فناوری

“نقاشی نیمه تمام” به بهانه سالروز درگذشت “مورس”

ساموئل مورس
نوشته شده توسط محمد حسین نیرین

در سال ۱۸۲۵ میلادی، از طرف شهر نیویورک مأمور گشت تا به واشنگتون دی.‌سی رفته و در آنجا پرتره‌ای از مارکی لافایته، یک فرانسوی پیشگام در استقلال امریکا بکشد. در حالی که مشغول نقاشی بود، یک پیغام‌رسان با اسب نامه‌ای از جانب پدرش برای او می‌آورد. « همسر عزیزت رو به بهبود است.» روز بعد در کمال تعجب وی، نامه دیگری از جانب پدرش به او می‌رسد که خبر از مرگ ناگهانی همسرش می‌دهد. ساموئل فورا نقاشی را تمام نشده رها می‌کند و به سمت خانه‌اش در نیوهِیوِن می‌شتابد اما زمانی می‌رسد که همسرش دفن شده بود. با اندوه بسیار به دلیل عدم اطلاع از بیمار شدن و مرگ همسرش برای روزها، تصمیم به ساخت وسیله‌ای برای ارتباط سریع در فواصل دور گرفت.
چند سال بعد در ۱۸۳۲، هنرمند و نقاش تحصیل کرده در کالج یِیل (yale) حین بازگشت از یکی از سفرهای اروپاییش در کشتی، ساموئل مورس با چالرز توماس جکسن، یک فیزیکدان اهل بستن برخورد می‌کند و از این طریق با پدیده الکترومغناطیس آشنا می‌شود و اطلاعات خود را با کمک جوزف هنری تکمیل می‌نماید. ساموئل مورس با همکاری لئونارد گِیل و آلفرد وِیل موفق به اختراع یک تلگراف تک مداره شد.

کد مورس علمنا

در تصویر بالا به صورت کد مورس و به زبان لاتین نوشته شده “علمنا”

از طرفی در سال ۱۸۳۷، ویلیام کوک و چالرز ویت‌‌استون در بریتانیا به طور مستقل تلگرافی الکتریکی ساختند. هرچند گروه انگلیسی دیرتر از مورس شروع کرده بودند، به دلیل امکانات بیشتر زودتر موفق به ساخت اولین تلگراف شدند. عملکرد تلگراف کوک و ویت‌استون با اینکه از الکترومغناطیس استفاده می‌کرد به اینگونه بود که مداری متشکل از پنج مدار با استفاده از جریان الکتریکی و مغناطیس، با دوران یک سوزن حروفی را که مقصود فرستنده بود نشان می‌داد. آنها در سال ۱۸۴۱ حتی موفق به ساخت دستگاهی شدند که حروف متن را چاپ می‌کرد اما با وجود اینکه دستگاه به درستی کار می‌کرد، آنها موفق به پیدا کردن مشتری برای آن نشدند و در مجموع تنها دو نمونه از این دستگاه ساخته شد. . اگرچه به زودی تلگراف چند سیم آنها با مدل تک سیم مورس جایگزین شد، کوک و ویت‌استون در سال ۱۸۳۷ خط تلگرافی به طول نزدیک ۲۱ کیلومتر برای استفاده در ایستگاه‌های راه‌آهن راه‌اندازی کردند.
تلگراف مورس بر خلاف دستگاه انگلیسی، تنها از یک مدار استفاده کرده و با دندانه گذاری توسط یک سوزن بر روی نواری کاغذی پالس‌های الکتریکی دریافت شده را ثبت می‌کرد. این سوزن با استفاده از نیروی الکترومغناطیس ایجاد شده در دستگاه گیرنده به حرکت در آمده، نقاط و خطوطی را روی نوار کاغذی حک می‌کرد. اولین دستگاه تلگراف مورس که همراه برگه ثبت اختراع آن بود الآن در موزه تاریخ امریکا در مؤسسه اسمیس‌سونیان قرار دارد.
مورس برای انتقال سیگنال‌های تلگرف در سیم بیش از چند صد متر مشکل داشت. این مشکل با کمک لئونارد گیل ( استاد دانشگاه نیویورک و یکی از دوستان هنری) با قرار دادن تقویت کننده‌هایی در بین راه حل شد. به زودی آلفرد ویل، جوانی مشتاق و ماهر به مورس و گیل ملحق شده و اولین نمایش عمومی استفاده از تلگراف در ژانویه سال ۱۸۳۸ در کارخانه‌ای در نیوجرسی با سیمی به طول ۳ کیلومتر صورت پذیرفت که جمعیت کمی از افراد محلی شاهد آن بودند.

