اخبار

کلاف کلافه کننده کنکور و گره ای که متولی زیاد دارد!

کلاف کنکور
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

موضوع جنجالی حذف کنکور و جایگزین کردن روشی دیگر برای ارزیابی دانش آموزان به منظور ورود به دانشگاه ها و رشته های مختلف در دهه های اخیر و در دولت ها و مجلس های گوناگون، از تمامی جناح ها، همواره یک معضل جدی و پرحاشیه بوده است. تمامی دولت ها قول برداشتن غول کنکور از مسیر زندگی جوانان را داده اند و نمایندگان زیادی در زمینه راهکارهای جایگزین آن در مجلس نطق نموده اند. اما هرگز تصمیمی جدی در این زمینه اتخاذ نشده است. در سالیان اخیر حتی شاهد بوده ایم طرحی مانند وقف دانشگاه آزاد و حتی بعضا مهم تر از آن در کمتر از چند دقیقه در مجلس به تصویب رسیده است ولی طرحی برای حذف کنکور سراسری یا ارائه نشد، یا درپیچ و خم وزارت خانه ها و دستگاه ها گیر کرده و حتی در صورت ارائه در صحن علنی مجلس برای مطالعه و بررسی های بیشتر(!!!) به خانه اول بازگشته است.
بحث در مورد چرایی عدم تصمیم گیری در این زمینه و کند بودن روند اقدامات نیاز به مجالی دیگر دارد تا بتوان مسایل پشت پرده احتمالی که مانع از عدم برچیده شدن کنکور هستند را واکاوی و افشا نمود. اما دغدغه اصلی این مقاله مربوط به خبری است که این روزها در فضای رسانه ای کشور به گوش می رسد. حذف سهم ۲۵ درصدی سوابق تحصیلی در کنکور سال جاری و ملاک قرار گرفتن کامل نتیجه آزمون در قبولی دانشگاه ها!
در سال های گذشته و در اوایل دهه هشتاد سازمان سنجش تصمیم گرفت تا معدل ترم دوم سال سوم دبیرستان را با درصدی محدود و با روش تاثیر مثبت در تراز نهایی داوطلبان کنکور لحاظ کند تا به صورت هر چند جزیی، اولین گام را برای حذف کنکور بردارد. در سال های بعد رفته رفته درصد تاثیرگذاری سوابق تحصیلی سال سوم متوسطه افزایش یافت و به ۱۰، ۱۵ و ۲۰ درصد رسید. اما کماکان طبق گفته مسئولین سازمان سنجش نحوه تاثیرگذاری آن تنها برای افرادی بود که با معدل وضعیت تراز بهتری پیدا میکردند و برای سایرینی که این تاثیر منفی بود، سوابق تحصیلی لحاظ نمیشد. هرچند تعداد کثیری از دانش آموزان از نحوه اجرای این قانون مطلع نبودند و عدم شفافیت سازمان سنجش باعث سردرگمی و نگرانی بیشتر داوطلبان میشد به طوری که معمولا بعد از اعلام نتایج دانش آموزان به تجزیه و تحلیل نتایج میپرداختند تا بتوانند از ساز و کارهای سازمان سنجش برای تعیین تراز و رتبه سردربیاورند. تا اینکه در سال ۹۲ مجلس شورای اسلامی در قانونی جدید تصمیم گرفت تا شورایی با نام” شورای سنجش و پذیرش دانشجو” ایجاد گردد و این شورا در مورد میزان و نحوه تاثیر سوابق تحصیلی در آزمون ورودی دانشگاه ها تصمیم گیری نماید. همچنین بر طبق این قانوس سهم سوابق تحصیلی باید سالانه افزایش یابد به‌گونه‌ای که طی ۵ سال ۸۵ درصد ظرفیت پذیرش دانشگاه‌ها از طریق اعمال سوابق تحصیلی تکمیل شوند. بعد از تصویب این مصوبه و تشکیل این شورا تصمیم گرفته شد تا تأثیر ۲۵ درصدی سوابق تحصیلی در کنکور عملیاتی شود. این قانون که این بار دیگر به صورت تاثیر مثبت در نتایج اعمال نمیشد و برای همگان یکسان بود به ظاهر گامی بزرگ برای برچیده شدن تدریجی کنکور از کشور به نظر میرسید.
در ادامه فعالیت این شورا تصمیم گرفته شد در کنکور ۹۵،‌ سوابق تحصیلی سال سوم دبیرستان سهم ۲۵ درصدی و سوابق تحصیلی دوره پیش‌دانشگاهی سهم ۵ درصدی به‌صورت تأثیر مثبت داشته باشد. نکته ای که در دستورالعمل های این شورا مغفول ماند لزوم تاثیر سوابق تحصیلی تمامی پایه های مقطع متوسطه در کنکور سراسری بود، که با تصویب مجلس شورای اسلامی باید از سال گذشته در نتایج کنکور اعمال میشد. اما این اتفاق رخ نداد و باز هم تنها نمرات سال آخر ملاک تصمیم گیری سازمان سنجش قرار گرفت.
همین امر و عدم شفافیت قانون و وجود نهادهای مختلف تصمیم گیری و اجرا در بحث سوابق تحصیلی و نحوه پذیرش دانشگاه ها، باعث شد تا یکی از داوطلبین سال گذشته کنکور سراسری با ارائه شکایتی مستدل و دقیق به دیوان عدالت اداری (متن شکایت و رای نهایی دیوان را ببینید) در زمینه عدم رعایت قانون مصوب مجلس یعنی تاثیر نمرات هر سه سال مقطع متوسطه و همچنین میلی عمل کردن در زمینه تاثیر مثبت داشتن یا نداشتن سوابق تحصیلی در نتایج، به دنبال احقاق حقوق خود باشد.
در نهایت با پیگیری های صورت گرفته، دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۹۴ رای خود در این زمینه را که به شرح زیر است اعلام نمود:

