاشانه به عنوان یک پدیده جدید مطرح شده است. همان‌طور که پیش‌تر گفته شد، این پدیده تا جایی رشد کرده است که این واژه به عنوان واژه سال انتخاب شد.
طبق یک نظرسنجی توسط نت‌فلیکس (Netflix) 73 درصد پاسخ‌دهندگان تماشای عیاشانه را به عنوان یک رفتار قابل قبول می‌پذیرند و طبق یک نظرسنجی دیگر توسط (TiVo) 92 درصد از پاسخ‌دهندگان تا به حال این کار را انجام داده‌اند.
آیا تماشای عیاشانه رابطه‌ای با بیماری روحی دارد؟
مدت زیادی است که ارتباط تماشای بیش از حد تلویزیون با مشکلات سلامتی کشف شده‌است. مطالعات علمی نشان داده‌اند که تماشای تلویزیون به مدت طولانی خطر ابتلا به مرض چاقی و امراض مربوط مانند دیابت را بیشتر می‌کند. این رفتار همچنین معضلات سلامتی همچون افسردگی ارتباط داده شده است.
یک مطالعه جدید توسط ای اند. ام تگزاس (Texas A&M) نشان داده‌است که پدیده تماشای عیاشانه با احساس افسردگی و تنهایی گره خورده است. همچنین آن‌ها یافته‌اند که کسانی که به تماشای عیاشانه تداوم دارند از توانایی خود-تنظیم (Self-regulation) برای توقف بی‌بهره‌اند و اظهار کرده‌اند که تماشای عیاشانه شاید یک نوع رفتاری اعتیاد گونه باشد.
یک مطالعه توسط مونیتا کارماکار و جسیکا اسلون کروگر دانشجویان دکترای دانشگاه تولیدو (Toledo) در بین ۴۰۶ نفر از بزرگسالان آمریکای شمالی صورت پذیرفته، اطلاعات جالب توجهی در اختیار می‌گذارد. این مطالعه به منظور آشنایی بیشتر با تماشاگران عیاشانه مخصوصلاً‌ نحوه تماشا کردن، وضعیت سلامت روانی و میزان مقبولیت‌ آن‌ها در میان دوستانشان انجام گرفت. اکثر پاسخ دهندگان تعریف تماشای عیاشانه را برابر دو تا پنچ ساعت تماشای مداوم در یک روز می‌دانستند. ۳۵ درصد آن‌ها اعتراف کردند که این کار را انجام می‌دهند. کسانی که خود را جزء تماشاگران عیاشانه می‌دانند، در هفت روز گذشته میزان بیشتری به تلویزیون دیدن اختصاص داده و احتمال اعتراف به اعتیاد در آن‌ها بیشتر است.
«نکته مهم مطالعه ما این است که احتمال گزارش نگرانی، اضطراب و افسردگی در افرادی که به تماشای عیاشانه خود معترفند بیشتر است. ما توانستیم درنهایت رابطه‌ی بین تماشای عیاشانه، مدت زمان تماشا و وضعیت سلامت روانی را اثبات کنیم.»
اما این نتایج باید با دقت تفسیر شوند. این مطالعات تنها به وجود ارتباط، و نه علت دلالت می‌کنند. محققین هنوز نمی‌دانند که آیا تماشای عیاشانه موجب بروز این مشکلات می‌شود و یا نگرانی، اضطراب و افسردگی باعث می‌شند تا فرد به این رفتار روی آورد. به عبارت دیگر، ممکن است مردم به طور عیاشانه به تماشا بپردازند تا به طور موقت از احساس نگرانی و اضطراب خود بکاهند.
مطمئناً تحقیقات بیشتری نیاز است تا تأثیرات واقعی تماشای عیاشانه در سلامت جسمی و روانی آشکار شود. در این میان شاید فکر خوبی باشد تا دفعه بعدی که قسمتی از سریال شهرزاد یا سریال Breaking Bad ( که به تازگی دوبله فارسی آن در حال انتشار است) به پایان می‌رسد، کمی قدرت بازداری را با خود تمرین کنید و از زدن دکمه بعدی خود‌ داری کنید.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست