فضا و نجوم

میهمانی با دستی گرم و قلبی مهربان از سرزمین‌های سرد شمال

الکساندر لازوتکین
نوشته شده توسط سلیمان فرهادیان

الکساندر لازوتکین، فضانورد برجسته روس، طی هفته جاری به ایران می‌آید. لازوتکین که از فضانوردان برجسته روسیه و یکی از مسوولان موسسه سازنده تجهیزات فضایی روسیه (از جمله لباس و وسایل ایمنی فضانوردان) است، طی سفر روزهای آینده خود به ایران، به شهرهای مختلف ایران می‌رود و با دانشجویان و دوستداران علم و دانش دیدار می‌کند. گفتنی است این سفر به همت سیروس برزو، روزنامه‌نگار علمی پیشکسوت و مروج فناوری فضایی در ایران صورت می‌گیرد. برزو پیش از این نیز چندین فضانورد را به ایران دعوت کرده بود.
لازوتکین ابراز امیدواری کرد که بتواند طی این سفر، از چند شهر ایران دیدار و با جمع‌های دانش‌آموزی و دانشجویی ملاقات کند. وی هدفش از این سفر را آشنایی بیشتر با فرهنگ و مردم ایران بیان کرد و گفت می‌خواهد ضمن دیدار و گفت‌وگو با مردم و بویژه جوانان ایرانی، روحیه امید و ماجراجویی را در آنها تقویت کند. او گفت می‌خواهد به جوانان نشان دهد فضانورد، سوپرمن نیست، او هم انسانی است مثل خود آنها، با این تفاوت که اراده داشته و از سختی‌ها نترسیده و با کسب دانش و حفظ سلامتی‌اش، توانسته در مرز دانش و فناوری، خدمات شایانی نه‌تنها برای کشور خود که برای بشریت انجام دهد. وی طی یک گفت‌وگو با سیروس برزو که در «جام‌جم» منتشر شد، درباره سفر به ایران و شناختش از مردم و فرهنگ ایران می‌گوید: من تا کنون به چندین کشور از جمله آمریکا و برخی کشور‌های اروپایی سفر کرده‌ام که تقریبا در یک محدوده فرهنگی و اجتماعی هستند. به ژاپن و کشور‌های آسیای شرقی هم سفر کرده‌ام که فرهنگی متفاوت از آنها دارند. امروز آماده می‌شوم که به ایران سفر کنم. مطمئن هستم با مردم و فرهنگی جدید روبه‌رو خواهم شد که برای من بسیار جالب است. من سال‌هاست که با خود شما (سیروس برزو) به عنوان یک روزنامه‌نگار ایرانی باتجربه و مطلع در زمینه فضانوردی آشنا هستم. مطمئنم مردم کشور شما نیز مثل خودتان مهربان و عاشق علم هستند.

