مقالات

جهش‌های غول‌آسای بعدی در کجا رخ خواهد داد؟

پیشرفت
نوشته شده توسط پوریا ناظمی

زمانی نه‌چندان دور، در اوج رقابت‌های بلوک شرق و غرب زمانی که ایالات‌متحده در حال جا ماندن از رقیب قدرتمند خود شوروی، در عرصه تسخیر فضا بود، جان اف کندی، رییس‌جمهور وقت آمریکا در دو سخنرانی که یکی در نشست مشترک مجلسین ایالات‌متحده و دیگری در دانشگاه ریس صورت داد، از ناسا که تازه چند سالی از تأسیس آن می‌گذشت درخواست کرد تا انسان را تا پیش از پایان آن دهه میلادی به ماه برده و سالم به زمین بازگرداند.
در آن زمان یعنی سال ۱۹۶۲ هنوز چند ماهی بیشتر از زمانی که نخستین آمریکایی قدم به فضا گذاشته بود نمی‌گذشت و بر هر مبنایی سفر انسان به ماه رؤیایی دورودراز به شمار می‌رفت.
کندی در سخنان خود تأکید کرد که ما این چالش را می‌پذیریم نه به این دلیل که کاری آسان خواهد بود بلکه به این دلیل که هدفی دشوار و سخت است. او موفق شد بدنه سیاسی و اقتصادی و افکار عمومی آمریکا را در حمایت از این طرح بسیج کند تا یکی از گران‌ترین و مهم‌ترین رویدادهای تاریخ علمی و فناوری بشر اتفاق بیفتد.
کندی زنده نماند تا فرود انسان بر ماه را ببیند. اما نیل آرمسترانگ زمانی قدم بر ماه گذاشت که هنوز آن دهه میلادی به اتمام نرسیده بود.
پس‌از آن اما داستان فضا و فضانوردی و توسعه آن مسیر دیگری را پیش گرفت با این‌وجود عظیمی آن طرح و تلاش‌هایی که برای انجام آن مأموریت به انجام رسید الهام‌بخش بسیاری در سراسر جهان شد و دامنه تأثیر آن از ایالات‌متحده فراتر رفت.
در ایران و در میان ضرب‌المثل‌های ما «آپولو هوا کردن» به معنی انجام کاری عظیم و پیچیده در فرهنگ‌عامه رواج یافت. از آن زمان تاکنون بسیاری در پی آپولو هوا کردن بعدی هستند و ایده‌های مهمی را در سر دارند به این امید که تحقق آن‌ها تأثیری ژرف همچون سفر به ماه را برای جامعه به همراه داشته باشد. ایده‌هایی که به هدف‌گیری ماهی دیگر یا Moon Shot معروف هستند و امیدوارند جهشی غول‌آسا در تاریخ و روند علم و فناوری ایجاد کنند.
اما انسان در گام بعدی به دنبال کدام هدف بزرگ قابل‌مقایسه با سفر به ماه است؟ گام کوچک بعدی برای گروهی از دانشمندان که به جهشی غول‌آسا برای بشریت تبدیل شود کدام ها هستند و موقعیت علم برای تحقق هر یک از آن‌ها کدام است.
در چند مقاله بعدی تعدادی از مهم‌ترین ابرپروژه های علمی که شاید اهمیتی به‌اندازه سفر به ماه داشته باشند را مرور خواهیم کرد.

درباره نویسنده

پوریا ناظمی

دیدگاه شما چیست