پزشکی و سلامت

تشخیص ساختار ویروس زیکا

ویروس زیکا
نوشته شده توسط سرویس پزشکی و سلامت

یک تیم تحقیقاتی با سرپرستی دو دانشمند از دانشگاه پوردو، مایکل راسمن (Michael Rossmann) و ریچارد کان (Richard Kuhn)، برای اولین بار در دنیا، ساختار ویروس زیکا را مشخص کردند. این امر برای توسعه‌ی درمان‌های ضد ویروسی و واکسن‌ها، جنبه‌‌ی حیاتی دارد. مقاله‌ای حاوی جزئیات این یافته‌ها همین هفته در journal Science به صورت آنلاین منتشر شد.

ویروس زیکا

نمایی  از سطح ویروس زیکا. پوشش آن دارای برآمدگی‌های گلیکوپروتئینی می‌باشد که با رنگ قرمز مشخص گردیده است. این تصویر توسط دِویکا سیرُی (Devika Sirohi) در دانشگاه پوردو تهیه شده است.

ویروس زیکا یک flavivirus است که توسط پشه منتقل شده و رابطه‌ی نزدیکی با ویروس دنگی (dengue virus) دارد. این ویروس اولین بار در سال ۱۹۴۷ در یک میمون رزوس متعلق به جنگل زیکا در اوگاندا و در سال ۱۹۴۸ در پشه‌ی Aedes africanus در همان جنگل شناسایی شد. پس از آن، در سال ۱۹۵۲ در کشورهای اوگاندا و تانزانیا در انسان مشاهده شد.
شیوع بیماری زیکا در آفریقا، آمریکای شمالی و جنوبی، آسیا و اقیانوسیه گزارش شده است.
ویروس زیکا از طریق گزش پشه‌ی آلوده‌ای از جنس Aedes به انسان منتقل می‌شود. در نواحی گرمسیری پشه‌ی منتقل کننده‌ی زیکا، متعلق به گونه‌ی Aedes aegypti است که باعث انتقال دنگی، چیکونگونیا و تب زرد نیز می‌گردد.
بعضی از شواهد نشان می‌دهد که این ویروس در موارد نادر می‌تواند از طریق تزریق خون و انتقال مایعات جنسی نیز به انسان منتقل شود.
عفونت ناشی از این ویروس با تب خفیف (در حدود ۳۸/۵ درجه سانتی‌گراد)، درد عضله‌ای، درد و ورم مفاصل، سر درد، درد در پشت چشم‌ها و ورم ملتحمه مشخص می‌شود. در صورت خفیف بودن عفونت، این بیماری ممکن است تشخیص داده نشود و یا با دنگی اشتباه گرفته شود.
اهمیت ویروس زیکا در این است که در صورت ایجاد بیماری، باعث میکروسفالی مادرزادی می‌شود. میکروسفالی به حالتی اطلاق می‌شود که در آن مغز نمی‌تواند به خوبی تکامل یابد و در نتیجه باعث تشکیل سری کوچکتر از حد طبیعی می‌شود.
دکتر راسمن، دکتر کان و تیم تحقیقاتی آن‌ها، برای بدست آوردن اطلاعات کامل‌تر در مورد ساختار ویروس و راه‌های درمانی ممکن، از میکروسکوپ انجماد الکترون استفاده کردند. در حالی‌ که این عمل تا به امروز فقط از طریق کریستالوگرافی اشعهX امکان‌پذیر بود.
آنالیز داده‌ها مشخص کرد که ساختار زیکا بسیار مشابه ویروس‌های flavivirus و به طور خاص ویروس دنگی است. پوشش E-گلیکوپروتئینی این نوع ویروس‌ها به برخی از سلول‌های انسانی می‌چسبند. گوناگونی E-گلیکوپروتئین‌ها در ویروس زیکا توانایی این ویروس را در حمله به سلول‌های عصبی توجیه می‌کند.
اطلاعات به دست آمده از شناسایی و کشف ساختار زیکا می‌تواند باعث توسعه تولید واکسن شود چرا که E-گلیکوپروتئین زیکا، هدف اصلی در پاسخ‌های ایمنی علیه ویروس است. همچنین از این اطلاعات برای طراحی آنتی‌ویروس‌ها و آنتی‌بادی‌هایی که مانع از عمل E-گلیکوپروتئین‌ها می‌شود، استفاده می‌گردد. علاوه بر این‌ها، شناسایی تفاوت‌‌های جزئی ساختاری بین E-گلیکوپروتئین‌ زیکا و پروتئین مشابه آن در ویروس دنگی، امکان طراحی آزمایشاتی را برای تشخیص عفونت زیکا از عفونت دنگی فراهم می‌کند. این امر یک نیاز حیاتی به خصوص برای کشورهایی است که هر دو نوع ویروس در آن‌ها منتشر شده است.

درباره نویسنده

سرویس پزشکی و سلامت

دیدگاه شما چیست