سرویس انسان شناسی

دوربین علمنا: گشتی در “حلبی آباد هند”

گشتی در حلبی آباد هند
نوشته شده توسط یوسف سرافراز

همه‌ی شهرهای هندوستان پر سر و صدا هستند، اما هیچ‌کدام به پای سر و صدای ۲۴/۷ دسی‌بلی مومبای، یا همان بمبئی سابق، نمی‌رسند. شهری که در آن ترافیک هرگز پایان نمی‌یابد و بوق‌ها همیشه صدایشان برقرار است. با این حال، سر و صدا در داراوی یک مشکل شناخته نمی‌شود؛ حلبی‌آباد شلوغی متشکل از یک میلیون نفر که در هر یک جیب آن (۰٫۴ هکتار) هجده هزار نفر چپیده‌اند.
شب‌ها، در هزارتوی کوچه‌هایی که پهنای‌شان کفاف غان‌غان سه‌چرخه‌ها را هم نمی‌دهد، این محلّه به آرامی [قلب] یک جنگل انبوه است. هنگامی که با اتاق اشتراکی  ۲۸ متر مربع با ۱۵ نفر و تعداد بیشماری موش خو گرفتید، آن‌وقت است که حس آرامش عجیبی از راه می‌رسد.
داراوی معمولا «بزرگ‌ترین حلبی‌آبادی در آسیا» نامیده می‌شود، و بعضی وقت‌ها نیز با اغماض «بزرگ‌‌ترین حلبی‌آبادی در دنیا». البته که این [گزاره] درست نیست. محله‌ی نزا-چالکو-ایتزای مکزیکوسیتی چهار برابر چنین جمعیتی را در خود دارد. در آسیا، اورنگی کراچی از داراوی پیشی گرفته است. حتی در بمبئی، در حدود نیمی از جمعیت ۱۲ میلیونی شهر در مکان‌هایی زندگی می‌کنند که با حسن تعبیر سکونت‌گاه‌ «غیررسمی» نامیده می‌شوند. دیگر حلبی‌آبادی‌ها نیز در اندازه و کثافت رقبای داراوی هستند.
با این حال، داراوی در میان حلبی‌آبادی‌ها همچنان منحصر به‌فرد باقی مانده است. وصله‌ی ‌نچسبی در قلب بمبئی که تبلور وزن حسّی و تاریخی هارلم [(مسکن آفریقایی- آمریکایی‌ها در نیویورک)] در شبه‌قاره است، چه به لحاظ جغرافیایی، چه روان‌شناختی و چه معنوی. محل قرارگیری‌اش هم باعث شده تا مِلک داراوی در بمبئی حسابی داغ باشد، شهری که هند امید زیادی دارد تا بتواند روزی رقیب اقتصادی چین شود. در سیاره‌ای که نیمی از انسان‌ها به زودی در شهرها زندگی خواهند کرد، داراوی در حکم پنجره‌ای است رو به آینده‌ی شهرهای در حال گسترش هند و فضاهای شهری در هر نقطه‌ی دیگری.
از هر کدام از ساکنین قدیمی داراوی –بعضی خانواده‌ها برای سه نسل یا حتی بیش از سه نسل در اینجا ساکن بوده‌اند- که بپرسید داراوی چگونه به وجود آمده است خواهند گفت: «ما داراوی را ساختیم». این چندان هم دور از واقعیت نیست. تا اواخر قرن نوزدهم، این منطقه‌ی بمبئی مرداب حرا بود که کولی‌های ماهی‌گیر در آن ساکن بودند. هنگامی که مرداب با برگ‌های نارگیل، ماهی‌های فاسد و فضولات انسانی پر شد، کولی‌ها از میدان ماهی‌گیریشان محروم شدند- آن‌ها به زودی به قاچاق مشروب روی آوردند- اما اتاق‌ها در دسترس دیگران قرار گرفت. مدتی بعد کومبهارها از گجرات برای ایجاد یک مستعمره‌ی سفال‌گری به این منطقه آمدند. تَمیل‌ها نیز از جنوب رسیدند و دباغ‌خانه‌هایی را در منطقه بازکردند. هزاران نفر نیز از اوتار پرادش برای کار در صنعت پررونق نساجی به این منطقه سفر کردند. نتیجه چیزی جز متنوع‌ترین حلبی‌آبادی‌ها نیست، بدون شک حلبی‌آبادی‌ها متنوع‌ترین بخش بمئبی هستند، شهری که خود متنوع‌ترین شهر هند است.
برای آشنایی با ریتم [زندگی] در داراوی باید چند صباحی در کوچه سه فوتی (یک متری) راجندرا پراساد در یک چول اقامت گزید. ترنم نیایش صبحگاهی، با صدای ازدحام جمعیتی که در پی آب هستند می‌شکند. تا همین اواخر تعداد کمی از ساکنین داراوی کنسول آب داشتند. ساکنان همچون میرا سینگ، زنی که ۳۵ سال در خیابان زندگی کرده است، یک مایل (دو کیلومتر) پیاده می‌روند تا برای آشپزی و مصارف روزانه آب بردارند. او برای پر کردن سطل‌اش مجبور است که چیزی هم به دلال‌های محلی بدهد. چنین چیزی چگونگی پیش‌برد کارها را در مناطق مسکونی غیررسمی که بوروکراسی فشلی دارند نشان می‌دهد. ساکنین به خاطر وضعیت غیرقانونی‌شان از خدمات عمومی محروم‌اند، و اغلب خود را مرهون مرحمت «مافیای زمین» می‌یابند. دلال‌های آب و دلال‌های برق وجود دارند. به همین خاطر، ساکنین چولِ راجندرا پراساد خوش‌شانس هستند. این روزها، با کلاه‌برداری یا با هر ترفند دیگری، تقریباً همه خانواده‌های ساکن در خیابان شیر آب خودشان را دارند. و امروز، مثل هر روز دیگر، ساکنین شلنگ‌های‌شان را برای شستن کوچه یا گذر باز می‌کنند مشابه آن‌هایی که در راهروی خانه‌ها‌شان می‎ایستند و مسواک می‌زنند.
ادامه دارد…

تصاویر اختصاصی علمنا از این محله را ببینید.

محله داراوی هند - حلبی آباد هند - Dharavi ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲

+ عکاس: حامد سلمانی

+ نوشته اصلی این مطلب از آن نشنال جئوگرافیک می باشد و برگردانى توسط یوسف سرافراز صورت گرفته است./

درباره نویسنده

یوسف سرافراز

دیدگاه شما چیست