فلسفه و تاریخ علم مقالات

تکنولوژی های آینده چگونه خواهند بود؟

آینده
نوشته شده توسط عرفان کسرایی

پیش بینی تکنولوژی های آینده؛ شهرها و سبک زندگی و دستاوردهای علمی آینده یکی از موضوعات جذاب آینده پژوهی است. تفاوتی نمی کند چگونه. گاه در قالب داستان؛ گاه در قالب فیلم های علمی تخیلی ؛ آینده پژوهان زندگی آینده بشر را به تصویر می کشند و تلاش می کنند حدس بزنند که زندگی انسان در آینده به چه شکل خواهد بود. کافیست به پیشرفت های فناوری در ده های اخیر نگاهی بیندازیم تا ببینیم که در همین یکی دو دهه چقدر چهره جهان تغییر کرده است و این تغییر چگونه سبک زندگی بشر را تحت تاثیر قرار داده است. تلفن همراه و گوشی های هوشمند؛ اینترنت و ایمیل؛ صفحات لمسی و … ؛ سبک زندگی انسان را از پایه زیر و رو کرده است. امروزه ما انبوهی از مکاتبات خود را از طریق ارسال ایمیل انجام می دهیم و بنابراین کمتر پیش می آید که سر و کارمان به پست و تمبر بیفتد. چیزی که شاید تا همین دو دهه پیش حتی قابل تصور هم نبود. پیش بینی آینده هر قدر معطوف به زمان های دورتر باشد سخت تر و غیرقابل تصورتر می شود. مثلا پیش بینی ۱۰۰۰ سال آینده یا حتی ده هزار سال آینده جز با تخیل و تصویرسازی ممکن نیست. تصور کنید انسانی  مثلا از تمدن های اولیه حاشیه رود دجله یا فرات یا نیل ؛ زنده شود و زندگی امروز ما را تماشا کند. آسمان خراش ها؛ هواپیماها؛ قطار ها و گوشی های تلفن همراه برای او غیرقابل ادراک است.  شاید تصور پیشرفت های تکنولوژی در دو یا سه هزار سال آینده برای ما نیز به همین میزان غیرقابل تصور باشد.
ژول ورن در کتاب بیست هزار فرسنگ زیر دریا در سال ۱۸۷۰ از زیردریایی و چیزهای عجیبی صحبت می کرد که در آن زمان؛ تحقق آن بیشتر شبیه به تخیل و رویا بود. یکی از اولین کتاب های منتشر شده آینده پژوهی؛  رمان “سال دوهزار” اثر نویسنده آمریکایی ادوارد بلامی Edward Bellamy است که در سال ۱۸۸۸ میلادی نوشته شده است. در این کتاب ؛ قهرمان داستان از یک خلسه ۱۰۰ ساله بیدار می شود و با جهانی مواجه می شود که در آن ؛ جامعه انسانی ؛ خوشبخت و بی طبقه است. نه خبری از اتومبیل است و نه از هواپیما و بمب های اتمی. کالاهای مورد نیاز افراد به کمک یک شبکه پیچیده از لوله و طناب به رایگان در خانه مردم تحویل می شود.
مارک تواین در سال ۱۸۹۸ در کتابش با عنوان “از تایمز لندن در ۱۹۰۴” از وسیله ای با عنوان تللکتروسکوپ  telelectroscope صحبت می کند که هم از جهاتی مانند تلفن است و هم اینکه می توان همه رویدادهای جهان را یکجا مشاهده کرد. به کمک این وسیله به تعبیر مارک تواین می توان میزگرد تشکیل داد و از سراسر جهان با یکدیگر صحبت کرد. توصیفاتی که مارک تواین از این وسیله می کند تقریبا نشانه های اینترنت امروزی ما را داراست.
اچ جی ولز H.G. Wells در کتابش با عنوان „زمانی که خوابیده ها بیدار می شوند“ (منتشر شده سال ۱۸۹۹) ؛ از دستگاهی صحبت می کند که تا حد زیادی به تبلت های امروزی شباهت دارد. دستگاه مدرن ارتباطی شبیه به مدیاپلیر ها یا آی پد که به تفسیر او متشکل از  یک صفحه تخت است که افراد می توانند با کمک آن تصویرهای واضح رنگی ببینند و با یکدیگر حرف بزنند. توصیف ولز از این  ابزار خیلی جالب است. افراد داخل تصویر مانند عکس ثابت نیستند. آنها حرکت می کنند و حرف میزنند.
برخی از پیشگویی ها حتی در زمانه ما نیز هنوز به وقوع نپیوسته است و برخی از آنها شاید هم هرگز تحقق پیدا نکند. آلدوس هوکسلی Aldous Huxley در کتاب „دنیای جدید را نجات بده“ در سال ۱۹۳۲ از آینده ای صحبت می کند که در آن انسان ها توسط ماشین ها تولید می شوند و نه به صورت طبیعی. انسان ها در این داستان به جای جنین در لوله های آزمایش رشد می کنند.
ای . ای داک اسمیت Edward Elmer “Doc” Smith  در سال ۱۹۳۴ در کتاب Triplanetary از  دیسک هایی صحبت می کند که در آن؛ اطلاعات بر روی صفحات پلاتینیومی ضبط می شود و به سادگی از بین نمی رود. تصویر و تخیل او از این دیسک چیزی شبیه به سی دی ها و دی وی دی های امروزی است. امروزه نیز آینده پژوهان و دانشمندان؛ تصورات و برآوردهای ذهنی خود از آینده علم و فناوری را منتشر می کنند. آیا آیندگان نیز به دانش امروز و درک ما از علم و فناوری همانگونه می نگرند که ما گذشتگان را قضاوت می کنیم؟ هنوز هیچکس پاسخ این پرسش را نمی داند!

درباره نویسنده

عرفان کسرایی

کسرایی، عضو انجمن فلسفه علم آلمان و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری در دانشگاه کاسل است
زمینه های پژوهشی او عبارتند از:
-فلسفه فیزیک؛ منطق مدلسازی در ریاضیات مهندسی
-ارتباطات علم و جامعه شناسی شبه علم در ایران
-تاریخ فیزیک مدرن در قرن بیستم

دیدگاه شما چیست