“رأی هیأت عمومی مطابق مواد ۱ و۱۰ و تبصره های ذیل ماده ۵ قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب ۱۰/۶/۱۳۹۲ نتیجه امتحان سه سال آخر دوره متوسطه که به صورت سراسری و نهایی برگزار شده باشد در آزمون سراسری ورود به دانشگاهها و مراکز آموزش عالی قابل تاثیر می باشد و در صورت تحقق شرط مصرح در تبصره ۵ ماده ۵ قانون٬ امکان اجرای قانون فراهم است. نظر به این که در بند ۲ مصوبه مورخ ۶/۹/۱۳۹۲ شورای سنجش و پذیرش دانشجو٬ قبل از تحقق شرایط قانونی از حیث برگزاری آزمون نهایی برای ۳ سال آخر دوره متوسطه٬ صرفاً در خصوص تاثیر نتیجه امتحان نهایی سال آخر در آزمون سراسری اتخاذ تصمیم شده است٬ این بند از مصوبه٬ مغایر احکام قانونی فوق الذکر است و به استناد بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می شود.”

رایی که به نظر میرسد صورت مساله را پاک کرده تا اینکه پاسخی به سوالات بیشمار صدها هزار داوطلب نگران و چشم انتظار ارائه نماید. ابطال سهم سوابق تحصیلی در کنکور منجر به آن شد تا سازمان سنجش با طرح استفساریه‌ای از مجلس درخواست کند تا این بند از قانون سنجش و پذیرش دانشجو را تفسیر نماید. در حالی که کنکور سراسری سال ۹۵ در تاریخ ۲۴ و ۲۵ تیر برگزار می‌شود هنوز این استفساریه در دستور کار صحن علنی مجلس قرار نگرفته است و داوطلبان همچنان با دلواپسی منتظر اعلام نظر مجلس در این خصوص هستند. اگر در استفساریه مجلس نیز رای تایید شده و سهم ۲۵ درصدی سوابق تحصیلی در نتیجه کنکور حذف گردد در عقب گردی عجیب به سال ۸۳، نه تنها کنکور تنها راه رسیدن به دانشگاه خواهد بود بلکه به نظر میرسد این غول ترسناک جای پای خود را محکمتر از قبل هم خواهد کرد. امری که تنها و تنها به دلیل عدم مدیریت واحد برای تصمیم گیری و اجرا رخ داده است.
هر تصمیمی که در این خصوص طی روزهای آینده گرفته شود تاثیری در روند نامطلوب پذیرش دانشجو نخواهد داشت و همچنان کنکور، تجربه نخ نما و مطرود شده دنیای علم، راه اصلی تعیین سرنوشت هزاران دانشجوی ایرانی خواهد بود و به نظر میرسد با اتفاقات و تغییرات سردرگم کننده ای که در سال های اخیر در حوزه سنجش و ورود به مقاطع مختلف تحصیلی اعم از کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری و غیره رخ داده است مسئولین این حوزه (که حتی به صورت دقیق و شفاف مشخص نیست چه نهادها و اشخاصی مسئولند) تنها با کلاف سردرگم کنکور بازی خواهند کرد.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست