فلسفه و تاریخ علم

پیشگویی های نوسترآداموس؛ علم یا خرافات؟

نوستر آداموس - پیشگویی
نوشته شده توسط عرفان کسرایی

با ظهور اینترنت و گسترش شبکه های مجازی ؛ علم به ابزاری قدرتمند برای ارتباط با عموم دست یافت. تا اینجای کار خیلی امیدوار کننده است. اما متاسفانه این سکه روی دیگری هم داشت و مروجان شبه علم؛ خرافات؛ فالگیرها و طالع بین ها و رمال های مجازی نیز شیوهء کار خود را همگام با پیشرفت تکنولوژی تغییر دادند. فال های مجازی شکل گرفت و طالع بینی ماه تولد و انرژی درمانی مجازی و فروش سنگ اعتماد به نفس رونق فراوان یافت.  مطالعه اطلاعات مخدوش نشریات زرد؛ اخبار هیولاها؛ یوفوها و بازدید موجودات فضایی از زمین در سراسر دنیا محبوب تر از یادداشت ها و اطلاعات علمی است. یکی از مشهورترین اطلاعات جعلی ؛ پیشگویی های نوستر آداموس Nostradamus  است که هزاران هزار صفحه اینترنت را به خود اختصاص داده است.
عده زیادی معتقدند که نوسترآداموس؛ بسیاری از رویدادهای تاریخی را پیش بینی کرده است؛ جنگ جهانی؛ سقوط هیتلر؛ به کارگیری بمب اتمی و بسیاری موارد دیگر. اگر ادعاهای آنها درست باشد علم و روش علمی با یک مساله مهم و غیرقابل توجیه مواجه می شود. اگر ورق های تاروت و فال قهوه و گوی طالع بینی بتواند آینده بشر را پیش بینی کند علم مجبور می شود در تمامی  بنیادهای خود تجدید نظر کند. نوستر آداموس که در سالهای ۱۵۰۳ تا ۱۵۶۶ میلادی می زیست با بیانی مبهم و استعاری و شاعرانه؛ سخن های عجیب و رازآلودی گفته است و با گذشت صدها سال بسیاری تلاش کرده اند که وقایع تاریخی را به اشعار او منتسب کنند.
مثلا این قطعه از نوسترآداموس که می گوید:
آن چه که زندگی می کند؛ نبایستی از هیچ مسیری بیرون برود
با نیرنگ؛ مرگ و نابودی اش فرا می رسد
آتون؛ شالونز؛ لانگرز و همچنین از هر دو طرف
جنگ و یخ آسیب بسیاری خواهد رساند

یا جای دیگری می گوید:
در پایین طناب؛ نزدیک به جایی که گنجی پنهان شده است؛ از آسمان هجوم می آورد. گنجی که سالیان سال  مردم را به دور خود جمع کرده است؛ با پیدا کردنش او جان خود را از دست خواهد داد. نگاه با یک جهش رنجانده می شود!

هنری روبرتس Henry Robertsk نویسنده کتابی درباره پیشگویی های نوستر آداموس درباره شعر اول می گوید: این پیشگویی نوستر آداموس درباره سلاح های فراصوتی است که در دمای صفر مطلق در بالای استراتوسفر حرکت می کنند. او درباره شعر دوم نوستر آداموس می گوید مقصود نوستر آداموس چتربازانی هستند که نزدیک انبار غنائم نازی ها بر زمین فرود می آیند و کشته می شوند.
اریکا چیتهام Erika Cheetham یک  مفسر دیگر پیشگویی های نوسترآداموس اما نظر دیگری دارد و می گوید؛ پیشگویی اول ناظر به نقش امپراتور  هایله سلاسی Haile Selassie (امپراتور اتیوپی) در جنگ جهانی دوم است. شعر دوم هم اشاره به هنری چهارم است و دوک پارما. بقیه پیشگویی هم اشاره دارد به محاصره مالت!
این تناقض گویی ها و برداشت های متضاد از کلماتی مبهم؛ تصورات و تفسیر های شخصی؛ نشان دهنده این است که پیشگویی های نوستر آداموس تا به چه حد تفسیر پذیر و سلیقه ای هستند. جملاتی دو پهلو که به صورت دلخواه می توان آنها را هر طوری تفسیر کرد.
بعد از حملات ۱۱ سپتامبر؛ میلیونها نفر در سراسر جهان ایمیلی با مضمون پیش بینی نوستر آداموس از این حادثه را دریافت و دست به دست می کردند. این پیشگویی که در انتهای متن به سال ۱۶۵۴ تاریخ زده شده بود (به صورت طنزآمیزی به تاریخ تقریبا ۱۰۰ سال پس از مرگ نوسترآداموس!) باعث حیرت بسیاری شد. اما واقعیت این است که یک دانشجوی کانادایی کالج برای نشان دادن اینکه فریب عموم مردم ساده دل تا به چه حد ساده است، این متن را جعل کرده بود.
تقریبا همه پیشگویی های نوسترآداموس گنگ و مبهم است و هیچ اطلاعات دقیق در آن نیست. تنها پیشگویی دقیق او که می گفت:

در ماه هفتم از سال ۱۹۹۹
شاه کبیر وحشت از آسمان می آید
او پادشاه مغول را به زندگی باز می گرداند
جنگ از هر سو به آسایش می رسد

بسیاری از مفسران نوسترآداموس معتقد بودند که این پیشگویی ناظر به پایان جهان است و عده دیگری نیز بر این باور بودند که یک رویداد تاریخی تعیین کننده اتفاق می افتد. عملا در ماه هفتم از سال ۱۹۹۹ هیچ اتفاق بخصوصی نیفتاد که بتوان در تاریخ ثبت کرد و بدین ترتیب تنها اشاره تاریخی واضح نوسترآداموس هم بی اساس از آب در آمد.

درباره نویسنده

عرفان کسرایی

کسرایی، عضو انجمن فلسفه علم آلمان و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری در دانشگاه کاسل است
زمینه های پژوهشی او عبارتند از:
-فلسفه فیزیک؛ منطق مدلسازی در ریاضیات مهندسی
-ارتباطات علم و جامعه شناسی شبه علم در ایران
-تاریخ فیزیک مدرن در قرن بیستم

دیدگاه شما چیست