دیدار-با-مردی-که-از-مرز-مرگ-بازگشت۲

لازوتکین، مهندس طراح سامانه‌های فضایی موسسه انرگیا است که طراحی و ساخت بیشتر ناوهای کیهانی روسیه در آن انجام می‌شود. این موسسه یادگار سرگئی کارالیف طراح برجسته سامانه‌های فضایی و موشکی شوروی است. در ابتدا، کار وی در انرگیا، آموزش سامانه‌های مختلف به فضانوردان بود، از جمله سامانه‌های مختلفی که برای راهپیمایی فضایی بکار می‌رود اما در سال ۱۹۸۹ مسئولان انرگیا با توجه به توانایی و تخصص وی، تصمیم گرفتند زمینه سفر او را به فضا فراهم کنند.
البته آغاز کار فضانوردی وی، همزمان شد با تغییر و تحولات سیاسی بزرگ و پایان عمر شوروی. در آن دوران ماموریت‌های فضایی اهمیت خود را از دست داد. با اینهمه وی از ۱ اکتبر ۱۹۹۲ تا فوریه ۱۹۹۴ در مرکز آموزش فضانوردان (یعنی همان دانشگاه گاگارین)، آموزش عمومی فضانوردی را طی کرد و پس از طی موفقیت‌آمیز همه آزمون‌ها، در ۲۵ فوریه ۱۹۹۴ بنا به تصمیم هیئت تعیین صلاحیت دانشگاه، موفق به دریافت گواهینامه فضانوردی شد.
از نکات جالب در مورد فعالیت‌های لازوتکین در فضا، آن است که هنگام اقامت او و همکارانش در میر، یک آتش‌سوزی در این ایستگاه روی داد که آنان توانستند این آتش را به سرعت خاموش کنند. مورد دیگر هم برخورد ناو باری پروگرس با ایستگاه فضایی بود که خسارت‌هایی را به بار آورد. در آن حادثه قرار بود پروگرس ابتدا از میر جدا و فردا، دوباره به آن متصل شود اما در هنگام اتصال دوباره، اختیار کار از دست فضانوردان بیرون رفت و تصادفی رخ داد. در ابتدای کار، مرکز هدایت پرواز بلافاصله وارد عمل شد و به سرنشینان ایستگاه دستور داد برای فرود اضطراری آماده شوند اما با بررسی‌های دقیق‌تر مشخص شد خسارت چندان زیاد نیست و فضانوردان می‌توانند در میر بمانند و به کارشان ادامه دهند. به نظر می‌رسد با توجه به تجربه لازوتکین در عرصه‌های مختلف و همچنین روی‌دان اتفاق‌های مختلف در ایستگاه، وی هنگام اقامت در ایران، می‌تواند خاطرات شیرینی را برای دوستداران سفرهای فضایی بیان کند.

n5p-027

آشنایی با الکساندر لازوتکین
الکساندر لازوتکین ۳۰ اکتبر ۱۹۵۷ (۸ آبان ۱۳۳۶ ) در مسکو به دنیا آمد. وی دوره مهندسی مکانیک (گرایش مکانیک تجهیزات پروازی) را در پژوهشکده حمل و نقل هوایی مسکو گذراند و سال ۱۹۸۱ فارغ‌التحصیل شد. مدتی در همان پژوهشکده کار کرد تا این که در مجتمع تولیدات فضایی انرگیا استخدام شد. در آنجا ضمن کار به عنوان مهندس طراح و سازنده سامانه‌های فضایی، طرز کار با دستگاه‌ها را به فضانوردان آموزش می‌داد. او از ۱۹۹۲ به عنوان نامزد فضانوردی، در مرکز آموزش فضانوردان مشغول تحصیل شد. وی پس از پایان دوران آموزشی و دریافت مدرک، زیاد در انتظار سفر به فضا نماند و فوریه ۱۹۹۷ به عنوان مهندس پرواز سفینه فضایی سایوز تی.ام ـ ۲۵ به همراهی واسیلی تسیبلیف و رینولد اوالد راهی مجتمع مداری میر شد. در آن زمان، گروه قبلی فضانوردان شامل الکساندر کالری، والری کورزون و جری لنینجر (فضانورد آمریکایی) در ایستگاه میر فعالیت داشتند. کالری، کورزون و اوالد نزدیک ۲۰ روز بعد به زمین برگشتند. لنینجر هم مدتی بعد جایش را به یک فضانورد آمریکایی دیگر به اسم فوآل داد،‌ اما سفر لازوتکین و تسیبلیف حدود ۱۸۵ شبانه روز طول کشید. لازوتکین سال ۲۰۰۵ در حال گذراندن دوره آموزشی در آمریکا بود تا دومین سفر فضایی‌اش را انجام دهد که پزشکان متوجه شدند از لحاظ سلامتی مشکل دارد و او را از پرواز به فضا منع کردند. وی پس از آن در سمت‌های مختلف از جمله مدیریت موزه یادمان فضایی مسکو فعالیت کرد و امروز هم در موسسه زوزدا (سازنده تجهیزات فضایی مانند لباس و وسایل ایمنی فضانوردان) مشغول کار است.

tumblr_mj5mbtAfGz1qhs9cqo1_500

درباره نویسنده

سلیمان فرهادیان

دیدگاه شما چیست