ماشین کد مورس

یک دستگاه تلگراف قدیمی

پیامی که امروز به عنوان اولین تلگراف شناخته می‌شود را مورس در سال ۱۸۴۴ به وِیل مخابره کرد. خطوط تلگراف ۶۰ کیلومتری که با هزینه‌ای حدود سی‌هزار دلار از طرف کنگره بین واشنگتون و بالتیمور راه‌اندازی شدند، با فرستادن جمله‌ی « What hath God wrought» (جمله‌ای از انجیل) توسط مورس افتتاح شد.
ایده اولیه مورس تنها مخابره اعداد بود. به این صورت که گیرنده با استفاده از کتابچه‌ای معنی اعداد را تفسیر کند. اما ویل کد مورس را گسترش داده، حروف و کاراکترهای خاص را نیز در آن گنجاند تا بتوان عمومی‌تر از آن استفاده کرد. ویل (در حدود سال ۱۸۳۷) با بررسی ماشین‌های تایپ یک روزنامه محلی در موریس‌تَوْن بیشترین استفاده از حروف در زبان انگلیسی را تعیین کرده و کمترین تعداد نقطه و خط را به حروفی که بیشتر از همه استفاده می‌شوند اختصاص داد. بدین ترتیب ویل مبدع ویژگی‌های کاربردی کد مورس است.
دستگاه‌های گیرنده تلگراف هنگام دریافت سیگنال صداهای کلیک مانندی ایجاد می‌کردند. با استفاده و گسترش کد مورس کسانی که مسئول ثبت پیام‌ها بودند متوجه شدند که می‌توانند از صداهای ایجاد شده پیام را دریافت کنند و دیگر نیازی به استفاده از نوار کاغذی ندارند. پس از مدتی گیرنده‌ای که می‌توانست صدای بیپ تولید کند جایگزین نوار کاغذی شد. در مواردی نیز با استفاده از نور کد مورس را انتقال می‌دادند.
علاوه بر اعداد، حروف و برخی علائم نگارشی، علائم و اختصاراتی در کد مورس تعریف شده و بعدا به آن اضافه شده‌اند. برای مثال علامت @ به طور رسمی در سال ۲۰۰۴ به کد مورس اضافه شد. شاید جالب باشد بدانید، علامت بین‌المللی اضطرار The Internatinal Distress Signal) S.O.S) که بسیاری تصور می‌کنند مخفف عبارت Save Our Ship (کشتی ما را نجات دهید) یا Save Our Souls (جان‌های ما را نجات دهید) است، در واقع معنای خاصی ندارد و این حروف تنها به این دلیل انتخاب شده‌اند که ترکیب کد مورس آن‌ها ساده است. معادل مورس حرف S سه نقطه و حرف O سه خط ممتد است.
استفاده از تلگراف به سرعت گسترش یافت و در سال ۱۸۶۶ اولین خط تلگراف در اقیانوس اطلس کشیده شد که از طریق تلگراف، اروپا و امریکا را به یکدیگر متصل می‌کرد. تا سال ۱۹۴۰، تعداد این خطوط به ۴۰ تا رسید. تلگراف که اولین روش انتقال داده عمومی به فواصل دور محسوب می‌شود در بسیاری موارد از جمله جنگ جهانی دوم نقش بسزایی داشت.
هرچند در پایان قرن ۱۹ فن‌آوری‌های جدیدی شروع به ظهور کرده و فن‌آوری‌هایی مانند تلفن، فکس و اینترنت به طور کامل جای تلگراف را گرفته‌اند، اختراع تلگراف یکی از نقاط عطف تاریخ است.
ساموئل مورس در دوم آوریل سال ۱۸۷۲، در سن ۸۰ سالگی درگذشت.

درباره نویسنده

محمد حسین نیرین

دیدگاه شما چیست